ગરુડપુરાણમ્

દેવસ્ય મૂલમન્ત્રેણેત્યેવં વિદ્ધિ વૃષધ્વજ 31.

હે વૃષધ્વજ, જાણ કે આ બધું દેવના મૂળમંત્રથી કરવું જોઈએ.

ૐ હાં હૃદયાય નમઃ ૐ હૂં શિખાયૈ નમઃ ૐ હૌં નેત્રત્રયાય નમઃ ૐ શ્રિયૈ નમઃ ૐ પદ્માય નમઃ ૐ ગદાયૈનમઃ ૐ કૌસ્તુભાય નમઃ ૐ પીતામ્બરાય નમઃ ૐ મુસલાય નમઃ ૐ અઙ્કુશાય નમઃ ૐ શરાય નમઃ ૐ નારાદાય નમઃ ૐ ભાગવતેભ્યો નમઃ ૐ પરમગુરુભ્યો નમઃ ૐ અગ્નયે તેજોઽધિપતયે સવાહનપરિવારાય નમઃ ૐ નિર્ઋતયે રક્ષોઽધિપતયે સવાહનપરિવારાય નમઃ ૐ વાયવે પ્રાણાધિપતયે સવાહનપરિવારાય નમઃ ૐ ઈશાનાય વિદ્યાધિપતયે સવાહનપરિવારાય નમઃ ૐ બ્રહ્મણે લોકાધિપતયે સવાહનપરિવારાય નમઃ ૐ શક્ત્યૈ હું ફટ્‌ નમઃ ૐ ખડ્ગાય હું ફટ્‌ નમઃ ૐ ધ્વજાય હું ફટ્ નમઃ ૐ ત્રિશૂલાય હું ફટ્‌ નમઃ ૐ પદ્માય હું ફટ્ નમઃ 31.

ૐ હાં હૃદયને નમન; ૐ હૂં શિખાને નમન; ૐ હૌં ત્રણ નેત્રોને નમન; ૐ શ્રીને નમન; ૐ પદ્માને નમન; ૐ ગદાને નમન; ૐ કૌસ્તુભને નમન; ૐ પીળા વસ્ત્રધારીને નમન; ૐ મુંસલને નમન; ૐ અંકુશને નમન; ૐ શરને નમન; ૐ નારદને નમન; ૐ ભાગવતોને નમન; ૐ પરમ ગુરુઓને નમન; ૐ અગ્નિને, તેજના અધિપતિને, તેમના વાહન અને પરિવાર સાથે નમન; ૐ નિૃતિને, રાક્ષસોના અધિપતિને, તેમના વાહન અને પરિવાર સાથે નમન; ૐ વાયુને, પ્રાણના અધિપતિને, તેમના વાહન અને પરિવાર સાથે નમન; ૐ ઈશાનને, વિદ્યા અધિપતિને, તેમના વાહન અને પરિવાર સાથે નમન; ૐ બ્રહ્માને, લોકના અધિપતિને, તેમના વાહન અને પરિવાર સાથે નમન; ૐ શક્તિને હૂં ફટ્ નમન; ૐ ખડગને હૂં ફટ્ નમન; ૐ ધ્વજને હૂં ફટ્ નમન; ૐ ત્રિશૂળને હૂં ફટ્ નમન; ૐ પદ્મને હૂં ફટ્ નમન.

એભિમન્ત્રૈર્મહાદેવ પૂજ્યા અંગાદયો નરૈઃ 31.

હે મહાદેવ, આ મંત્રોથી મનુષ્યોએ અંગાદિક દેવતાઓની પૂજા કરવી જોઈએ.

સ્તુવીત ચાનયા સ્તુત્યા પરમાત્માનમવ્યયમ્ 31.

અને આ સ્તુતિથી અવિનાશી પરમાત્માનું સ્તવન કરવું જોઈએ.

વિષ્ણવે વાસુદેવાય નમઃ સ્થિતિકરાય ચ 31.

વિષ્ણુને, વાસુદેવને અને જગતના પાલકને નમન.

દેવાનાં પ્રભવે ચૈવ યજ્ઞાનાં પ્રભવે નમઃ 31.

દેવતાઓના સ્વામી અને યજ્ઞોના સ્વામીને નમન.

જિષ્ણવે સર્વદેવાનાં સર્વગાય મહાત્મને 31.

બધા દેવોમાં વિજયી, સર્વવ્યાપક મહાત્માને નમન.

સર્વલોકહિતાર્થાય લોકાધ્યક્ષાય વૈ નમઃ 31.

બધા લોકના હિત માટે કાર્ય કરતા અને લોકના અધ્યક્ષને નમન.

વરપ્રદાય શાન્તાય વરેણ્યાય નમોનમઃ 31.

વરદાન આપનાર, શાંત સ્વરૂપ અને શ્રેષ્ઠને વારંવાર નમન.

સ્તુત્વા ધ્યાયેત્સ્વહૃદયે બ્રહ્મરૂપિણમવ્યયમ્ 31.

સ્તુતિ કર્યા પછી, પોતાના હૃદયમાં અવિનાશી બ્રહ્મરૂપનું ધ્યાન કરવું જોઈએ.

મૂલમન્ત્રં જપેદ્વાપિ યઃ સ યાતિ નરો હરિમ્ 31.

કે જે મનુષ્ય મૂળમંત્રનો જાપ કરે છે, તે હરિને પ્રાપ્ત કરે છે.

