ગરુડપુરાણમ્

તત્ર તાલાસ્તમાલાશ્ચ પ્રિયાલાઃ પનસાસ્તથા । શ્રીપર્ણો શાલશાખોટસ્યન્દનાસ્તિન્દુકાસ્તથા ॥ ૨,૭.

ત્યાં તાળ, તમાલ, પ્રિયાળ, પનસ, શ્રીપર્ણ, સાળ, ખડિર, સ્યંદન અને તિંડુક જેવા ઝાડો હતાં.

સર્જાર્જુનામ્રાતકાશ્ચ શ્લેષ્મા તકભિભીતકૌ । પિચુમર્દશ્ચિઞ્ચિણી ચ કર્કન્ધૂકર્ણિકારકાઃ ॥ ૨,૭.

ત્યાં સરજ, અર્જુન, અમ્રાતક, શ્લેષ્માતક, ભીતક, પિચુમર્દ, ચિંચીણી, કરકંદૂ અને કર્ણિકારના ઝાડો પણ હતાં.

એતે ચાન્યે ચ બહવો વૃક્ષાસ્તેષુ ન દૃશ્યતે । પક્ષિણામપિ વૈ પન્થા મનુષ્યસ્ય કુતઃ પુનઃ ॥ ૨,૭.

આ ઉપરાંત પણ અનેક ઝાડો હતાં; ત્યાં પંખીઓ માટે પણ રસ્તો દેખાતો નહોતો, તો મનુષ્યો માટે તો પ્રશ્ન જ નથી.

તસ્મિન્ વને મહાઘોરે સિંહવ્યાઘ્રસમાકુલે । તરક્ષુગવયૈરૃક્ષૈર્મહિષૈશ્ચ નિષેવિતે ॥ ૨,૭.

એ ભયાનક જંગલમાં સિંહો, વાઘો, તદુપરાંત તરક્ષુ, જંગલી ગાય, રીંછ અને મહિષો રહેતા હતા.

કુઞ્જ રૈરુરુભિર્નાગૈર્મર્કટૈશ્ચ તથામૃગૈઃ । શ્વાપદૈશ્ચ તથા ચાન્યૈઃ પિશાચૈ રાક્ષસૈર્વૃતે ॥ ૨,૭.

મહાનાગો, વાંદરો, હરણ, અન્ય જંગલી પ્રાણીઓ, અને સાથે પિશાચો અને રાક્ષસો પણ ત્યાં ભટકતા હતા.

સન્તપ્તકો દ્વિજઃ કિઞ્ચિદ્ભયસન્ત્રસ્તમાનસઃ । કાન્દિશીકઃ સમભવઢ્યદ્ભવિષ્યો યયૌ પુનઃ ॥ ૨,૭.

સંતપ્તક બ્રાહ્મણનો મન થોડું ભયથી ગભરાઈ ગયો, દિશા ભૂલી ગયા અને આગળ વધતા રહ્યા.

ઝઙ્કારેષુ ચ ઝિલ્લીનાં ઘૂકાનાં ઘૂત્કૃતેષ્વપિ । દત્તકર્ણઃ કુનીલાઙ્ગશ્ચચાલ પદપઞ્ચકમ્ ॥ ૨,૭.

જ્યારે ઝીંગણીઓની ઝણકાર અને ઘૂકના ટહુકા સંભળાતા, ત્યારે તેમણે ધ્યાનપૂર્વક સાંભળ્યું, શરીર કાંપતું હતું અને થોડાં પગલાં આગળ વધ્યા.

સ તત્ર વટવૃક્ષાગ્રે સ્નાયુબદ્ધં શવં તથા । દદર્શ તદ્ભુજશ્ચૈવ પઞ્ચ પ્રેતાન્ સુદારુણાન્ ॥ ૨,૭.

ત્યાં વટવૃક્ષની ટોચ પર, સ્નાયુથી બંધાયેલું એક મૃતદેહ તેણે જોયું, અને તેના હાથ પકડીને પાંચ ભયાનક પ્રેતો ઊભા હતા.

શિરાસ્થિચર્મશેષાઙ્ગાન્ પૃષ્ઠલગ્નોદરાન્ ખગ । ત્યક્તાન્નાસિકયા નેત્રકૂપપાતભયાદિવ ॥ ૨,૭.

તેમના શરીરે માત્ર નસો, હાડકાં અને ચામડી જ બાકી હતી; પીઠ પેટ સાથે ચોંટેલી, જાણે નાક છોડીને બેઠા હોય અને ડરથી આંખો ખોખામાં ધસી ગઈ હોય એમ લાગતું હતું.

સૂચીક્રકકચકવ્રાતઘાતપાતિતકીકસાન્ । વસાક્તનવમસ્તિષ્કસ્વાદનિત્યમહોત્સવાન્ ॥ ૨,૭.

સૂઈ, કાંટા અને આરાથી પડેલા ઘા લીધેલા, તાજું મજ્જા અને મગજ ચાટવામાં જેઓ હંમેશા મસ્ત રહેતા એવા એ પ્રેતો હતા.

