ગરુડપુરાણમ્

મૂલમન્ત્રં જપેદ્વાપિ યઃ સ યાતિ નરો હરિમ્ 31.

કે જે મનુષ્ય મૂળમંત્રનો જાપ કરે છે, તે હરિને પ્રાપ્ત કરે છે.

રહસ્યં પરમં ગુહ્યં ભુક્તિમુક્તિપ્રદં પરમ્ શ્રૃણુયાચ્છ્રાવયેદ્વાપિ વિષ્ણુલોકં સ ગચ્છતિ ।। 31.

આ પરમ ગુપ્ત રહસ્ય છે, જે ભોગ અને મોક્ષ બંને આપે છે; જે સાંભળે કે સાંભળાવે, તે વિષ્ણુના લોકને જાય છે.

પઞ્ચતત્ત્વાર્ચનં બ્રૂહિ શંખચક્રગદાધર ! 32.

હે શંખ, ચક્ર અને ગદા ધારણ કરનાર, મને પાંચ તત્ત્વોની પૂજા વિશે કહો.

પઞ્ચતત્ત્વાર્ચનં વક્ષ્યે તવ શઙ્કર સુવ્રત 32.

હે શંકર, શ્રદ્ધાપૂર્વક વ્રત પાળનાર, હું તને પાંચ તત્ત્વોની પૂજા સમજાવું છું.

તચ્છૃણુષ્વ મહાદેવ પવિત્રં કલિનાશનમ્ 32.

હે મહાદેવ, આ સાંભળ, આ પવિત્ર છે અને કલિયુગના દુષ્પ્રભાવને નાશ કરે છે.

વાસુદેવો ધ્રુવઃ શુદ્ધઃ સર્વવ્યાપી નિરઞ્જનઃ 32.

વાસુદેવ સદા રહે છે, શુદ્ધ છે, સર્વત્ર વ્યાપક છે અને નિર્મલ છે.

લોકાનુગ્રહકૃદ્વિષ્ણુઃ સર્વદુષ્ટવિનાશનઃ 32.

વિષ્ણુ સર્વ લોક પર કૃપા કરે છે અને બધાં દુષ્ટોનો નાશ કરે છે.

તથા પ્રદ્યુમ્નરૂપેણાનિરુદ્ધાખ્યેન ચ સ્થિતઃ 32.

તે જ રીતે, પ્રદ્યુમ્નના રૂપમાં અને અનિરુદ્ધ તરીકે પણ તે સ્થિત છે.

એતેષાં વાચકાન્મંત્રાનેતાઞ્છૃણુ વૃષધ્વજ ! ૐ આં સંકર્ષણાય નમઃ ૐ અનિરુદ્ધાય નમઃ 32.

હવે, હે વૃષભધારી, આ દેવતાઓના નામ જણાવતા મંત્રો સાંભળો: ઓમ આં સંકર્ષણને નમસ્કાર, ઓમ અનિરુદ્ધને નમસ્કાર.

પઞ્ચ મંત્રાઃ સમાખ્યાતા દેવાનાં વાચકાસ્તવ 32.

આ પાંચ મંત્રો દેવતાઓના નામરૂપે તને જણાવવામાં આવ્યા છે.

અધુના સંપ્રવક્ષ્યામિ પઞ્ચતત્ત્વાર્ચનં શુભમ્ 32.

હવે હું તને પાંચ તત્ત્વોની શુભ પૂજા કેવી રીતે કરવી તે સમજાવું છું.

આદૌ સ્નાનં પ્રકુર્વીત સ્નાત્વા સન્ધ્યાં સમાચરેત્ 32.

પ્રથમ તો સ્નાન કરવું, પછી સ્નાન કર્યા પછી સંધ્યાવંદન કરવું.

આચમ્યોપવિશેત્પ્રાજ્ઞો બદ્ધાસનમભીપ્સિતમ્ 32.

પાણી પીને, જેણે જ્ઞાન મેળવ્યું છે તે મનપસંદ આસનમાં બેસે.

સામાન્યં કઠિનીકૃત્ય ચાણ્ડમુત્પાદયેત્તતઃ 32.

આમ, આસનને મજબૂત અને યોગ્ય બનાવી, પછી પૂજાનું પાત્ર તૈયાર કરવું.

વાસુદેવં જગન્નાથં પીતકૌશેયવાસસમ્ 32.

વાસુદેવ, જગતના સ્વામી, પીળા રેશમી વસ્ત્રો પહેરેલા છે.

આત્મનો હૃદિ પદ્મે તુ ધ્યાયેત્તુ પરમેશ્વરમ્ 32.

પોતાના હૃદયના કમળમાં પરમેશ્વરને ધ્યાનમાં લેવું જોઈએ.

પ્રદ્યુમ્નમનિરુદ્ધં ચ શ્રીમન્નારાયણં તતઃ 32.

પછી પ્રદ્યુમ્ન, અનિરુદ્ધ અને શ્રીમન્નારાયણનું ધ્યાન કરવું.

ચિન્તયેચ્ચ તતો ન્યાસં કુર્ય્યા દ્વૈ કારયોર્દ્વયોઃ 32.

પછી મનમાં વિચારી, બંને હાથ માટે નિયમિત રીતે ન્યાસ કરવો.

અઙ્ગમન્ત્રૈર્મહાદેવ ! તાન્મંત્રાઞ્શ્રૃણુ સુવ્રત ! ૐ ઈં શિરસે નમઃ ૐ ઐં કવચાય નમઃ ૐ અઃ અસ્ત્રાય ફટ્ ।। 32.

હે મહાદેવ, અંગમંત્રો સાથે, હે સુવ્રત, આ મંત્રો સાંભળ: ઓમ ઈં શિરે નમસ્કાર, ઓમ ઐં કવચને નમસ્કાર, ઓમ અઃ અસ્ત્રને નમસ્કાર, ફટ્.

એતે મન્ત્રાઃ સમાખ્યાતાસ્તવ રુદ્ર સમાસતઃ 32.

હે રુદ્ર, આ મંત્રો તને સંક્ષિપ્તમાં જણાવ્યા છે.

ૐ પદ્માય નમઃ આત્માનં વાસુદેવં ચ ધ્યાત્વા ચૈવ પરેશ્વરમ્ ।। 32.

ઓમ પદ્માને નમસ્કાર; પોતાને વાસુદેવ અને પરમેશ્વર તરીકે ધ્યાનમાં લેવું.

આસનં પૂજયેત્પશ્ચાદાવાહ્ય વિધિવન્નરઃ 32.

પછી યોગ્ય રીતથી આસનનું આવાહન કરીને તેની પૂજા કરવી.

ગરુડં પૂજયેદગ્રે વાસુદેવસ્ય શઙ્કર 32.

હે શંકર, વાસુદેવ માટે પહેલા ગરુડની પૂજા કરવી.

ધર્મં જ્ઞાનં ચ વૈરાગ્યમૈશ્વર્યં પૂર્વદેશતઃ 32.

પૂર્વ દિશામાં ધર્મ, જ્ઞાન, વૈરાગ્ય અને ઐશ્વર્ય સ્થાપિત કરવા.

મણ્ડલત્રયમધ્યે તુ કીર્ત્તિતા હ્યસનસ્થિતિઃ 32.

ત્રણ વર્તુળોના મધ્યમાં આસન સ્થાપિત કરવું જણાવાયું છે.

કર્ણિકાયાં વાસુદેવં પૂજયેત્પરમેશ્વરમ્ 32.

કર્ણિકા ભાગમાં પરમેશ્વર વાસુદેવની પૂજા કરવી જોઈએ.

શક્તયશ્ચૈવ પૂર્વાદૌ દેવદેવસ્ય શઙ્કર 32.

હે શંકર, દેવોના દેવની શક્તિઓની પૂજા પૂર્વ દિશાથી શરૂ કરીને કરવી જોઈએ.

અધો નાગ તદૂર્દ્ધ્વન્તુ બ્રહ્માણં પૂજયેત્સુધીઃ 32.

નીચે નાગની પૂજા કરવી અને ઉપર બુદ્ધિમાન બ્રહ્માની પૂજા કરે.