ಗರುಡ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಪೂರ್ವಖಂಡದ ಆಚಾರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ರತ್ನಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಕುರಿತು ವಿಶದವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮುತ್ತಿನ ತೂಕ ಮತ್ತು ಅದರ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ವಿವಿಧ ನಿಯಮಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಮುತ್ತು ಅದರ ತೂಕದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಮಾಷದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಇದ್ದರೆ, ಅದರ ಮೌಲ್ಯವು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ನೂರನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಅದು ಒಂದು ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಮಾಷದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಇದ್ದರೆ, ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಗುಣಗಳು ಇದ್ದರೆ, ಅದರ ಮೌಲ್ಯ ನೂರು ಆಗುತ್ತದೆ. ಮುತ್ತಿನ ತೂಕವು ಹದಿನಾರು ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ, ಅದನ್ನು ಪರಿಣಿತರು ‘ದಾರ್ವಿಕ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಎರಡು ಹತ್ತು ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ, ಅದನ್ನು ‘ಭವಕ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಪೂರ್ಣ ಮೂವತ್ತು ತೂಕದ ಮುತ್ತನ್ನು ‘ಶಿಕ್ಯ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಲ್ವತ್ತು ತೂಕದ ಮುತ್ತಿನ ಮೌಲ್ಯ ಮೂವತ್ತು ಆಗುತ್ತದೆ. ಅರವತ್ತು ತೂಕದ ಮುತ್ತನ್ನು ‘ನಿಕರಶೀರ್ಷ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೌಲ್ಯ ಹದಿನಾಲ್ಕು. ಹನ್ನೊಂದು ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತು ಕೂಡ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅದರ ಮೌಲ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಮುತ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಆಹಾರದ ಪಾತ್ರೆಗೆ ಹಾಕಿ, ಜಂಬೀರ ಹಣ್ಣಿನ ರಸದಲ್ಲಿ ಬೇಯಬೇಕು. ನಂತರ, ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಲೇಪಿಸಿದ ಮೀನುಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಬೇಯಿಸಿ, ನಂತರ ಬೆಕ್ಕಿನ ವಿಸರ್ಜನೆಯ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು. ನಂತರ, ಶುಭ್ರವಾದ, ದೋಷರಹಿತ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಮುತ್ತನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒರೆಸಿ, ಅದನ್ನು ಶುದ್ಧವಾಗಿಸಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಮಾನತೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಬಂಗಾರದ ನೂರರಷ್ಟು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದು ಬಿಳಿ ಗಾಜಿನಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಿಂಹಳದ ನಿಪುಣರು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮುತ್ತನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಬೇಕು. ಅದರ ಬಣ್ಣವು ಉಳಿದಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ನಿಜವಾದ ಮುತ್ತು ಎಂದು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮುತ್ತು ಎಂದರೆ ಬಹಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗುಂಡಾಗಿರುವುದು. ಸರಿಯಾದ ಗಾತ್ರ, ಭಾರ, ಪ್ರಕಾಶ, ಬಿಳುಪು, ಸಮಾನವಾದ ಗುಂಡಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಸಮಾನವಾದ ಸಣ್ಣ ರಂಧ್ರವಿರುವುದು—ಈ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳು ಇರುವ ಮುತ್ತನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ, ಶ್ರೀ ಗರುಡ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನೂ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೂರ್ಯನೇ ಮಹಾದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ರತ್ನಗಳ ಪರಮ ಮೂಲ. ದೇವತೆಗಳ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ವಿಜಯಿಯಾಗಿರುವ ಆ ಸೂರ್ಯನು, ತನ್ನ ಬಲದ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಮನಸ್ಸು ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಒಮ್ಮೆ, ಸಿಂಹಳಿಯ ಹೆಂಗಸಿನ ಕಟಿಯನ್ನು ಕಂಡು, ಭಯಗೊಂಡು, ಮಹಾ ಸರೋವರದ ಆಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಆ ನದಿ ಗಂಗೆಯಂತೆ ಪುಣ್ಯ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವಂತಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಿಂದ, ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ನದಿಯ ತೀರಗಳು ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಮಣಿಗಳು ತೀರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಜಲದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮರಾಗ ರತ್ನಗಳಿವೆ. ಅವು ಬಂಧೂಕ, ಗುಂಜಾ, ಇಂದ್ರಗೋಪ, ಜವಾ ಹೂಗಳ ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ, ಅದ್ಭುತ ವರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವುಗಳ ಬಣ್ಣವು ಸಿಂಧೂರ, ಕಮಲ, ನೀಲಿ ಕಮಲ, ಕೇಸರಿ ಮತ್ತು ಲಾಖು ರಾಲಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಅವುಗಳು ದೂರವನ್ನೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಬಣ್ಣವು ಕೇಸರಿ ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಗಾಢ ನೀಲಿ ಮಿಶ್ರಣದಂತೆ, ಕೆಂಪು ಕಮಲದ ತೀವ್ರ ಬಣ್ಣದಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಮಣಿಗಳು ಚಕೋರ ಮತ್ತು ಕೋಕಿಲ ಪಕ್ಷಿಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯ ಸಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಪ್ರಕಾಶಮಾನತೆ, ಕಠಿಣತೆ ಮತ್ತು ಭಾರದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಫಟಿಕದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಮಣಿಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿವೆ. ಕುರುವಿಂದ ರತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಇದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಸ್ಫಟಿಕದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಮಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಅಲ್ಲ. ಕುರುವಿಂದ ರತ್ನಗಳು ರಾವಣಗಂಗಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಬಣ್ಣವು ಮಂಡ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಸ್ಫಟಿಕದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದವುಗಳು ತುಂಭುರು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಣ್ಣ, ಭಾರ, ಸೌಮ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಇರುವವುಗಳು ಉತ್ತಮವಾದವು. ಆದರೆ ಚಿರಕೆ, ರಂಧ್ರ, ಮಳಿನತೆ, ಪ್ರಕಾಶರಹಿತತೆ, ರೌದ್ರತೆ ಅಥವಾ ಬಣ್ಣ ಕಳೆದುಹೋಗಿರುವವು—ಇವು ದೋಷಗಳಾಗಿವೆ. ಯಾವುದೇ ರತ್ನವು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತ್ರ ತೋರಿಸಿದರೆ, ಅದು ದೋಷಪೂರಿತವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದವುಗಳು ಐದು ವಿಧದ ನಕಲಿ ರೂಪಗಳಾಗಿವೆ. ಕಲಶ, ಪುರೋಭವ, ಸಿಂಹಳ, ತುಂಭುರು ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಪಾಣಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದವುಗಳು ವಿವಿಧ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಎಲೆಗಳ ಹಸುರಿನಿಂದ ಕಲಶ ಎಂದು, ತಾಮ್ರ ಬಣ್ಣದಿಂದ ತುಂಭುರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಪೂರ್ಣಕ ಎಂಬುದು ಪ್ರಕಾಶರಹಿತತೆಯಿಂದ ಹೆಸರಾಗಿದೆ; ಅವುಗಳ ವಿಭಿನ್ನತೆಯು ಅವುಗಳ ಗುರುತಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ಈ ರೀತಿ, ಮುತ್ತುಗಳ ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳ ಗುಣ, ಅವುಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ, ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ ಕುರಿತು ಗರುಡ ಮಹಾಪುರಾಣವು ವಿಶದವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.