ಗರುಡ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಪವಿತ್ರ ಪರ್ವದಲ್ಲಿ, ರತ್ನಗಳ ಮೌಲ್ಯ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ರತ್ನಗಳ ಗುಣಧರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲಿಗೆ, ರತ್ನಗಳ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವೈದುರ್ಯ ರತ್ನದ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ, ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುವಿನ ಚರ್ಮವು ಬಿದ್ದಿತು. ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಬಿಳಿ, ಮೃದುವಾದ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಕಲ್ಲು ಪದ್ಮರಾಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೆಂಪು, ಹಳದಿ, ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಂಪಾಗಿರುವುದು ಪದ್ಮರಾಗವೇ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವೈದುರ್ಯ ರತ್ನದಂತೆ ಇದರ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಕೂಡ ರತ್ನಪರೀಕ್ಷಕರು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು 'ಪದ್ಮರಾಗ ಪರೀಕ್ಷೆ' ಎಂಬ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಂದೆ, ಗಾಳಿಯು ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿಯ ನಖಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಅವುಗಳನ್ನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಕಮಲವನಗಳಲ್ಲಿ ಚದುರಿಸಿತು. ಈ ರತ್ನವು ರಕ್ತ, ಸೋಮ, ಜೇನು, ತಾಮ್ರ, ಹಳದಿ ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿಯಂಥ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಮೃದುವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ವಲ್ಪ ಕೆಂಪು, ಹಳದಿ ಬಣ್ಣ, ಭಾರವಾದ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಬಂಗಾರದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹಾಕಿ ಬೆಚ್ಚಗಾದಾಗ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಗುಣವಿರುವ ರತ್ನವನ್ನು ಪುರುಷರು ಶುಭದ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಧರಿಸದಿದ್ದರೆ ಅವು ಬದಲಾಗುವಂತೆ, ಕಪ್ಪಾಗಿ, ಬಣ್ಣ ಕಳೆದು, ಅಶುದ್ಧವಾಗಿಯೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಕಾರ್ಕೆತನ ರತ್ನವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ, ಸೂರ್ಯನ ಹಿರಿದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಇದರ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು 'ಕಾರ್ಕೆತನ ಪರೀಕ್ಷೆ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸೂತನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ರತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಭೀಷ್ಮ ರತ್ನಗಳ ಗುಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವು ಶಂಖ, ಕಮಲ ಅಥವಾ ಸ್ಯೋನಾಕ ಪುಷ್ಪದಂತೆ ಬಿಳಿಯಾಗಿದ್ದು, ಮಹಾ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಬಂಗಾರ ಅಥವಾ ಇತರ ಲೋಹಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿದಾಗ, ಶುದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರಿಗೆ ಶುಭವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ರತ್ನವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನನ್ನು ಕಾಡಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕೂಡ ದೂರದಿಂದಲೇ ದೂರ ಸರಿದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅವನಿಗೆ ಮರಗುಡ್ಡೆಗಳಿಂದ, ಮರಗಳಿಂದ ಹಾನಿಯ ಭಯವಿಲ್ಲ, ಭೂಮಿಯ ಅಧಿಪತಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಪಿತೃಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ, ಪಿತೃಗಳು ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ನೀರು, ಅಗ್ನಿ, ಶತ್ರು, ಕಳ್ಳರ ಭಯವೂ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಕಪ್ಪು, ಹಸಿರು ಅಥವಾ ಮೋಡದಂತಹ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಹಳದಿ ಛಾಯೆಯುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶವಿಲ್ಲದವನು ಇದನ್ನು ಧರಿಸಿದರೆ, ಅದರ ಬೆಲೆ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪಂಡಿತರು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು. ಈ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು 'ವೈದುರ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ, ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ದಶಾರ್ಣ, ವಾಗದಾರ, ಮೇಕಲ, ಕಾಲಗಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಗುಂಜಾ ಬೀಜ, ಅಂಜನ, ಜೇನು ಮತ್ತು ಮೃಣಾಲದಂತೆ ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿರುವ ಪುರಕ ರತ್ನಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಇವು ಶಂಖ, ಕಮಲ, ಜೇನುಹುಳು ಹಾಗೂ ಸೂರ್ಯಾಕಾರದ ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾರಗಳಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಕಾಗೆ, ನರಿ, ತೋಳ, ಗಿಡುಗುಳ್ಳಂತಹ ಕ್ರೂರ ಪ್ರಾಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ರಕ್ತದಿಂದ ತೊಯ್ದ ಮುಖಗಳೊಂದಿಗೆ ಇವು ಕೂಡಾ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು 'ಪುಲಕ ಪರೀಕ್ಷೆ' ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಂದೆ, ದೈತ್ಯನು ಅಗ್ನಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ, ಇಂದ್ರಗೋಪ ಕೀಟಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಗಿಳಿಯ ಚೂಪಿನ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ರಕ್ತರತ್ನಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಇದರ ಮಧ್ಯಭಾಗವು ಚಂದಿರದಂತೆ ಬಿಳಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿದೆ; ಆ ಭಾಗವು ನೀಲಮಣಿಯ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೋಲಿರಬೇಕು. ಈ ರಕ್ತರತ್ನಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು 'ರಕ್ತಮಣಿಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಕಾವೇರಿ, ವಿಂಧ್ಯ, ಯವನ, ಚೀನ, ನೇಪಾಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ತಲ್ ಅಥವಾ 'ತೈಲ' ಎಂಬ ಶುದ್ಧ, ಆಕಾಶದಂತೆ ಪಾರದರ್ಶಕವಾದ ರತ್ನಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಇವು ಇತರ ರತ್ನಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇದನ್ನು 'ಕ್ರಿಸ್ತಲ್ ಪರೀಕ್ಷೆ' ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಗೆ, ಅದರ ಅಂತಸ್ಥ ಅವಶೇಷವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ, ಕೇರಳ ಹಾಗೂ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಮೊಲದ ರಕ್ತ ಅಥವಾ ಗುಂಜಾ ಅಥವಾ ಜಬಾ ಹೂವಿನ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೋಲುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರತ್ನಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿ ಗರುಡ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರತ್ನಗಳ ಗುಣ, ಅವುಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.