ಈ ಮಹಾಪುನೀತವಾದ ಗರುಡ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಆಚಾರಕಾಂಡದಲ್ಲಿ, ಹರಿ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪ್ರಸಂಗ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಮಾತ್ಮನು ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಅತ್ಯಂತ ಶುದ್ಧನಾಗಿದ್ದು, ಯಾವ ದೋಷವೂ ಇಲ್ಲದವನು. ಅವನು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನೂ, ಮರಣವನ್ನೂ ದಾಟಿದವನು; ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ, ಮೋಹವೂ ಇಲ್ಲ. ಅವನು ಸತ್ಯಸ್ವರೂಪ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರವರ್ತನೆಯಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು, ಅವಿಭಾಜ್ಯನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರನು. ಅವನು ಜಾಗ್ರತಾದಿ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ನೋಡುವವನು, ಶಾಂತಸ್ವರೂಪ, ದೇವತೆಗಳ ದೇವರು. ಎಲ್ಲರೂ ಅವನನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು, ಆದರೆ ಅವನು ಸೂಕ್ಷ್ಮನಾದರೂ, ಇನ್ನೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮನಾಗಿರುವ ಪರಮಾತ್ಮನು. ಅವನು ಈ ವಿಶ್ವದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಕೂಡಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಎಲ್ಲರ ರಕ್ಷಕ, ಎಲ್ಲರ ಸಂಹಾರಕ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪ. ಅವನು ಯಾವ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನನ್ನು ವೇದಾಂತದ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಅವನಿಗೆ ಶಬ್ದವಿಲ್ಲ, ರುಚಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ರೂಪವಿಲ್ಲ, ಘ್ರಾಣವೂ ಇಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ತಿಳಿದು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಜಯ ಪಡೆದವನು ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದುವರೆಗೂ ನಾನು ಕುದುರೆಯ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ, ಈ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ, ಹರಿ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಿವರಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ—ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದಾಧಾರಿಯಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸು ಎಂದು. ಹರಿ ಧ್ಯಾನವು ಮಾಯೆಯ ಜಾಲವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೂಪರಹಿತ ರುದ್ರನನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಈಗ ಅವನ ದೇಹಧಾರಿಯಾದ ರೂಪವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವರು, ಹಾಲಿನಂತೆ ಬಿಳುಪಾದ ಕುಂದಪುಷ್ಪದಂತಿರುವ ಹರಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಅವನ ರೂಪ ಸಾವಿರ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಉಗ್ರವಾಗಿದೆ. ಅವನು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಮಹಾಮುಕুটವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ, ರತ್ನಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಕಾಡುಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಹಾರವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಚಿರಪ್ರಭೆಯುಳ್ಳ ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ದೇಹ ಚಿನ್ನದಂತಿದ್ದು, ಸುಂದರ ಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಶುಭಕರ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದೆ. ಅವನಿಗೆ ಶ್ರೀವತ್ಸ ಚಿಹ್ನೆ ಮತ್ತು ಕೌಸ್ತುಭ ಮಣಿಯುಂಟು; ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿ ಅವನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೋಡುವಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಅವನನ್ನು ಋಷಿಗಳು, ದಾನವರು, ದೇವತೆಗಳು—allರೂ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರನು. ಅವನು ಶಾಶ್ವತ, ಅವಿನಾಶಿ, ಶುದ್ಧ, ಸರ್ವರಿಗೂ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡುವ ದೇವರು. ಅವನು ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವನು, ಪೂಜ್ಯನು, ಶುಭಕರನು, ದುಷ್ಟರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು. ಅವನು ಸುಂದರವಾದ ಉಂಗುರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಅವನ ನಖಗಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿವೆ. ಅವನು ಎಲ್ಲ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿದ್ದು, ಸುಗಂಧಿ ಚಂದನದಿಂದ ಲಿಪ್ತಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವವನು, ಸರ್ವರಾಧಿಪತಿ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ. ವಿಶ್ವಧಾರಿಯಾದ ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಇಂತಹ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವವರು ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಧರ್ಮೋಪದೇಶದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾ, ಅವನು ಪರಮಧಾಮವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ವಿಷ್ಣುಧ್ಯಾನವನ್ನು ಪಠಿಸುವವನು ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ, ವಿಷ್ಣುಧ್ಯಾನ ಅಧ್ಯಾಯವು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ, ಹರಿ, ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯರು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸು ಎಂದು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹರಿ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ: ಋಷಿಗಳು ಹೋಗಿ, ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದರು. ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯರು ಉತ್ತರಿಸಿದರು: ಧರ್ಮವು ಪುರಾಣ, ತರ್ಕ, ಮೀಮಾಂಸಾ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಿತವಾಗಿದೆ. ವೇದಗಳು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಮೂಲವಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಠ, ದಕ್ಷ, ಸಂವರ್ಥ, ಶಾತಾತಪ, ಪರಾಶರ, ಗೌತಮ, ಶಂಖಲಿಖಿತ, ಹರಿತ, ಅತ್ರಿ ಮತ್ತು ನಾನು ಸ್ವತಃ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಕಾಲವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಯುಕ್ತಿಯಾದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದಾನಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಗರುಡ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನ ಸ್ವರೂಪ, ವಿಷ್ಣುಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಧರ್ಮೋಪದೇಶಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.