ગરુડપુરાણમ્

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે સુદર્શનપૂજાવિધિર્નામ ત્રયસ્ત્રિંશોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રી ગારુડ મહાપુરાણના પૂર્વખંડના આચારકાંડમાં સુદર્શન પૂજા વિધિ નામના ત્રીસત્રીસમા અધ્યાયનો અંત આવ્યો.

પુનર્દેવાર્ચનં બ્રૂહિ હૃષીકેશ ગદાધર 34.

હે હૃષીકેશ, ગદાધર, કૃપા કરીને ફરીથી દેવતાઓની પૂજા વિષે મને કહો.

હરિરુવાચ તચ્છૃણુષ્વ જગન્નાથો યેન વિષ્ણુઃ પ્રતુષ્યતિ ।। 34.

હરિએ કહ્યું: હે જગન્નાથ, જેનાથી વિષ્ણુ પ્રસન્ન થાય છે, તે વાત ધ્યાનથી સાંભળો.

મૂલમન્ત્રં મહાદેવ હયગ્રીવસ્ય વાચકમ્ 34.

હે મહાદેવ, હયગ્રીવનું મૂળ મંત્ર કહું છું.

ૐ સૌં ક્ષૌં શિરસે નમઃ ઇતિ પ્રણવસંયુતઃ 34.

"ૐ સૌં ક્ષૌં, શિર માટે નમઃ" — આ રીતે પ્રણવ સાથે જોડાયેલો છે.

અસ્યાઙ્ગાનિ મહાદેવ તાઞ્છૃણુષ્વ વૃષધ્વજ ૐ ક્ષીં શિરસે સ્વાહાશિરઃ પ્રોક્તં ક્ષૂં વષટ્ તથા ।। 34.

હે મહાદેવ, હે વૃષધ્વજ, હવે તેના અંગો સાંભળો: "ૐ ક્ષીં, શિર માટે, સ્વાહા" — આ શિર માટે કહેવાયું છે, અને એ જ રીતે "ક્ષૂં, વષટ્" પણ કહેવાય છે.

ૐ કારયુક્તા દેવસ્ય શિખા જ્ઞેયા વૃષધ્વજ 34.

"ૐ" સાથે "ક" જોડીને દેવનું શિખા કહેવાય છે, હે વૃષધ્વજ.

ૐ ક્ષૌં નેત્રત્રયાય વૌષટ્‌ નેત્રં દેવસ્ય કીર્તિતમ્ 34.

"ૐ ક્ષૌં, ત્રણ આંખ માટે, વૌષટ્" — દેવની આંખ માટે આ રીતે કહેવાયું છે.

પૂજાવિધિં પ્રવક્ષ્યામિ તન્મે નિગદતઃ શ્રૃણુ આદૌ સ્નાત્વા તથાચમ્ય તતો યાગગૃહં વ્રજેત્ ।। 34.

હવે હું પૂજાની રીત સમજાવું છું, ધ્યાનથી સાંભળો. પહેલા સ્નાન કરીને અને આચમન કરીને, પછી યાગના સ્થળે જવું.

તતઃ પ્રવિશ્ય વિધિવત્કુર્ય્યાદ્વં શોષણાદિકમ્ 34.

પછી યોગ્ય રીતે પ્રવેશીને, સુકવવાનું અને અન્ય આવશ્યક ક્રિયાઓ કરવી.

અણ્ડમુત્પાદ્ય ચ તતઃ ૐ કારેણૈવ ભેદયેત્ 34.

પછી, અંડું ઉત્પન્ન કરીને, માત્ર "ૐ" ઉચ્ચારીને તેને ફોડવું.

શઙ્ખકુન્દેન્દુધવલં મૃણાલરજતપ્રભમ્ શઙ્ખં ચક્રં ગદાં પદ્મં ધારયન્તં ચતુર્ભુજમ્ ।। 34.

શંખ, કુન્દ, ચાંદની જેવો ધોળો, કમળના તંતુ અથવા ચાંદી જેવો તેજસ્વી, ચાર હાથવાળો, શંખ, ચક્ર, ગદા અને કમળ ધારણ કરનાર—

કિરીટિનં કુણ્ડલિનં વનમાલાસમંન્વિતમ્ 34.

માથા પર મુગટ, કાનમાં કુંડળ, અને વનમાલાથી શોભિત—

ભાવયિત્વા મહાત્માનં સર્વદેવૈઃ સમન્વિતમ્ 34.

બધા દેવતાઓ સાથે યુક્ત એવા મહાત્મા પર ધ્યાન ધરીને—

તતશ્ચ દર્શયેન્મુદ્રાં શઙ્ખપદ્માદિકાં શુભામ્ 34.

પછી શુભ શંખ, કમળ વગેરે મુદ્રા દર્શાવવી.

તતશ્ચાવાહયેદ્રુદ્ર દેવતા આસનસ્ય યાઃ 34.

પછી રુદ્ર અને આસન સાથે સંકળાયેલી દેવીઓને આવાહન કરવું.

આવાહ્ય મણ્ડલે તાસ્તુ પૂજયેત્સ્વસ્તિકાદિકે 34.

મંડળમાં તેમને આવાહન કરીને, સ્વસ્તિક વગેરે ચિહ્નોથી પૂજા કરવી.

સમસ્તપરિવારાય અચ્યુતાય નમ ઇતિ 34.

સમસ્ત પરિવાર સાથે અચ્યુતને નમન કરવું.

યમુનાં ચ મહાદેવીં શઙ્ખપદ્મનિધઈ તથા 34.

યમુના મહાદેવીને, તેમજ શંખ અને કમળના ખજાનાને પણ નમન કરવું.

આધારાખ્યાં મહાદેવ તતઃ કૂર્મં સમર્ચયેત્ 34.

પછી, મહાદેવ, આધાર નામના કચ્છપનું પૂજન કરવું જોઈએ.

વૈરાગ્યમથ ચૈશ્વર્ય્યમાગ્નેયાદિષુ પૂજયેત્ 34.

પછી, અગ્નિ અને અન્ય દિશાઓમાં વૈરાગ્ય અને ઐશ્વર્યનું પૂજન કરવું જોઈએ.

સત્ત્વં રજસ્તમશ્ચૈવ મધ્યદેશેઽથ પૂજયેત્ 34.

મધ્ય ભાગમાં સત્વ, રજ અને તમનું પૂજન કરવું જોઈએ.

અર્કસોમાગ્નિસંજ્ઞાનાં મણ્ડલાનાં હિ પૂજનમ્ 34.

સૂર્ય, ચંદ્ર અને અગ્નિ નામના મંડળોનું પૂજન કરવું જોઈએ.

વિમલોત્કર્ષિણી જ્ઞાના ક્રિયાયોગે વૃષધ્વજ 34.

વૃષધ્વજ, શુદ્ધ અને ઉન્નતિ આપતું જ્ઞાન તથા કર્મયોગનું પૂજન કરવું જોઈએ.

પૂર્વાદિષુ ચ પત્રેષુ પૂજ્યાશ્ચ વિમલાદયઃ 34.

પૂર્વ અને અન્ય પત્રોમાં શુદ્ધ વગેરેનું પૂજન કરવું જોઈએ.

પ્રણવાદ્યૈર્નમોઽન્તૈશ્ચ ચતુર્થ્યન્તૈશ્ચ નામભિઃ 34.

પ્રણવથી શરૂ થતા અને 'નમ:'થી પૂર્ણ થતા નામો તથા ચતુર્થી વિભક્તિમાં નામો વડે પૂજન કરવું જોઈએ.

સ્નાનગન્ધપ્રદાનેન પુષ્પધૂપપ્રદાનતઃ 34.

સ્નાન, સુગંધ, પુષ્પ અને ધૂપ અર્પણ કરીને પૂજન કરવું જોઈએ.

કર્ત્તવ્યં વિધિનાનેન ઇતિ તે હર કીર્ત્તિતમ્ 34.

આ વિધિ પ્રમાણે આ બધું કરવું જોઈએ; હરા, તને આ રીતે કહાયું છે.

વામનાસાપુટેનૈવ આગચ્છન્તં વિચિન્તયેત્ 34.

વામનાસા મુદ્રા વડે આવતા દેવને મનમાં કલ્પવું જોઈએ.