રણત્કોટિમહાદંષ્ટ્રાનસ્થિગ્રન્થ્યવઘટ્ટિતાન્ । તાન્દૃષ્ટ્વા ત્રસ્તહૃદયો ગતિમાકુઞ્ચ્ય સંસ્થિતઃ ॥ ૨,૭.

ઘંટ જેવી ગર્જના કરતી મોટી દાંત અને હાડકાંથી ગૂંચવાયેલા શરીરવાળા, તેમને જોઈને તેનું હૃદય ડરી ગયું અને તે એકદમ થંભી ગયો.

તે વિલોક્યાગતં વિપ્રમટવીં જનવર્જિતામ્ । અહં પૂર્વમહં પૂર્વં યામીત્યાક્ત્વા પ્રદુદ્રુવુઃ ॥ ૨,૭.

એ પ્રેતોએ જ્યારે બ્રાહ્મણને એ સુનસાન જંગલમાં આવતો જોયો, ત્યારે બધાએ 'હું પહેલા જઈશ! હું પહેલા જઈશ!' એમ બોલી દોડી ગયા.

તેષુ દ્વૌદ્વાવગૃહ્ણીતામસ્ય હસ્તાવથાપરે । દ્વૌદ્વૌ પાદાવગૃહ્ણીતાં મૂર્ધાનં પઞ્ચમોઽગ્રહીત્ ॥ ૨,૭.

એમાંથી બે જણએ તેના હાથ પકડી લીધા, બે જણએ પગ પકડી લીધા અને પાંચમાએ માથું પકડી લીધું.

સ્વજાત્યુચિતવાક્યેન સ્ફુટવર્ણવતાબ્રુવન્ । અહં જક્ષામ્યહં ભક્ષામીતિ કર્ષણતત્પરાઃ ॥ ૨,૭.

પોતપોતાની ભાષામાં સ્પષ્ટ શબ્દોમાં તેઓ બોલ્યા, 'હું ખાઈશ! હું ભક્ષીશ!' અને ખેંચવા લાગ્યા.

સહસૈવ સહૈવામું ગૃહીત્વા વ્યગમન્વિયત્ । કિયત્સ્થિતં વટૌ માંસં ક્રિયન્નેતિ ન્યભાલયન્ ॥ ૨,૭.

બધાએ એકસાથે તેને પકડીને આકાશમાં ઉડી ગયા અને વટવૃક્ષ પર હજુ માંસ બાકી છે કે નહીં એ જોઈ રહ્યા હતા.

તેઽપશ્યન્નિજદંષ્ટ્રાયઃ પાટિતાન્ત્રમિમં શવમ્ । અવતીર્ય તતો વ્યોમ્નો ગૃહીત્વા ચરણૈઃ શવમ્ ॥ ૨,૭.

તેમણે જોયું કે તેમના પોતાના દાંતથી એ મૃતદેહની આંતરડીઓ ફાટી ગઈ છે; પછી તેઓ આકાશમાંથી નીચે ઉતરીને પગથી એ મૃતદેહ પકડી લીધો.

સ્વખણ્ડિતશરીરન્તુ પુનર્વ્યોમૈવ ચક્રમુઃ । સ નીયમાનમાત્માનં વિલોક્ય વિયતિ દ્વિજઃ ॥ ૨,૭.

પોતાના જ શરીર ફાટેલા હોવા છતાં, તેઓ ફરી આકાશમાં ઉડી ગયા; પોતાને એમ લઈ જતાં જોઈને એ દ્વિજ મૂંઝાઈ ગયો.

જગામ મનસા માં સ શરણં ભયવિહ્વલઃ । નમશ્ચક્રે ચક્રધરં ચેતસા ચિન્મયં સમમ્ ॥ ૨,૭.

ભયથી વ્યાકુળ થઈ, તેણે મનથી મારી પાસે આશરો લીધો; અને ચિંતામાં ચક્રધારી, ચૈતન્ય સ્વરૂપને વંદન કર્યું.

વક્રં નક્રં ચક્રપાતેન દૂરે કૃત્વા હૃત્વા તસ્ય દુઃખં મુકુન્દઃ । માતઙ્ગં યોઽમૂમુચન્નક્રવક્ત્રાત્પાશં સોઽસૌ કર્મણાં મે લુનાતુ ॥ ૨,૭.

મુકુંદ, જેમણે પોતાના ચક્રથી વાંકા મગરને દૂર કરી તેનું દુઃખ દૂર કર્યું, અને જે મગરના મોઢામાંથી હાથીને મુક્ત કર્યો—એ મારા કર્મના બંધન કાપે.

રુદ્ધાઞ્શુદ્ધાન્ ભૂપતીન્માગધેન ભીમેનૈનં ઘાતયિત્વા મુરારિઃ । નિર્બદ્ધાન્યો ભર્ગયજ્ઞાય મુક્તશ્ચક્રો મેઽસૌ કર્મપાશં લુનાતુ ॥ ૨,૭.

મુરારી, જેમણે રાજાઓને બાંધનાર અને શુદ્ધ કરનાર માગધ ભીમને મારી નાખ્યો અને ભર્ગના યજ્ઞ માટે ઘોડો છોડાવ્યો—એ ચક્ર મારા કર્મના બંધન કાપે.

મનસૈવૈહ મામસ્તૌત્સ્તૂયમાનોઽહમુત્થિતઃ । અગચ્છં સહસા તત્ર યત્ર પ્રેતૈઃ સ નીયતે ॥ ૨,૭.

જ્યારે તેણે મનથી મારી સ્તુતિ કરી, ત્યારે હું પ્રસન્ન થઈ ઊભો થયો અને ઝડપથી ત્યાં ગયો, જ્યાં પ્રેતો તેને લઈ જઈ રહ્યા હતા.

દૃષ્ટ્વા તૈર્નીયમાનન્તુ કૌતુકં મેઽભવત્ખગ । પપ્રચ્છ ન કિયન્તં વૈ કાલં તાન્પૃષ્ઠતોઽન્વગામ્ ॥ ૨,૭.

તેમને એ બ્રાહ્મણને લઈ જતાં જોઈને મને આશ્ચર્ય થયું, હે ખગ, અને હું પાછળથી જઈને પૂછ્યું કે, 'તમે તેને કેટલો સમય લઈ જશો?'

મમ સન્નિધિમાત્રેણ દ્વિજાતિં તઞ્ચ સર્પહન્ । તત્કાલં શિવિકાસુપ્તભૂપાલસુખમાવિશત્ ॥ ૨,૭.

મારા માત્ર હાજરીથી, હે સર્પહંતાર, એ દ્વિજ એ ક્ષણે શિવિકામાં સુતા રાજાની જેમ સુખમાં આવી ગયો.

મણિભદ્રસ્તતો મેરું ગચ્છન્દૃષ્ટો મયા પથિ । નિકોચ્યાક્ષિ સ્વપાર્શ્વં સ નીતો વૈ યક્ષરાણ્મયા ॥ ૨,૭.

પછી, હું રસ્તે જઈ રહ્યો હતો ત્યારે મેં મણિભદ્રને મેરુ પર જતા જોયા; મેં તેને બોલાવીને મારી બાજુ લાવ્યો અને યક્ષરાજને હું લઈ ગયો.

તમવોચં મહાયક્ષં ત્વં હિ પ્રતિભટો ભવ । પ્રેતાન્નાશય તદ્ભૂયઃ શવઞ્ચ હર તદ્ગતમ્ ॥ ૨,૭.

મેં એ મહાયક્ષને કહ્યું, 'હવે તું રક્ષક બનીને પ્રેતોને દૂર કર અને જે મૃતદેહ ત્યાં ગયો છે, તેને પણ હટાવી દે.'

ઇત્યુક્તઃ સ મહાઘોરં કૃત્વા રોષં સુદુઃસહમ્ । જગ્રાહ પ્રેતરૂપં તત્પ્રેતાનામપિ દુઃખદમ્ ॥ ૨,૭.

આવી રીતે કહેતાં, તે અત્યંત ભયાનક અને સહન ન કરી શકાય એવો ગુસ્સો ભરાઈ ગયો અને તેણે એવો પ્રેત રૂપ ધારણ કર્યો કે જે બીજાં પ્રેતોને પણ દુઃખ આપે.

સ વિવૃત્ય સ્વકૌ બાહૂ સૃક્કિણી પરિલેલિહન્ । ભેદયન્નુરુવાતેન પ્રેતાંસ્તાન્સંમુખો યયૌ ॥ ૨,૭.

તેણે પોતાના બંને હાથ ફેલાવી દીધા, હોઠ ચાટતો, અને જોરદાર પવન જેવી તાકાતથી પ્રેતોને ફાડી નાખતો, સીધો તેમની સામે આગળ વધ્યો.

બાહુભ્યાં દ્વૌ દ્વૌ ચ પદ્ભ્યાં મૂર્ધ્નૈકં ચ સમાહરત્ । પ્રેતાનથાપિ સહસા જઘાન દૃઢમુષ્ટિના ॥ ૨,૭.

તેણે હાથથી બે-બે, પગથી બે અને માથાથી એક પ્રેતને પકડી લીધા; પછી અચાનક મજબૂત મુઠ્ઠીથી પ્રેતોને માર માર્યો.

તે વિવર્ણમુખાઃ સર્વે તં દ્વિજઞ્ચ શવં તથા । એકૈકં હસ્તપાદૈશ્ચ ગૃહીત્વા યુદ્ધમારભન્ ॥ ૨,૭.

બધાંના ચહેરા વાદળી પડી ગયા, અને તેઓ લાશ તથા દ્વિજ સાથે, દરેકે પોતાના હાથ-પગથી તેને પકડીને લડાઈ શરૂ કરી.