રહસ્યં પરમં ગુહ્યં ભુક્તિમુક્તિપ્રદં પરમ્ શ્રૃણુયાચ્છ્રાવયેદ્વાપિ વિષ્ણુલોકં સ ગચ્છતિ ।। 31.

આ પરમ ગુપ્ત રહસ્ય છે, જે ભોગ અને મોક્ષ બંને આપે છે; જે સાંભળે કે સાંભળાવે, તે વિષ્ણુના લોકને જાય છે.

પઞ્ચતત્ત્વાર્ચનં બ્રૂહિ શંખચક્રગદાધર ! 32.

હે શંખ, ચક્ર અને ગદા ધારણ કરનાર, મને પાંચ તત્ત્વોની પૂજા વિશે કહો.

પઞ્ચતત્ત્વાર્ચનં વક્ષ્યે તવ શઙ્કર સુવ્રત 32.

હે શંકર, શ્રદ્ધાપૂર્વક વ્રત પાળનાર, હું તને પાંચ તત્ત્વોની પૂજા સમજાવું છું.

તચ્છૃણુષ્વ મહાદેવ પવિત્રં કલિનાશનમ્ 32.

હે મહાદેવ, આ સાંભળ, આ પવિત્ર છે અને કલિયુગના દુષ્પ્રભાવને નાશ કરે છે.

વાસુદેવો ધ્રુવઃ શુદ્ધઃ સર્વવ્યાપી નિરઞ્જનઃ 32.

વાસુદેવ સદા રહે છે, શુદ્ધ છે, સર્વત્ર વ્યાપક છે અને નિર્મલ છે.

લોકાનુગ્રહકૃદ્વિષ્ણુઃ સર્વદુષ્ટવિનાશનઃ 32.

વિષ્ણુ સર્વ લોક પર કૃપા કરે છે અને બધાં દુષ્ટોનો નાશ કરે છે.

તથા પ્રદ્યુમ્નરૂપેણાનિરુદ્ધાખ્યેન ચ સ્થિતઃ 32.

તે જ રીતે, પ્રદ્યુમ્નના રૂપમાં અને અનિરુદ્ધ તરીકે પણ તે સ્થિત છે.

એતેષાં વાચકાન્મંત્રાનેતાઞ્છૃણુ વૃષધ્વજ ! ૐ આં સંકર્ષણાય નમઃ ૐ અનિરુદ્ધાય નમઃ 32.

હવે, હે વૃષભધારી, આ દેવતાઓના નામ જણાવતા મંત્રો સાંભળો: ઓમ આં સંકર્ષણને નમસ્કાર, ઓમ અનિરુદ્ધને નમસ્કાર.

પઞ્ચ મંત્રાઃ સમાખ્યાતા દેવાનાં વાચકાસ્તવ 32.

આ પાંચ મંત્રો દેવતાઓના નામરૂપે તને જણાવવામાં આવ્યા છે.

અધુના સંપ્રવક્ષ્યામિ પઞ્ચતત્ત્વાર્ચનં શુભમ્ 32.

હવે હું તને પાંચ તત્ત્વોની શુભ પૂજા કેવી રીતે કરવી તે સમજાવું છું.

આદૌ સ્નાનં પ્રકુર્વીત સ્નાત્વા સન્ધ્યાં સમાચરેત્ 32.

પ્રથમ તો સ્નાન કરવું, પછી સ્નાન કર્યા પછી સંધ્યાવંદન કરવું.

આચમ્યોપવિશેત્પ્રાજ્ઞો બદ્ધાસનમભીપ્સિતમ્ 32.

પાણી પીને, જેણે જ્ઞાન મેળવ્યું છે તે મનપસંદ આસનમાં બેસે.

સામાન્યં કઠિનીકૃત્ય ચાણ્ડમુત્પાદયેત્તતઃ 32.

આમ, આસનને મજબૂત અને યોગ્ય બનાવી, પછી પૂજાનું પાત્ર તૈયાર કરવું.

વાસુદેવં જગન્નાથં પીતકૌશેયવાસસમ્ 32.

વાસુદેવ, જગતના સ્વામી, પીળા રેશમી વસ્ત્રો પહેરેલા છે.

આત્મનો હૃદિ પદ્મે તુ ધ્યાયેત્તુ પરમેશ્વરમ્ 32.

પોતાના હૃદયના કમળમાં પરમેશ્વરને ધ્યાનમાં લેવું જોઈએ.

પ્રદ્યુમ્નમનિરુદ્ધં ચ શ્રીમન્નારાયણં તતઃ 32.

પછી પ્રદ્યુમ્ન, અનિરુદ્ધ અને શ્રીમન્નારાયણનું ધ્યાન કરવું.

ચિન્તયેચ્ચ તતો ન્યાસં કુર્ય્યા દ્વૈ કારયોર્દ્વયોઃ 32.

પછી મનમાં વિચારી, બંને હાથ માટે નિયમિત રીતે ન્યાસ કરવો.

અઙ્ગમન્ત્રૈર્મહાદેવ ! તાન્મંત્રાઞ્શ્રૃણુ સુવ્રત ! ૐ ઈં શિરસે નમઃ ૐ ઐં કવચાય નમઃ ૐ અઃ અસ્ત્રાય ફટ્ ।। 32.

હે મહાદેવ, અંગમંત્રો સાથે, હે સુવ્રત, આ મંત્રો સાંભળ: ઓમ ઈં શિરે નમસ્કાર, ઓમ ઐં કવચને નમસ્કાર, ઓમ અઃ અસ્ત્રને નમસ્કાર, ફટ્.