ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಒಂದು ಸ್ಮರಣೀಯ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಜ್ಞಾನಿಗಳೊಬ್ಬರು ಜೀವನದ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಅದರ ಅಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹರಣೆಯ ಮಾರುಹೋಗುವ ಮೃಗಗಳು ಹತ್ತುಹಗಲು ನಮ್ಮೆದುರಲ್ಲಿವೆ. ಜಿಂಕೆ, ಆನೆ, ಪಟಂಗ, ಮಧುಮಕ್ಕಳಿ ಮತ್ತು ಮೀನು—ಇವುವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೊಂದು ವಿಕಾರದಿಂದ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಐದು ವಿಕಾರಗಳ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಮಾನವನ ಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿರಬಹುದು? ಅವನು ಕೂಡ ನಾಶವಾಗದೆ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಬೇಗೆಯು, ಕಠಿಣ ಮಾತು, ಅಹಂಕಾರ, ಅಶುದ್ಧ ವಸ್ತ್ರ ಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ಆಹ್ವಾನಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ—ಈ ಐದು ಗುಣಗಳಿರುವವರನ್ನು, ಅವರು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯಷ್ಟು ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಗೌರವಿಸುವುದು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ. ಮಾನವನ ಆಯುಷ್ಯ, ಕರ್ಮ, ಧನ, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮರಣ—ಈ ಐದು ಅವನ ಜನನದಲ್ಲಿಯೇ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿವೆ. ಪರ್ವತಾರೋಹಣ, ನದಿಯನ್ನು ದಾಟುವುದು, ಗೋವಿನ ಪಾಲನೆ, ದುಷ್ಟರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪತನಗೊಂಡವರನ್ನು ಎತ್ತುವುದು—ಈ ಐದು ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಇದೆ. ಮೋಡದ ನೆರಳು, ದುಷ್ಟನ ಪ್ರೀತಿ, ಪರಸ್ತ್ರೀಯ ಸಹವಾಸ, ಯೌವನ ಮತ್ತು ಧನ—ಈ ಐದು ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ. ಈ ಲೋಕದ ಜೀವನವೂ ಅಷ್ಟೇ ಅಸ್ಥಿರ; ಧನ, ಯೌವನ, ಮಕ್ಕಳೂ, ಪತ್ನಿಯೂ, ಸ್ನೇಹಿತರೂ—all are unstable. ಧರ್ಮ, ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಮಾತ್ರ ಶಾಶ್ವತ. ಮಾನವನ ಶತಾಯುಷ್ಯವೂ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ. ರಾತ್ರಿ ಅರ್ಧವನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಉಳಿದ ಸಮಯವು ರೋಗ, ದುಃಖ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಮತ್ತು ಆಯಾಸದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಬದುಕಿನ ಫಲವೂ ಶೂನ್ಯ. ಶತಾಯುಷ್ಯದಲ್ಲೂ ಅರ್ಧ ಭಾಗ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ; ಉಳಿದ ಭಾಗದ ಅರ್ಧ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿಯೂ, ಉಳಿದಷ್ಟು ದೂರವಾಸ, ದುಃಖ, ಮರಣ ಮತ್ತು ರಾಜಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಸಮಯವು ಜಲತರುಂಗಗಳಂತೆ ಅಸ್ಥಿರ; ಹೀಗಿರುವಾಗ ಹೆಮ್ಮೆಯೇನು? ದಿನವೂ, ರಾತ್ರಿ ಕೂಡ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ; ಮರಣವು ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹಾವು ಗಾಳಿಯನ್ನು ನುಂಗುವಂತೆ ನುಂಗುತ್ತದೆ. ಹೋಗುವಾಗ, ನಿಲ್ಲುವಾಗ, ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿಯೂ, ಎಚ್ಚರದಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲಿಯೂ ಮಾನವನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಕಾರ್ಯಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಅವನ ಕರ್ಮವು ಪ್ರಾಣಿಯದ್ದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಯಾವ ಮಾನವನಿಗೆ ಧರ್ಮಾಧರ್ಮದ ವಿವೇಕವಿಲ್ಲ, ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿದ ಸಂತೋಷವೊಂದೇ ಇದ್ದರೆ, ಅವನು ಪ್ರಾಣಿಯಿಂದ ಭೇದವೇನು? ಯಾರು ಧೈರ್ಯ, ತಪಸ್ಸು, ದಾನ, ವಿದ್ಯೆ ಅಥವಾ ಐಶ್ವರ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಲ್ಲವೋ, ಅವನು ತಾಯಿಯ ಮಲದಷ್ಟೇ ಮೌಲ್ಯವಿಲ್ಲ. ಯಾವ ಮಾನವರು ಜ್ಞಾನ, ಧೈರ್ಯ, ಮಾನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಬದುಕಿದರೂ, ಅದನ್ನೇ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ನಿಜವಾದ ಜೀವನ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಕಾಗೆ ಕೂಡ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬದುಕುತ್ತವೆ, ಬಲಿಪೂಜೆ ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಧನವಿಲ್ಲದ, ಮಾನವಿಲ್ಲದ ಬದುಕಿಗೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಭಯಭೀತ ಸ್ನೇಹಿತನಿಂದ ಏನು ಉಪಕಾರ? ಸಿಂಹದ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಬದುಕಬೇಕು; ನಿರಾಶೆಯಾಗಬಾರದು. ಯಾರು ಸ್ವಯಂ, ಗುರು, ಸೇವಕರು, ಬಡವರು, ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ದಯೆ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವನ ಬದುಕಿಗೆ ಫಲವೇನು? ಅವನು ಜೀವಂತ ಕಾಗೆಯಂತೆ. ಅರ್ಧಗಳಿಲ್ಲದ ಮೂರು ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳಿಲ್ಲದೆ ಹೋದ ದಿನಗಳು—ಅವನು ಉಸಿರಾಡಿದರೂ ಬದುಕಿಲ್ಲದಂತೆ, ಕಮ್ಮಾರದ ಕಂಬಳಿಯಂತೆ. ಸಾಧನೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ; ಇತರರ ಅವಲಂಬನೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲ. ಇತರರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದುಕುವವರು ಬದುಕಿದ್ದರೂ ಸತ್ತವರೇ. ಭಯಪಡುವವರು ಯಾವಾಗಲೂ ತೃಪ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಎಲಿಯಂತೆ. ಆದರೆ ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ತೃಪ್ತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಸ್ವಲ್ಪದಲ್ಲಿಯೂ ಸಂತೋಷ ಪಡುವರು. ಮೋಡದ ನೆರಳು, ಹುಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ, ದಾರಿಯ ಬದಿಯ ನೀರು, ವೇಶ್ಯೆಯ ಕಾಮ, ದುಷ್ಟನ ಪ್ರೀತಿ—ಈ ಆರು ಬಲಬುಳಿಯಂತಿವೆ. ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಲೋಕ ಸಂತೃಪ್ತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಬದುಕು ಮಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಮಾನ ಹೋದರೆ, ಸುಖ ಎಲ್ಲಿಂದ? ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವನ ಶಕ್ತಿ ರಾಜನು; ಮಗುವಿನ ಶಕ್ತಿ ಅಳುವುದು; ಮೂಢನ ಶಕ್ತಿ ಮೌನ; ಕಳ್ಳನ ಶಕ್ತಿ ಸುಳ್ಳು. ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಬುದ್ಧಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ; ಜ್ಞಾನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸುಖ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸದ್ಗುಣಗಳ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಸಿದಂತೆ, ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮಾನವನನ್ನು ಮೂರು ವಸ್ತುಗಳು ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ: ಲೋಭ, ಅಲಕ್ಷ್ಯ, ಮತ್ತು ತಪ್ಪಾದ ವಿಶ್ವಾಸ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನ್ನು ದೂರವಿಡಬೇಕು. ಅಪಾಯ ಬಾರದವರೆಗೆ ಭಯಪಡುವುದು ಯೋಗ್ಯ; ಆದರೆ ಅಪಾಯ ಬಂದಾಗ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ನಿಲ್ಲಬೇಕು. ಉಳಿದ ಸಾಲ, ಉಳಿದ ಬೆಂಕಿ, ಉಳಿದ ರೋಗ—ಇವು ಪುನಃ ಪುನಃ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ; ಏನನ್ನೂ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಡಬಾರದು. ಉಪಕಾರ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಉಪಕಾರ, ಅಪಕಾರ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಅಪಕಾರ—ಇದರಲ್ಲಿ ದೋಷವಿಲ್ಲ; ದುಷ್ಟರಿಗೆ ತಕ್ಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸಬೇಕು. ಯಾವ ಸ್ನೇಹಿತನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಮುಖಾಮುಖಿ ಸಿಹಿ ಮಾತಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನನ್ನು ದೂರವಿಡಬೇಕು; ಅವನು ಶತ್ರುವಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಿತ. ಒಳ್ಳೆಯವನು ಕೂಡ ದುಷ್ಟರ ಸಂಗದಿಂದ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ, ಹೇಗೆಂದರೆ ನಿರ್ಮಲ ನೀರಿಗೆ ಕೆಸರು ಬಿದ್ದಂತೆ. ಯಾವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಭೋಜನ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೇವಿಸಿದಂತೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವದಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸಬೇಕು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಊಟದ ಉಳಿದ ಆಹಾರ ತಿನ್ನುವವನು ಜ್ಞಾನಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ, ಪಾಪವನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಗುಪ್ತವಾಗಿ ತೋರಿದ ಸ್ನೇಹವೇ ನಿಜವಾದದು, ಮೋಸವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯವೇ ಧರ್ಮ. ಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರು ಇಲ್ಲವೋ, ಅದು ಸಭೆಯಲ್ಲ; ಧರ್ಮದ ಮಾತು ಆಡದವರು ಹಿರಿಯರಲ್ಲ; ಸತ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ಧರ್ಮವಲ್ಲ; ಮೋಸಸಹಿತವಾದುದು ಸತ್ಯವಲ್ಲ. ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಪ್ರಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆಯೇ ಮುಖ್ಯ, ವೃತಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಯಾವ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗಿದೆಯೋ ಅದು ಶುಭ; ಯಾರೂ ಸೇವೆ ಮಾಡದೆ ಬದುಕುವುದು ಜೀವನ; ಸ್ವಜನರು ಅನುಭವಿಸುವುದೇ ಧನ; ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು ಗಳಿಸುವದೇ ಕೀರ್ತಿ. ಯಾರು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಮದ್ಯಪಾನಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಕಾಮವಿಲ್ಲವೋ, ಅದು ಸುಖ; ನಂಬಿಕೆಯಿರುವುದೇ ಸ್ನೇಹ; ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನೇ ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹಿ. ಮುತ್ತು, ಚಿನ್ನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದೇ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ; ಸ್ನೇಹ ಕಳೆದುಹೋದರೆ ಅದು ನಿಂದಾನೀಯ; ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರೆ ಅದು ಶ್ಲಾಘನೀಯ. ನದಿಗಳ ಮೂಲ, ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಯ ಮೂಲ, ಭಾರತ ವಂಶದ ಮೂಲ, ಕಾಲದ ವಯಸ್ಸು—ಇವುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಬಾರದು; ಕಾರಣ ದೋಷ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗದು. ನದಿಗಳು ಉಪ್ಪಿನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ, ಸಂಭೋಗ ವಿಭೋಗದಲ್ಲಿ, ಯೌವನ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ, ಧನವು ಮೂರು ವಿಧದ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ರಾಜಸಂಪತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಶಾಪದಿಂದ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ಪಾಪವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ; ಯಜ್ಞವು ಶಂಖನಾದದಿಂದ; ಕುಟುಂಬವು ಸ್ತ್ರೀಯಿಂದ, ಹೇ ಪ್ರಭು. ಎಲ್ಲ ಮನೆಗಳು ಕ್ಷಯದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಎತ್ತರಗಳು ಪತನದಲ್ಲಿ; ಸಂಗಗಳು ವಿಭೋಗದಲ್ಲಿ; ಜೀವವು ಮರಣದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ, ಜ್ಞಾನಿಯು ಜಗತ್ತಿನ ಅಸ್ಥಿರತೆಯೂ, ಧರ್ಮದ ಶಾಶ್ವತತೆಯೂ, ಜೀವನದ ಸತ್ಯವನ್ನೂ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಸಿದರು.