ગરુડપુરાણમ્

સૂકરે બ્રહ્મહા મજ્જેત્સુરાપઃ સ્વર્ણતસ્કરઃ । તાલે પતેત્ક્ષત્ત્રહન્તા હત્વા વૈશ્યં ચ દુર્ગતિઃ ॥ ૨,૩.

શૂકર નરકમાં બ્રાહ્મણહત્યા કરનાર ડૂબે છે. દારૂ પીનાર, સોનાની ચોરી કરનાર અને ક્ષત્રિયને મારનાર તાલ નરકમાં પડે છે. વૈશ્યને મારનારને પણ દુર્ગતિ મળે છે.

બ્રહ્મહત્યાં ચ યઃ કુર્યાદ્યશ્ચ સ્યાદ્ગુરુતલ્પગઃ । સ્વસૃગામી તપ્તકુમ્ભી તથા રાજભટોઽનૃતી ॥ ૨,૩.

જે બ્રાહ્મણહત્યા કરે, ગુરુપત્ની સાથે દુર્વ્યવહાર કરે, પોતાની બહેન પાસે જાય, તે તપ્તકુંભ નરકમાં જાય છે. રાજાના સેવક જે ખોટું બોલે, તે પણ ત્યાં જાય છે.

તપ્તલોહૈશ્ચ વિક્રેતા તથા બન્ધનરક્ષિતા । માધ્વી વિક્રયકર્તાં ચ યસ્તુ ભક્તં પરિત્યજેત્ ॥ ૨,૩.

તપેલા લોખંડ વેચનાર, જેલર, મધ વેચનાર અને ભક્તને ત્યજી દેનાર — એ બધા નરકમાં પડે છે.

મહાજ્વાલી દુહિતરં સ્નુષાં ગચ્છતિ યસ્તુ વૈ । વેદો વિક્રીયતે યૈશ્ચ વેદં દૂષયતે તુ યઃ ॥ ૨,૩.

પોતાની દીકરી કે વહુ પાસે જનાર, વેદ વેચનાર અથવા વેદને બગાડનાર મનુષ્ય મહાજ્વાલા નરકમાં જાય છે.

ગુરું ચૈવાવમન્યન્તે વાક્શરૈસ્તાડયન્તિ ચ । અગમ્યાગામી ચ નરો નરકં શબલં વ્રજેત્ ॥ ૨,૩.

જે પોતાના ગુરુનું અપમાન કરે, ગુરુને વાણીથી દુઃખ આપે અથવા અયોગ્ય સ્ત્રી પાસે જાય, તે શબલ નરકમાં જાય છે.

વિમોહે પતતે શૂરે મર્યાદાં યો ભિનત્તિ વૈ । દુરિષ્ટં કુરુતે યસ્તુ કૃમિભક્ષં પ્રપદ્યતે ॥ ૨,૩.

મર્યાદા તોડનાર શૂરવીર, દુષ્કર્મ કરનાર કે અયોગ્ય વસ્તુ ખાવાવાળો મનુષ્ય વિમોહન નરકમાં પડે છે અને પછી કૃમિભક્ષ નરકમાં જાય છે.

દેવબ્રાહ્મણવિદ્વેષ્ટા લાલાભક્ષે પતત્યપિ । કુણ્ડકર્તા કુલાલશ્ચ ન્યાસહર્તા ચિકિત્સકઃ ॥ ૨,૩.

દેવતા કે બ્રાહ્મણનો દ્વેષ કરનાર લાલાભક્ષ નરકમાં પડે છે. ખાડો ખોદનાર, કુંભાર, જમા કરેલી વસ્તુ ચોરી કરનાર અને વૈદ્ય પણ —

આરામેષ્વગ્નિદાતા ચ એતે યાન્તિ વિષઞ્જને । અસત્પ્રતિગ્રહી યસ્તુ તથૈવાયાજ્યયાજકઃ ॥ ૨,૩.

જે લોકો બગીચામાં અગ્નિ આપે છે, ઝેર આપે છે, અયોગ્ય દાન સ્વીકારે છે, કે મનાઈ કરેલા પદાર્થોથી યજ્ઞ કરે છે, એ બધા ઝેરવાળા લોકમાં જાય છે.

ન ક્ષત્ત્રૈર્જોવતે યસ્તુ નરો ગચ્છેદધોમુખમ્ । ક્ષીરં સુરાં ચ માસં લાક્ષાં ગન્ધં રસં તિલાન્ ॥ ૨,૩.

જે માણસ ક્ષત્રિય સાથે વેપાર કરે છે, કે દૂધ, દારૂ, માંસ, લાખ, સુગંધ, રસ કે તલ વેચે છે, તે માથું નીચે કરીને દુર્ગતિમાં જાય છે.

એવમાદીનિ વિક્રીણન્ ઘોરે પૂયવહે પતેત્ । યઃ કુક્કુટાન્નિબધ્નાતિ માર્જારાન્ સૂકરાંશ્ચ તાન્ । પક્ષિણશ્ચ મૃગાંશ્છા ગાન્સોઽપ્યેવં નરકં વ્રજેત્ ॥ ૨,૩.

આવી ભયાનક અને પાપી વસ્તુઓ વેચનાર, કે જે કોઈ કુકડ, બિલાડી, ડુક્કર, પક્ષી, હરણ બાંધે છે, કે ગાય વેચે છે, એ બધાને પણ નરકમાં જવું પડે છે.

આજાવિકો માહિષિકસ્તથા ચક્રી ધ્વજી ચ યઃ । રઙ્ગોપજીવિકો વિપ્રઃ શાકુનિર્ગ્રામયાજકઃ ॥ ૨,૩.

જે ઘાસચરાવાળો, ભેંસ ચરાવનાર, રથચાલક, ધ્વજવાળો, મલ્લયુદ્ધથી જીવિકો ચલાવનાર, જુગાર રમતો બ્રાહ્મણ કે ગામનો પૂજારી હોય—

અગારદાહી ગરદઃ કુણ્ડાશી સોમવિક્રયી । સુરાપો માંસભક્ષી ચ તથા ચ પશુઘાતકઃ ॥ ૨,૩.

જે ઘર સળગાવે છે, ઝેરી આપે છે, ખાડામાંથી ખાય છે, સોમરસ વેચે છે, દારૂ પીવે છે, માંસ ખાય છે, કે પશુઓને મારી નાખે છે—

રુધિરાન્ધે પતન્ત્યેતે પતન્ત્યેતે એવમાહુર્મનીષિણઃ । ઉપવિષ્ટન્ત્વેકપઙ્ક્ત્યાં વિષં સમ્ભોજયન્તિ યે ॥ ૨,૩.

આ બધા લોહીથી ભરેલા નરકમાં પડે છે—એવું જ્ઞાની લોકો કહે છે. અને જે એક જ પંક્તિમાં બેસીને બીજાને ઝેર ખવડાવે છે, એ પણ ત્યાં જ જાય છે.

પતન્તિ નિરયે ઘોરે વિડ્ભુજે નાત્ર સંશયઃ । મધુગ્રાહો વૈતરણીમાક્રોશી મૂત્રસંજ્ઞકે ॥ ૨,૩.

એ બધા ભયાનક વિદભક્ષક નરકમાં પડે છે—આમાં કોઈ શંકા નથી. મધ ચોરનાર, ગાળો આપનાર અને મૂત્ર પીવનાર વૈતરણી નદી પાર કરે છે.

અસિપત્રવનેઽસૌચી ક્રોધનશ્ચ એતેદપિ । અગ્નિજ્વાલાં મૃગવ્યાધો ભોજ્યતે યત્ર વાયસૈઃ ॥ ૨,૩.

અશુદ્ધ અને ક્રોધી માણસો પણ અસિપત્રવન નરકમાં જાય છે; ત્યાં શિકારીને અગ્નિમાં કાગડા ખાઈ જાય છે.

ઇજ્યાયાં વ્રતલોપાચ્ચ સન્દંશે નરકે પતેત્ । સ્કન્દન્તે યદિ વા સ્વપ્ને યતિનો બ્રહ્મચારિણઃ ॥ ૨,૩.

યજ્ઞ કે વ્રત છોડનારને સંકડી નરકમાં જવું પડે છે. યતિ કે બ્રહ્મચારી જો સ્વપ્નમાં પણ પાપ કરે તો એ પણ ત્યાં જ જાય છે.

પુત્રૈરધ્યાપિતા યે ચ પુત્રૈરાજ્ઞાપિતાશ્ચ યે । તે સર્વે નરકં યાન્તિ નિરયં ચાપ્યભોજનમ્ ॥ ૨,૩.

જે પિતા પુત્રથી શીખે છે, કે પુત્રના આદેશમાં ચાલે છે, એ બધા નરકમાં અને ભૂખ્યા-તરસ્યા લોકમાં જાય છે.

વર્ણાશ્રમવિરુદ્ધાનિ ક્રોધહર્ષસમન્વિતાઃ । કર્માણિ યે તુ કુર્વન્તિ સર્વે નિરયવાસિનઃ ॥ ૨,૩.

જે લોકો પોતાનાં વર્ણ અને આશ્રમ વિરુદ્ધ ક્રોધ કે આનંદથી કર્મ કરે છે, એ બધા નરકવાસી બને છે.

ઉપરિષ્ટાત્સ્થિતો ઘોર ઉષ્ણાત્મા રૌરવો મહાન્ । સુદારુણઃ સુશીતાત્મા તસ્યા ધસ્તામસઃ સ્મૃતઃ ॥ ૨,૩.

ઉપર ભયાનક, ગરમ અને મોટો રૌરવ નરક છે; એની નીચે સૌથી ભયાનક અને ઠંડો અંધકારમય નરક છે.

એવમાદિક્રમેણૈવ સર્વેઽધોઽધઃ પરિસ્થિતાઃ । દુઃ ખોત્કર્ષશ્ચ સર્વેષુ કર્મસ્વપિ નિમિત્તતઃ ॥ ૨,૩.

આ રીતે બધા પાપી લોક નીચે અને નીચે જ જાય છે; અને દરેક નરકમાં દુઃખનું પ્રમાણ પોતાના કર્મના કારણથી હોય છે.

સુખોત્કર્ષશ્ચ સર્વત્ર ધર્મસ્યેહનિમિતતઃ । પશ્યન્તિનરકાન્દેવા હ્યધોવક્ત્રાન્સુદારુણાન્ ॥ ૨,૩.

અને સર્વત્ર સુખનું પ્રમાણ પણ અહીંના ધર્મના કારણે જ હોય છે; દેવતાઓ એ ભયાનક અવસ્થામાં માથું નીચે કરેલા નરકવાસીઓને જુએ છે.

નારકાશ્ચાપિ તે દેવાન્સર્વાન્પશ્યન્તિ ઊર્ધ્વગાન્ । એતાન્યાન્યાનિ શતશો નરકાણિ વિયદ્ગતે ॥ ૨,૩.

અને નરકવાસી પણ ઉપર ગયેલા બધા દેવતાઓને જુએ છે. આ રીતે આકાશમાં અનેક પ્રકારના અને સૈંકડો નરકો છે.

દિનેદિને તુ નરકે પચ્યતે દહ્યતેન્યતઃ । શીર્યતે ભિદ્યતેઽન્યત્ર ચૂર્યતે ક્લિદ્યતેન્યતઃ ॥ ૨,૩.

નરકમાં રોજે રોજ કોઈ ઉકાળાય છે, સળગે છે, પીડાય છે; બીજી જગ્યાએ ફાડાય છે, તૂટી જાય છે, દબાય છે કે ભીંજાય છે.

ક્વથ્યતે દીપ્યતેઽન્યત્ર તથા વાતહતોઽન્યતઃ । એકં દિનં વર્ષશતપ્રમાણં નરકે ભવેત્ ॥ ૨,૩.

બીજી જગ્યાએ ઉકાળાય છે, સળગે છે, કે પવનથી પીડાય છે; નરકમાં એક દિવસ પણ સો વર્ષ જેટલો લાંબો લાગે છે.

તતઃ સર્વેષુ નિસ્તીર્ણઃ પાપી તિર્યક્ત્વમશ્નતે । કૃમિકીટપતઙ્ગેષુ સ્થાવરૈકશફેષુ ચ ॥ ૨,૩.

પછી, આ બધું ભોગવીને, પાપી જીવ પ્રાણી રૂપે જન્મે છે—કીડા, જીવાત, પતંગિયા, સ્થાવર કે એકખુરા પ્રાણી બનીને.

ગત્વા વનગજાઢ્યેષુ ગોષ્વષુ તથૈવ ચ । ખરોઽશ્વોઽશ્વતરો ગૌરઃ શરભશ્ચમરી તથા ॥ ૨,૩.

જંગલમાં રહેતા જંગલી પ્રાણીઓમાં, ગાયોમાં, અને એ જ રીતે ગધેડા, ઘોડા, ખચ્ચર, ગૌર, શરભ અને ગિરગિટમાં પણ મનુષ્ય જન્મ લે છે.

એતે ચૈકશફાઃ ષટ્ચ શૃણુ પઞ્ચનખાનતઃ । અન્યાસુ બહુપાપાસુ દુઃ ખદાસુ ચ યો નિષુ ॥ ૨,૩.

આ છ એક નખવાળા પ્રાણી છે; હવે પાંચ નખવાળાં પ્રાણીઓ વિશે સાંભળો. બીજા અનેક પાપી અને પાચન માટે કઠિન એવા પ્રાણીઓમાં પણ મનુષ્ય જન્મે છે.

માનુષ્યં પ્રાપ્યતે કુબ્જો કુત્સિતો વામનોઽપિ વા । ચણ્ડાલપુક્કસાદ્યાસુ નરયોનિષુ જાયતે ॥ ૨,૩.

ક્યારેક મનુષ્ય જન્મ મળ્યો હોય તો પણ તે કુબડિયો, વિકલાંગ કે નાનો-નપાટો થાય છે; ચંડાળ, પુક્કસ વગેરે નીચ જાતિઓમાં પણ મનુષ્ય યોનિ મળે છે.

મુહુર્ગર્ભે વસન્ત્યેવ મ્રિયન્તે ચ મુહુર્મુહુઃ । અવશિષ્ટેન પાપેન પુણ્યેન ચ સમન્વિતઃ ॥ ૨,૩.

એવા લોકો વારંવાર માતૃગર્ભમાં રહે છે અને વારંવાર મૃત્યુ પામે છે; બાકી રહેલા પાપ અને થોડા પુણ્યના કારણે એમ થાય છે.