ગરુડપુરાણમ્

અસિખેટાન્વિતૌ હસ્તૌ ગદાદણ્ડયુતૌ પરૌ 38.

દેવીના બે હાથમાં તલવાર અને ઢાલ છે, બીજા બે હાથમાં ગદા અને દંડ છે.

ખંખઘણ્ટાન્વિતૌ ચાન્યૌ ધ્વજદણ્ડયુતૌ પરૌ 38.

બીજા બે હાથમાં ચક્ર અને ઘંટ છે, અને વધુ બે હાથમાં ધ્વજ અને દંડ છે.

શક્તિહસ્તાશ્રિતૌ ચાન્યૌ રટોણી મુસલાન્વિતૌ 38.

બીજા બે હાથમાં શૂળ છે અને બીજા બે હાથમાં હળ અને મુસળ છે.

તર્જયન્તી પરેણૈવ અન્યં કલકલધ્વનિમ્ 38.

દેવી એક હાથથી ડરાવતી છે અને બીજા હાથથી ઘોંઘાટ કરતી ધ્વનિ ઉત્પન્ન કરે છે.

જય ત્વં કિલ ભૂતેશે સર્વભૂતસમાવૃતે 38.

જય હો, હે ભૂતોના સ્વામી, સર્વ પ્રાણીઓથી ઘેરાયેલા!

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે દુર્ગાજપપૂજાબલિમંત્રનિરૂપણં નામાષ્ટત્રિંશોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રી ગરુડ મહાપુરાણના પૂર્વખંડના આચારકાંડમાં દુર્ગાજપ, પૂજા અને બલિ માટેના મંત્રોના વર્ણનવાળો અડત્રીસમો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.

પુનર્દેવાર્ચનં બ્રૂહિ સંક્ષેપેણ જનાર્દન 39.

હે જનાર્દન, કૃપા કરીને દેવતાઓની પૂજા વિશે ફરીથી સંક્ષિપ્તમાં કહો.

શ્રૃણુ સૂર્ય્યસ્ય રુદ્ર ત્વં પુનર્વક્ષ્યામિ પૂજનમ્ ૐ દણ્ડિને નમઃ એતે દ્વારે પ્રપૂજ્યા વૈ એપિર્મન્ત્રૈર્વૃષધ્વજ ।। 39.

હે રુદ્ર, હવે તું સાંભળ, હું ફરીથી સૂર્યની પૂજા સમજાવું છું. 'ૐ દંડિને નમઃ' — આ દ્વારપાળોને આ મંત્રોથી પૂજવા જોઈએ, હે વૃષધ્વજ.

ૐ અં પ્રભૂતાય નમઃ ૐ અં વિમલાય નમઃ ૐ અં આધારાય નમઃ ઇત્યાગ્નેયાદિકોણએષુ પૂજ્યા વૈ વિમલાદયઃ ।। 39.

'ૐ પ્રભૂતાય નમઃ', 'ૐ વિમલાય નમઃ', 'ૐ આધારાય નમઃ' — દક્ષિણપૂર્વ અને અન્ય દિશાઓમાં વિમલા અને અન્ય દેવીઓને આ મંત્રોથી પૂજવી જોઈએ.

ૐ પદ્માય નમઃ મઘ્યે તુ પૂજયેદ્રુદ્ર પૂર્વાદિષુ તથૈવ ચ ૐ વાં(રાં) દીપ્તાયૈ નમઃ ૐ વૂં (રૂં ભદ્રાયૈ નમઃ ૐ વૌં (રૌં) વિભૂત્યૈ નમઃ ૐ વં (રં) વૈદ્યુતાયૈ નમઃ ૐ રો સર્વતોમુખ્યૈ નમઃ ।। 39.

'ૐ પદ્માય નમઃ' — પૂર્વ અને અન્ય દિશાઓમાં પણ એ જ રીતે પૂજા કરવી. 'ૐ વાં દીપ્તાય નમઃ', 'ૐ વૂં ભદ્રાય નમઃ', 'ૐ વૌં વિભૂત્યૈ નમઃ', 'ૐ વં વૈદ્યુતાય નમઃ', 'ૐ રો સર્વતમુખ્યૈ નમઃ' — આ રીતે પૂજા કરવી.

ૐ અર્કાસનાય નમઃ એતાસ્તુ પૂજયેન્મધ્યે હ્રન્મંત્રાઞ્છૃણુ શઙ્કર અનેનાવાહનં કુર્ય્યાત્સ્થાપનં સન્નિધાપનમ્ 39.

'ૐ અર્કાસનાય નમઃ' — આ દેવીઓને મધ્યમાં પૂજવી. હે શંકર, હવે હ્રં મંત્રો સાંભળ. આ મંત્રોથી આવાહન, સ્થાપન અને સંનિધાન કરવું.

મુદ્રાયા દર્શનં રુદ્ર મૂલમન્ત્રેણ વા હર એકચક્રરથારૂઢં દ્વિબાહું ધૃતપઙ્કજમ્ ।। 39.

હે રુદ્ર, મુદ્રા બતાવી કે મૂળમંત્રથી, એક ચક્રવાળા રથ પર બેસેલા, બે હાથવાળા અને કમળ ધારણ કરેલા સ્વરૂપનું ધ્યાન કરવું.

