ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು: ಮಾಘ ಮತ್ತು ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಬರುವ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ಧಶಿ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ, ಆ ರಾತ್ರಿ ಜಾಗರಣ ಮಾಡುತ್ತಾ ರುದ್ರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಭೋಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಹಾರನನ್ನು ಕಾಮನೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಿಸುವವರು ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ಉಪವಾಸದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದವರು ನರಕದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅರ್ಬುಡ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಂದರಸೇನನೆಂಬ ಪಾಪಿ ನಿಷಾದ ರಾಜನು ಇದ್ದನು. ಅವನು ದುಷ್ಟರೊಂದಿಗೆ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದನು, ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಹಾಕಲು. ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಹಸಿವಿನಿಂದ ಮತ್ತು ದಾಹದಿಂದ ಬಳಲಿದ ಅವನು, ಒಂದು ಕೆರೆಯ ಪಕ್ಕದ ವನದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಜಾಗರಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಿಂಗವಿತ್ತು. ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಾ, ಅವನು ತಿಳಿಯದೆ ಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಸುರಿದನು. ಧೂಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ನೀರು ಸುರಿದನು; ಆ ವೇಳೆ ಅವನ ಕೈಯಿಂದ ಬಾಣವು ತಪ್ಪಿ ಬಿದ್ದಿತು. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮೊಣಕಾಲೂರಿ, ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಹಿಡಿದನು. ಹೀಗೆ ಅವನಿಂದ ಸ್ನಾನ, ಸ್ಪರ್ಶ, ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಜಾಗರಣ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿಬಿಟ್ಟವು. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ, ಪತ್ನಿಯು ನೀಡಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದನು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವನು ಮೃತನಾದನು; ಯಮದೂತರಿಂದ ಬಂಧಿತನಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡುಹೋಗಲಾಯಿತು. ಆದರೆ, ನನ್ನ ದೂತರು ಯಮದೂತರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು; ಆ ಶುದ್ಧಾತ್ಮನು, ತನ್ನ ನಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ, ನನ್ನ ಬಳಿಯೇ ಉಳಿದನು. ಹೀಗೆ, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದಲೂ ಪುಣ್ಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಅಮೋಘ ಪುಣ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ತ್ರಯೋದಶಿಯಲ್ಲಿ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವವರು ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಈ ಶಿಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು. ಚತುರ್ಧಶಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಜಾಗರಣ ಮಾಡಬೇಕು; ಪೂಜೆ, ದಾನ, ತಪಸ್ಸು, ಹೋಮ ಇವುಗಳನ್ನು ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಚತುರ್ಧಶಿಯಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಉಳಿದು,翌ದಿನದಲ್ಲಿ ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸಿ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಬೇಕು; ಭಗವಂತನೇ, ನೀನೇ ನಮ್ಮ ಶರಣು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗುರುವನ್ನು ಪಂಚಗವ್ಯದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ಚಂದನಾದಿ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಧರ್ಮಾತ್ಮನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; 'ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ' ಎಂಬ ಜಪವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಎಳ್ಳು, ಅಕ್ಕಿ, ಜೋಳವನ್ನು ತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಹೋಮಿಸಬೇಕು; ಪೂರ್ಣಾಹುತಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು. ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ, ಮೂರನೇ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೇ ಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು; ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಕ್ಷಮಾಪಣೆ ಕೇಳಬೇಕು. 'ಈಶ್ವರನೇ, ನಿಮ್ಮ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನಾನು ನಿರ್ವಿಘ್ನವಾಗಿ ವ್ರತವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ್ದೇನೆ; ಲೋಕನಾಥನೇ, ಹರನೇ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಾಧಿಪತಿಯಾದ ನೀನು ನನಗೆ ಕ್ಷಮಿಸು!' ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು. 'ಇಂದು ನಾನು ಪಡೆದ ಪುಣ್ಯ, ರುದ್ರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ದಾನ—ಈದು ನಿಮ್ಮ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಪೂರ್ತಿಗೊಂಡಿತು.' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. 'ಮಹಾಮಹಿಮೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ನನ್ನನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿ, ನಿಮ್ಮ ಧಾಮಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ; ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನದಿಂದಲೇ ನಾನು ಪವಿತ್ರನಾದೆನು.' ಎಂದೂ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು. ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರಿಗೆ ಅನ್ನ, ಬಟ್ಟೆ, ಛತ್ರಾದಿಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಭಗವಂತನೇ, ಲೋಕಗಳ ಅನುಗ್ರಹಕರ್ತನೇ, ದೇವದೇವನೇ! ನಾನು ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಏನು ನೀಡಿದ್ದೇನೆ, ಅದರಿಂದ ಭಗವಂತನು ಸಂತೋಷಪಡುವನು; ಹೀಗೆ ಕ್ಷಮಾಪಣೆ ಕೇಳಿ, ವ್ರತನಿಷ್ಠನು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಖ್ಯಾತಿ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಪುತ್ರರು, ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ಶೈವಪುರಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಹನ್ನೆರಡು ತಿಂಗಳುಗಳು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಹನ್ನೆರಡು ವ್ರತನಿಷ್ಠರನ್ನು ಊಟಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ದೀಪವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದವನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಪಿತಾಮಹರು ಹೇಳಿದರು: ಮಂಡಾತಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಏಕಾದಶಿ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು; ಏಕಾದಶಿಯಲ್ಲಿ, ಪಕ್ವಷದ ಎರಡೂ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಬಾರದು. ದಶಮಿ ಮತ್ತು ಏಕಾದಶಿ ತಿಥಿಗಳು ಮಿಶ್ರವಾಗಿರುವಾಗ ಗಾಂಧಾರಿ ಉಪವಾಸವನ್ನಾಚರಿಸಿದಳು; ಆಕೆಯ ನೂರು ಮಕ್ಕಳು ನಾಶವಾದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ದಿನವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು. ದ್ವಾದಶಿ ಮತ್ತು ಏಕಾದಶಿ ಮಿಶ್ರವಾದಾಗ ಹರಿಯು ಇದ್ದಾನೆ; ದಶಮಿ ಮತ್ತು ಏಕಾದಶಿ ಮಿಶ್ರವಾದಾಗ ದೈತ್ಯನ ಪ್ರಭಾವ ಇರುತ್ತದೆ; ವಿವಾದಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದಾಗ ಸಂಶಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ, ದ್ವಾದಶಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ತ್ರಯೋದಶಿಯಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ಭಂಗ ಮಾಡಬೇಕು; ಸರಿಯಾದ ಏಕಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಏಕಾದಶಿ, ದ್ವಾದಶಿ, ತ್ರಯೋದಶಿ—ಈ ಮೂರು ತಿಥಿಗಳು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಂದರೆ, ಆ ಶುಭ ತಿಥಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು, ಅದು ಪಾಪವನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಏಕಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ದ್ವಿಜನು ದ್ವಾದಶಿಯನ್ನೂ ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಅಥವಾ ಈ ಮೂರು ತಿಥಿಗಳನ್ನು ಒಂದೇಗೂ ಆಚರಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ದಶಮಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಮಿಶ್ರವಾದ ತಿಥಿಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಆಚರಿಸಬಾರದು. ರಾತ್ರಿ ಜಾಗರಣ, ಪುರಾಣ ಶ್ರವಣ, ಗದಾಧರನ ಪೂಜೆ, ಎರಡೂ ಏಕಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ—ಈ ಎಲ್ಲದಿಂದ ರುಕ್ಮಾಂಗದನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದನು; ಇತರರೂ ಏಕಾದಶಿ ವ್ರತದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು: ಯಾವ ಪೂಜೆಯಿಂದ ಜಗತ್ತು ಪರಮಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತು, ಆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅದು ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ಎರಡನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಂಡಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನನ್ನು, ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕನನ್ನು, ಗಂಗಾ, ಯಮುನಾ ಮತ್ತು ಮಹಾನದಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀದೇವಿಯನ್ನು, ದಂಡವನ್ನು, ಭಯಂಕರ ವಾಸ್ತುಪುರುಷನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಧಾರಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು, ಆಮೆಯನ್ನು, ಅನಂತನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಭೂಮಿಯನ್ನು, ಧರ್ಮವನ್ನು, ಜ್ಞಾನವನ್ನು, ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು, ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಅಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಇತರ ನಾಲ್ಕು ಮೂಲಗಳನ್ನು, ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಕಮಲವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಪಂಕಜ, ಕೇಸರ, ಸತ್ವ, ರಜಸ್, ತಮಸ್ ಗುಣಗಳನ್ನು; ಸೂರ್ಯಮಂಡಲ ಮತ್ತು ಇತರ ವಲಯಗಳನ್ನು, ಶುದ್ಧಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ದುರ್ಗಾ, ಗಣಗಳು, ಸರಸ್ವತಿ, ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲರನ್ನು ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಆಸನ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ವಾಸುದೇವನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು. ಅನಿರುದ್ಧ, ಮಹಾತ್ಮನು, ನಾರಾಯಣ, ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂಗಗಳು, ಶಂಖಾದಿ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಮಾಘ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯಸಂಕ್ರಮಣದ ಜೊತೆಗೆ, ಭೀಮನು ಏಕಾದಶಿ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು. ಈ ಅದ್ಭುತ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ಅವನು ಪಿತೃ ಋಣಮುಕ್ತನಾದನು; ಭೀಮ ದ್ವಾದಶಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಈ ವ್ರತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ನಕ್ಷತ್ರವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಇದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹತ್ಯೆಯಂತಹ ಮಹಾಪಾಪವನ್ನೂ ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತದೆ; ದುಷ್ಟ ರಾಜನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವಂತೆ, ಇದು ಮಹಾಪಾಪಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ, ಕೆಟ್ಟ ಮಗನು ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವಂತೆ, ದುಷ್ಟ ಹೆಂಡತಿ ಗಂಡನನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವಂತೆ, ಅಧರ್ಮವು ಧರ್ಮವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವಂತೆ, ಸುಳ್ಳು ಮಂತ್ರಿಯು ರಾಜನನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವಂತೆ, ಪಾಪಗಳು ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತವೆ.