ગરુડપુરાણમ્

તિલાપાત્રં સર્પિઃ પાત્રં શય્યા સોપસ્કરા તથા । એતત્સર્વં પ્રદાતવ્યં યદિષ્ટં ચાત્મનોઽપિ તત્

તલનું પાત્ર, ઘીનું પાત્ર અને પથારી સહિત બધું જ દાન કરવું જોઈએ—even જો એ વસ્તુઓ પોતાની માટે પણ ઇચ્છીત હોય.

અશ્વો રથશ્ચ મહીષી વ્યઞ્જનં વસ્ત્રમેવ ચ । બ્રાહ્મણેભ્યઃ પ્રદાતવ્યં બ્રહ્મપૂર્વમપિ સ્વયમ્

ઘોડો, રથ, રાણી, આભૂષણ અને કપડાં—આ બધું બ્રાહ્મણોને પોતાના હાથથી, વિધિવત્ મંત્રોચ્ચાર સાથે આપવું જોઈએ.

દાના ન્યન્યાન્યપિ ખગ તર્પયેત્સ્વીયશક્તિતઃ । પ્રાયાશ્ચિત્તં કૃતં યેન દશ દાનાન્યપિ ક્ષિતૌ

પંખી, પોતાની શક્તિ પ્રમાણે બીજા દાન પણ આપવું જોઈએ; જેમણે પ્રાયશ્ચિત્ત કર્યું છે, એણે પૃથ્વી પર દસ દાન જરૂર કરવું જોઈએ.

દાનં ગોર્વૈતરણ્યાશ્ચ દાનાન્યષ્ટૌ તથાપિ વા । તિલપાત્રં સર્પિઃ પાત્રં શય્યાદાનં તથૈવ ચ

ગાયનું દાન, વૈતરણી ગાયનું દાન અને આઠ અન્ય દાન; તલથી ભરેલું પાત્ર, ઘીથી ભરેલું પાત્ર અને શૈયાનું દાન પણ આવશ્યક છે.

પદદાનં ચ વિધિવન્નાસૌ નિરયગર્ભગઃ । સ્વાતન્ત્ર્યેણાપિ લવણદાનમિચ્છન્તિ સૂરયઃ

પગદાંડીનું યોગ્ય રીતે દાન કરવાથી નરકમાં જન્મ મળતો નથી; અને સ્વતંત્રપણે મીઠું આપવું પણ વિદ્વાનોને મનગમતું છે.

વિષ્ણુદેહસમુત્પન્નો યતોઽયં લવણો રસઃ । આતુરસ્ય યદા પ્રાણા ન યાન્તિ વસુધાતલે

મીઠાનો સ્વાદ તો વિષ્ણુના શરીરથી ઉત્પન્ન થયો છે; જ્યારે બીમાર માણસના પ્રાણ પૃથ્વી પર રહેતા નથી—

લવણં ચ તદા દેયં દ્વારસ્યોદ્વાટનં દિવઃ । યાનિકાનિ ચ દાનાનિ સ્વયં દત્તાનિ માનવૈઃ

ત્યારે મીઠું આપવું જોઈએ અને દરવાજાની ઓટ પણ ચોપડવી જોઈએ; માણસો જે દાન પોતે આપે છે—

તાનિતાનિ ચ સર્વાણિ ઉપતિષ્ઠન્તિ ચાગ્રતઃ । પ્રાયશ્ચિત્તં કૃતં યેન સાઙ્ગં ખગ સ વૈ પુમાન્

એ બધાં દાન તેના આગળ હાજર રહે છે; જે પુરુષે સંપૂર્ણ પ્રાયશ્ચિત્ત કર્યું છે, પંખી, એ માણસ—

પાપાનિ ભસ્મસાત્કૃત્વા સ્વર્ગલોકે મહીયતે । અમૃતં તુ ગવાં ક્ષીરં યતઃ પતગસત્તમ્

પાપોને ભસ્મ કરી, સ્વર્ગલોકમાં માન પામે છે; ગાયનું દૂધ તો ખરેખર અમૃત છે, પંખીઓમાં શ્રેષ્ઠ.

તસ્માદ્દદાતિ યો ધેનુમમૃતત્વં સ ગચ્છતિ । દાનાન્યષ્ટૌ તુ દત્ત્વા વૈ ગન્ધર્વનિલયે વસેત્

એથી જે ગાયનું દાન આપે છે, તે અમરત્વ પામે છે; અને આઠ દાન આપવાથી ગંધર્વોના નિવાસસ્થાને વસે છે.

આલયસ્તત્ર રૌદ્રે હિ દહ્યતે યેન માનવઃ । છત્રદાનેન સુચ્છાયા જાયતે પથિ તુષ્ટિદા

ત્યાં ભયાનક સ્થાને, જ્યાં માણસ દહાય છે, છત્ર આપવાથી માર્ગમાં ઠંડક અને આનંદ મળે છે.

અસિપત્રવનં ધારમતિક્રામતિ વૈ સુખમ્ । અશ્વારૂઢશ્ચ વ્રજતિ દદતે યદ્યુપાનહૌ

એ તલવારપાનના વનને સરળતાથી પાર કરી જાય છે; અને જો કોઈ ઉપાનહ (પગરખાં) આપે, તો ઘોડા પર ચડીને આગળ વધે છે.

ભોજનાસનદાનેન સુખં માર્ગે ભુનક્તિ વૈ । પ્રદેશે નિર્જલે દાતા સુખી સ્યાદ્વૈ કમણ્ડલોઃ

ભોજન અને બેઠકો આપવાથી માર્ગમાં સુખ મળે છે; પાણી ન હોય ત્યાં કમંડળ આપનાર સુખી થાય છે.

યમદૂતા મહારૌદ્રાઃ કરાલાઃ કૃષ્ણપિઙ્ગલાઃ । ન પીડયન્તિ દાક્ષિણ્યાદ્વસ્ત્રાભરણદાનતઃ

યમદૂતો, ભયાનક, કાળાં અને પીળા, કપડાં અને આભૂષણના દાનથી દયાવશાત્ દુઃખ આપતા નથી.

તિલપાત્રં તુ વિપ્રાય દત્તં પત્રરથ ધ્રુવમ્ । નાશયેત્ત્રિવિધં ષાપં વાઙ્મનઃ કાયસમ્ભવમ્

બ્રાહ્મણને તલથી ભરેલું પાત્ર આપવાથી, પત્રરથ, બોલ, મન અને શરીરથી થયેલા ત્રણ પ્રકારના પાપો નાશ પામે છે.

ઘૃતપાત્રપ્રદાને રુદ્રલોકે વસેન્નરઃ । સર્વોપસ્કરસંયુક્તાં શય્યાં દત્ત્વા દ્વિજાતયે

ઘીથી ભરેલું પાત્ર આપવાથી મનુષ્ય રુદ્રલોકમાં વસે છે; અને સર્વ સાધનોથી સજ્જ શૈયા દ્વિજને આપવાથી—

નાનાપ્સરોભિરાકીર્ણં વિમાનમધિરોહતિ । ષષ્ટિવર્ષસહસ્રાણિ ક્રીડિત્વા શક્રમન્દિરે

વિવિધ અપ્સરાઓથી ભરેલું વિમાન ચડે છે; અને ઇન્દ્રના મહેલમાં સાઠ હજાર વર્ષ સુધી રમ્યા પછી—

ઇન્દ્રલોકાત્પરિભ્રષ્ટ ઇહ લોકે નૃપો ભવેત્ । સર્વોપસ્કરણોપેતં યુવાનં દોષવર્જિતમ્

ઇન્દ્રલોકમાંથી નીચે આવી, આ પૃથ્વી પર રાજા બને છે, સર્વ સુવિધાઓથી યુક્ત, યુવાન અને નિર્દોષ.

યોઽશ્વં દદાતિ વિપ્રાય સ્વર્ગલોકે ચ તિષ્ઠતિ । યાવન્તિ રોમાણિ હયે ભવન્તિ હિ ખગેશ્વર

જે બ્રાહ્મણને ઘોડું આપે છે, પંખીઓના રાજા, તે ઘોડાના રોમ જેટલા વર્ષો સુધી સ્વર્ગલોકમાં વસે છે.

તાવતો રાજિતાંલ્લોકાનાપ્નુવન્તિ હિ પુષ્કલાન્ । ચતુર્ભિસ્તુરગૈર્યુક્તં સર્વોપકરણૈર્યુતમ્

જે લોકો ચાર ઘોડા જોડાયેલા અને બધા સાધનોવાળું રથ આપે છે, તેઓ અનેક સુંદર લોકોએ પ્રાપ્ત કરે છે.

રથં દ્વિજાતયે દત્ત્વા રાજસૂયફલં લભ્ત્

જે વ્યક્તિ દ્વિજને રથ આપે છે, તેને રાજસૂય યજ્ઞ જેટલું ફળ મળે છે.

દુગ્ધાધિકાં ચ મહિષીં નવમેઘવર્ણાં સન્તુષ્ટતર્ણકવલીં જઘનાભિરામામ્ । દત્ત્વા સુવર્ણતિલકાં દ્વિજપુઙ્ગવાય લોકોદયં સ જયતીતિ કિમત્ર ચિત્રમ્

અને, જો કોઈ શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણને ઘણું દૂધ આપતી, નવા મેઘ જેવી કાળી, પોતાના ઘાસથી સંતોષી, પીઠે સુંદર, સોનાની છાપવાળી મહિષી આપે, તો તેને અનેક લોકોએ ઉદય થાય છે—આમાં શું આશ્ચર્ય છે?

તાલવૃન્તસ્ય દાનેન વાયુના વીજ્યતે પથિ । કાન્તિયુક્સુભગઃ શ્રીમાન્ ભવત્યમ્બરદાનતઃ

તાળના પાંદડાની પંખી આપવાથી માર્ગમાં પવનથી પંખાવાય છે; વસ્ત્ર દાન કરવાથી મનુષ્ય તેજસ્વી, ભાગ્યશાળી અને સંપન્ન બને છે.

રસાન્નોપસ્કરયુતં ગૃહં વિપ્રાય યોર્ઽપયેત્ । ન હીયતે તસ્ય વંશઃ સ્વર્ગં પ્રાપ્નોત્યનુત્તમમ્

જે વ્યક્તિ બ્રાહ્મણને વાસણ અને રસોઈવાળા ઘર આપે છે, તેના વંશમાં ક્યારેય ઘટાડો થતો નથી અને તે શ્રેષ્ઠ સ્વર્ગને પામે છે.

ભવત્યત્ર ખગશ્રેષ્ઠ ફલગૌખલાઘવમ્ । શ્રદ્ધાશ્રદ્ધાવિભેદેન દાનગૌરવલાઘવાત્

હે પંખીઓના રાજા, અહીં શ્રદ્ધા હોય કે ન હોય અને દાન મોટું કે નાનું હોય, તેના પ્રમાણે ફળ પણ ઓછું કે વધારે મળે છે.

તતો યેનામ્બુદાનાનિ કૃતાન્યત્ર રસાસ્તથા । તદા ખગ તથાહ્લાદમાપદિ પ્રતિપદ્યતે

પછી, હે પંખી, જે વ્યક્તિ પાણીના ઘડા અને પીવાના પદાર્થો આપે છે, તેને મુશ્કેલીમાં પણ આનંદ મળે છે.

અન્નાનિ યેન દત્તાનિ શ્રદ્ધાપૂતેન ચેતસા । સોઽપિ તૃપ્તિમવાપ્નોતિ વિનાપ્યન્નેન વૈ તદા

જે વ્યક્તિ શ્રદ્ધાથી શુદ્ધ મનથી અન્ન આપે છે, તે પોતે પણ ત્યારે અન્ન ન હોય તો પણ તૃપ્તિ પામે છે.

આસન્ને મરણે કુર્યાત્સંન્યાસં ચેદ્વિધાનતઃ । આવર્તેત પુનર્નાસૌ બ્રહ્મભૂયાય કલ્પતે

મરણ નજીક આવે ત્યારે યોગ્ય રીતે સંન્યાસ લે, તો એ ફરી જન્મમરણના ચક્રમાં નથી આવતો; નહિ તો બ્રહ્મરૂપ થવામાં યોગ્ય નથી.

આસન્નમરણો મત્યશ્ચેત્તીર્થં પ્રતિનયિતે । તીર્થપ્રાપ્તૌ ભવેન્મુક્તિર્મ્રિયતે યદિ માર્ગગઃ । પદેપદે ક્રતુસમં ભવેત્તસ્ય ન સંશયઃ

મરણ નજીક હોય ત્યારે કોઈને તીર્થમાં લઈ જાય, તો તીર્થ પહોંચે ત્યારે મુક્તિ મળે છે; રસ્તામાં મરી જાય તો દરેક પગલાંએ યજ્ઞ જેટલું ફળ મળે છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.