ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಪಾಂಡವರು ರಾಜಸಭೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಂತರ, ಶಿಸ್ತಿನಿಂದ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ರಾಜಸೂಯ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನು ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಕೃಷ್ಣನ ಅನುಮತಿಯಿಂದ, ವಸುದೇವನ ಸಹೋದರಿ ಸುಭದ್ರೆಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಪಡೆದನು. ಕೃಷ್ಣನು ಮುರಾಸುರನ ಶತ್ರುವಾಗಿದ್ದನು. ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ದೈವಿಕವಾದ ನಂದಿಘೋಷ ರಥ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಗಾಂಡೀವ ಧನುಸ್ಸು, ಅಕ್ಷಯ ಬಾಣಗಳ ತುಣೀರ ಮತ್ತು ಭೇದಿಸಲಾಗದ ಕವಚ—all ಈ ದಿವ್ಯ ಆಯುಧಗಳು ದೊರೆಯುವಂತೆ ಆಯಿತು. ಆ ಧನುಸ್ಸಿನಿಂದ, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಅರ್ಜುನನು ಕೃಷ್ಣನ ಜೊತೆಗೆ ಜಾತವೇದ ಅಗ್ನಿಗೆ ಮಹಾ ದಾನವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿದನು. ಅನುಂತರ, ಅರ್ಜುನನು ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜರನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಅವರ ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ತನ್ನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಿದನು. ಆದರೆ, ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಸಹೋದರರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ದುಷ್ಟ ದುರ್ಯೋಧನನು ಕರ್ಣ, ದುಶ್ಯಾಸನ ಮತ್ತು ಶಕುನಿಯ ಸಲಹೆಯಿಂದ ಕುತಂತ್ರದ ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು. ಆ ಬಳಿಕ, ಪಾಂಡವರು ದ್ರೌಪದಿ ಮತ್ತು ಋಷಿ ಧೌಮ್ಯರೊಂದಿಗೆ, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಮಹಾ ತಪಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರು. ಅನೇಕ ತಪಸ್ವಿಗಳ ನಡುವೆ ಇದ್ದರು. ನಂತರ, ವೇಷಧಾರಿಗಳಾಗಿ ವಿರಾಟನಗರಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ, ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಾಲ ಗೋಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದರು. ಅದಾದಮೇಲೆ, ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ದುರ್ಯೋಧನನ ಬಳಿ ಅರ್ಧ ರಾಜ್ಯದ ಬದಲು ಐದು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ವಿನಂತಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಅವು ದೊರಕದೆ, ಪಾಂಡವರು ಏಳು ದಿವ್ಯ ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿ ಸೇನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ದುರ್ಯೋಧನನು ತನ್ನ ಹನ್ನೊಂದು ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿ ಸೇನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇವತೆ-ಅಸುರರ ಯುದ್ಧದಂತೆ ಭಾರೀ ಸಮರವನ್ನು ನಡೆಸಿದನು. ಆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಭೀಷ್ಮನು ದುರ್ಯೋಧನನ ಸೇನಾಪತಿ ಆಗಿದ್ದನು; ಶಿಖಂಡಿ ಪಾಂಡವರನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದನು. ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಭೀಕರವಾದ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು, ಆಯುಧಗಳ ಗರ್ಜನೆ ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳ ಸುರಿಮಳೆಯೊಂದಿಗೆ. ಶಿಖಂಡಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನನ ಶತಾರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೀಷ್ಮನು ವಿದ್ರಾವಿತನಾಗಿ, ಸೂರ್ಯನು ಉತ್ತರಾಯಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಗದಾಧರ ದೇವನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾದನು. ಅವನು ಅನೇಕ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಕೊಡಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಪವಿತ್ರ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೋಷ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಲೀನನಾದನು. ನಂತರ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ದ್ರೋಣನು ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು; ಆ ಯುದ್ಧ ಐದು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರವಾಗಿ ನಡೆಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅನೇಕ ಭೂಪಾಲಕರು ಅರ್ಜುನನ ಬಲದಿಂದ ಹತನಾದರು; ದುಃಖ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ದ್ರೋಣನು ಸಹ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದನು. ನಂತರ, ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ ಕರ್ಣನು ಅರ್ಜುನನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಂದನು; ಎರಡು ದಿನಗಳ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧದ ಬಳಿಕ, ಅರ್ಜುನನ ಆಯುಧ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಸೂರ್ಯಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದನು. ನಂತರ ಶಲ್ಯನು ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಂದನು; ಅರ್ಧ ದಿನದಲ್ಲೇ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಹೊತ್ತಿರುವ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಶಲ್ಯನು ಹತನಾದನು. ಅನಂತರ, ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ದುರ್ಯೋಧನನು ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಕಾಲಾಂತ್ಯದ ಕಾಲನಂತೆ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಆದರೆ, ಭೀಮನು ತನ್ನ ಗದೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆದು ಬೀಳಿಸಿದನು. ಆ ರಾತ್ರಿ, ದ್ರೋಣನ ಪುತ್ರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು, ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ದ್ರೌಪದಿಯ ಪುತ್ರರನ್ನು ತನ್ನ ಬಲಶಾಲಿ ಭುಜಗಳಿಂದ ಹತ್ಯೆಮಾಡಿದನು. ದ್ರೌಪದಿ ಆಳವಾದ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಅಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅರ್ಜುನನು ಮುಂಜಾಲಿನ ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನನ್ನು ಗೆದ್ದು, ಅವನ ಅಮೂಲ್ಯ ಮಣಿಯನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡನು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ದುಃಖಭರಿತ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಜರಿಗೆ ತರ್ಪಣಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು. ನಂತರ, ಭೀಷ್ಮನ ಆಶ್ವಾಸನದಿಂದ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಮಹಾ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯ ದಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು. ಬಳಿಕ, ಪಾರಿಕ್ಷಿತನನ್ನು ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು. ಯಾದವರ ನಾಶವಾದ ಮಾಉಸಲ ಘಟನೆಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳಿ, ರಾಜನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಾವಿರ ನಾಮಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಿದನು. ಅನಂತರ, ಭೀಮ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ವಿಷ್ಣುಲೋಕವನ್ನು ಸೇರಿದರು. ವಾಸುದೇವನು ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಮೋಹಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬುದ್ಧನಾಗಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪಡೆದನು. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುನು ಶಂಭಲ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕಿಯಾಗಿ, ಅಶ್ವಾರೂಢನಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಭಸ್ಮಮಾಡುವನು. ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ, ಅಧರ್ಮ ನಿವಾರಣೆಗೆ, ದುಷ್ಟರ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಅವತಾರವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಾಲಿನ ಸಾಗರವನ್ನು ಮಥಿಸುವಾಗ ಧನ್ವಂತರಿ ಅವತರಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರ ಆಯುಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಆಯುರ್ವೇದವನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದನು. ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಪುತ್ರ ಮಹಾತ್ಮ ಸುಶ್ರುತ ಮತ್ತು ಭಾರತ ವಂಶದ ಅವತಾರಗಳ ಕಥನವನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಮಾನವನಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಪ್ರಾಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈಗ ಧನ್ವಂತರಿ ಸುಶ್ರುತನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: "ಓ ಸುಶ್ರುತ, ನಾನು ಈಗ ಎಲ್ಲಾ ರೋಗಗಳ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಇದನ್ನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಆತ್ರೇಯ ಮುಂತಾದ ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದರು. ರೋಗ, ಪಾಪ, ಜ್ವರ, ಪೀಡೆ, ವ್ಯಾಧಿ, ದುಷ್ಟರೋಗ, ಕ್ಷಯ, ದುಃಖ ಮತ್ತು ವೇದನೆ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಒಂದೇ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪರ್ಯಾಯ ಪದಗಳಾಗಿವೆ. ರೋಗದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಐದು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ: ಕಾರಣ, ಪೂರ್ವರೂಪ, ಲಕ್ಷಣ, ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿ. ಕಾರಣವನ್ನು ಸೂಚನೆ, ಹেতು, ಸ್ಥಾನ, ಸ್ಥಿತಿ, ಉತ್ಪತ್ತಿ ಎಂದು ಅನೇಕ ಪರ್ಯಾಯ ಪದಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಪೂರ್ವರೂಪ ಎಂದರೆ ರೋಗವು ಉದಯಿಸುವ ಮುನ್ನ ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಸೂಚನೆಗಳು. ರೋಗವು ಇನ್ನೂ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗದಿದ್ದಾಗ, ದೋಷಗಳ ವಿಶೇಷ ಚಲನೆಯಿಂದ, ಅದರ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರವುದು ಕಡಿಮೆ, ಮತ್ತು ರೋಗಾನುಸಾರ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಆ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವಾಗ ಅದನ್ನು ಲಕ್ಷಣ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ರೂಪ, ಸೂಚನೆ, ಗುರುತು, ಚಿಹ್ನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷತೆ ಎಂಬವು ಇದರ ಪರ್ಯಾಯ ಪದಗಳು. ಔಷಧಿ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ವಿಧಾನದ ಯುಕ್ತ ಬಳಕೆ, ಕಾರಣ ಮತ್ತು ರೋಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಕೂಲಗೊಳಿಸಿ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ತರಲು ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತದೆ. ರೋಗ ನಿವಾರಣೆಯನ್ನು ಯುಕ್ತಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅದರ ವಿರುದ್ಧವಾದುದು, ಅರ್ಥಾತ್ ರೋಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ಆಯುಕ್ತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ರೋಗದ ಪ್ರಗತಿಯು, ದೋಷದ ದೋಷಿತ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಅದರ ವಿಸ್ತಾರದಿಂದಾಗಿ, ರೋಗವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಂಖ್ಯೆ, ವೈವಿಧ್ಯ, ಪ್ರಾಬಲ್ಯ, ಬಲ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಶೇಷತೆಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಎಂಟು ವಿಧದ ಜ್ವರಗಳು. ದೋಷಗಳ ವೈವಿಧ್ಯ, ಅವುಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು, ಅವುಗಳ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಂದಾಜು, ಸ್ವತಂತ್ರತೆ ಅಥವಾ ಅವಲಂಬನೆ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ರೋಗದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.