એવં ધ્યાયેત્સદા સૂર્ય્યં મૂલમન્ત્રં શ્રૃણુષ્વ ચ 39.

આ રીતે સૂર્યનું હંમેશાં ધ્યાન કરવું. હવે મૂળમંત્ર સાંભળ.

વારત્રયં પદ્મમુદ્રાં બિમ્બમુદ્રાં ચ દર્શયેત્ ૐ અર્કાય શિરસે સ્વાહા ૐ હું કવચાય હું ૐ વઃ અસ્ત્રાય ફડિતિ ।। 39.

ત્રણ દિવસ સુધી કમળ મુદ્રા અને બિંબ મુદ્રા બતાવવી: 'ૐ અર્કાય શિરસે સ્વાહા', 'ૐ હૂં કવચાય હૂં', 'ૐ વઃ અસ્ત્રાય ફટ્' — આ રીતે કરવું.

આગ્નેય્યામથવૈશાન્યાં નૈર્ઋત્યામર્ચયેદ્ધર 39.

દક્ષિણપૂર્વ, ઉત્તરપશ્ચિમ અથવા દક્ષિણપશ્ચિમ દિશામાં હરાની પૂજા કરવી.

દિસ્વસ્ત્રં પૂજયેદ્રુદ્ર સોમં તુ શ્વેતવર્ણકમ્ 39.

દિશાઓમાં રુદ્રની અસ્ત્રથી પૂજા કરવી અને શ્વેતવર્ણી સોમની પણ પૂજા કરવી.

દક્ષિણે પૂજયેદ્રુદ્ર પતિવર્ણં ગુરું યજેત્ 39.

દક્ષિણ દિશામાં રુદ્રની પૂજા કરવી અને એ જ રંગના ગુરુનું પણ સન્માન કરવું.

રક્તમઙ્ગારકં ચૈવ આગ્નેયે પૂજયેદ્ધર 39.

દક્ષિણપૂર્વ દિશામાં, અગ્નિ જેવો લાલ રંગ ધરાવતા મંગળનું પૂજન કરવું જોઈએ.

રાહું વાયવ્યદેશે તુ નન્દ્યાવર્ત્તનિભિં હર 39.

ઉત્તરપશ્ચિમ દિશામાં, નંદ્યાવર્ત જેવું પાત્ર લઈને રાહુનું પૂજન કરવું જોઈએ.

એભિર્મન્ત્રૈર્મહાદેવ તચ્છૃણુષ્વ ચ શઙ્કર ।। 39.

હે મહાદેવ, હે શંકર, આ મંત્રો વડે હવે તમે પણ સાંભળો.

ૐ સોં સોમાય નમઃ ૐ બૃં બૃહસ્પતયે નમઃ ૐ અં અંગારકાય નમઃ ૐ રં રાહવે નમઃ 39.

ૐ સોં, ચંદ્રદેવને નમસ્કાર; ૐ બૃં, બૃહસ્પતિને નમસ્કાર; ૐ અં, મંગળને નમસ્કાર; ૐ રં, રાહુને નમસ્કાર.

પાદ્યાદીન્મૂલમન્ત્રેણ દત્ત્વા સૂર્ય્યાય શઙ્કર 39.

પાદ્ય અને અન્ય સામગ્રી મૂળમંત્રથી અર્પણ કરીને, હે શંકર, તે સૌરદેવને અર્પણ કરો.

જપ્ત્વા ચાષ્ટસહસ્ત્રં તુ તચ્ચ તસ્મૈ સમર્પયેત્ 39.

આ મંત્રને આઠ હજાર વાર જપ્યા પછી, તે સૌરદેવને અર્પણ કરવું જોઈએ.

ૐ તેજશ્ચણ્ડાય હું ફટ્ સ્વધા સ્વાહા પૌષટ્ 39.

ૐ તેજસ્ચંડાય હું ફટ્ સ્વધા સ્વાહા પૌષટ.

તિલતણ્ડુલસંયુક્તં રક્તચન્દનચર્ચિતમ્ 39.

તલ અને ચોખા સાથે મિશ્રિત, લાલ ચંદનથી લિપ્ત કરેલું.

કૃત્વા શિરસિ તત્પાત્રં જાનુભ્યામવનિં ગતઃ 39.

એ પાત્રને માથા પર રાખીને, ઘૂંટણ પર જમીન સુધી જવું.

ગણં ગુરૂન્પ્રપૂજ્યાથ સર્વાન્દેવાનન્પ્રપૂજયેત્ ૐ અં ગુરુભ્યો નમઃ ।। 39.

પ્રથમ ગુરુવર્ગનું પૂજન કરીને, પછી બધા દેવતાઓનું પૂજન કરવું; ૐ અં, ગુરુઓને નમસ્કાર.

સૂર્ય્યસ્ય કથિતા પૂજા કૃત્વૈતાં વિષ્ણુલોકભાક્ ।। 39.

આ રીતે સૌરદેવનું પૂજન વર્ણવાયું છે; એ પૂજન કરવાથી વિષ્ણુલોક પ્રાપ્ત થાય છે.

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે સૂર્યાર્ચનપ્રકારો નામૈકોનચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીગરૂડ મહાપુરાણના પૂર્વખંડના આચારકાંડમાં સૌરપૂજનના વિધિનું એકતાલીસમું અધ્યાય પૂર્ણ થયું.