ગરુડપુરાણમ્

અહં હિ દેવો દેવાનાં સર્વલોકેશ્વરેશ્વરઃ 2.

હું દેવોમાં દેવ છું, સર્વ લોકના ઈશ્વરોનો પણ ઈશ્વર છું.

અહં હિ પૂજિતો રુદ્ર ! દદામિ પરમાં ગતિમ્ 2.

હે રુદ્ર, જયારે મારી પૂજા થાય છે ત્યારે હું સર્વોચ્ચ અવસ્થા આપું છું.

જગત્સ્થિતેરહં બીજં જગત્કર્ત્તા ત્વહં શિવ ! 2.

હે શિવ, હું જ જગતની ઉત્પત્તિનું બીજ છું અને જગતનો સર્જનહાર પણ હું જ છું.

અવતારૈશ્ચ મત્સ્યાદ્યૈઃ પાલયામ્યખિલં જગત્ 2.

માછલીથી શરૂ થતા મારા અવતારો દ્વારા હું આખા જગતનું રક્ષણ કરું છું.

સ્વર્ગાદીનાં ચ કર્ત્તાહં સ્વર્ગાદીન્યહમેવ ચ 2.

હું સ્વર્ગ અને અન્ય લોકનો સર્જનહાર છું અને સ્વર્ગાદિક પણ હું જ છું.

જ્ઞાતા શ્રોતા તથા મન્તા વક્તા વક્તવ્યમેવ ચ 2.

હું જ જાણનાર, સાંભળનાર, વિચારનાર, બોલનાર અને જે કહેવાનું છે તે પણ છું.

ધ્યાનં પૂજોપહારોઽહં મણ્ડલાન્યહમેવ ચ 2.

હું ધ્યાન, પૂજા અર્પણ અને પવિત્ર મંડળ પણ છું.

સર્વજ્ઞાનાન્યહં શમ્ભો ! બ્રહ્માત્માહમહં શિવ ! 2.

હે શંભુ, હું સર્વજ્ઞાન છું; હે શિવ, હું બ્રહ્મનું તત્ત્વ છું.

અહં સાક્ષાત્સદાચારો ધર્મોઽહં વૈષ્ણવો હ્યહમ્ 2.

હું જ સાચો સદાચાર છું, ધર્મ છું અને વૈષ્ણવ માર્ગ પણ હું જ છું.

યમોઽહં નિયમો રુદ્ર ! વ્રતાનિ વિવિધાનિ ચ 2.

હે રુદ્ર, હું યમ, નિયમ અને વિવિધ વ્રતો પણ છું.

પુરા માં ગરુડઃ પક્ષી તપસારાધયદ્ભુવિ 2.

પહેલાં ધરતી પર ગરુડ નામના પક્ષીએ તપ દ્વારા મારી આરાધના કરી હતી.

મમ માતા ચ વિનતા નાગૈર્દાસીકૃતા હરે 2.

મારી માતા વિનતા, હે હરિ, સાપો દ્વારા દાસી બનાવી દેવાઈ હતી.

દાસ્યાદ્વિમોક્ષયિષ્યામિ યથાહં વાહનસ્તવ 2.

જેમ હું તારો વાહન બન્યો છું તેમ હું મારી માતાને દાસ્યમાંથી મુક્ત કરીશ.

પુરાણસંહિતાકર્ત્તા યથાઽહં સ્યાં તથા કુરું વિષ્ણુરુવાચ 2.

જેમ હું પુરાણ સંહિતાનો રચયિતા છું, તેમ તું પણ એ રીતે વર્ત—એવી વિષ્ણુએ today.

નાગદાસ્યાન્માતરં ત્વં વિનતાં મોક્ષયિષ્યસિ 2.

તું સાપોના દાસ્યમાંથી તારી માતા વિનતાને મુક્ત કરાવશે.

મહાબલો વાહનસ્ત્વં ભવિષ્યસિ વિષાર્દનઃ 2.

તું મહાબલવાન, વાહન અને ઝેરનો વિનાશક બનશે.

યદુક્તં મત્સ્વરૂપં ચ તવ ચાવિર્ભવિષ્યતિ 2.

મારા સ્વરૂપનું જે વર્ણન થયું છે તે તને પણ પ્રગટ થશે.

યથાહં દેવદેવાનાં શ્રીઃ ખ્યાતો વિનતાસુત 2.

જેમ હું દેવતાઓની શ્રી તરીકે પ્રસિદ્ધ છું, તેમ, હે વિનતાપુત્ર—

યથાહં કીર્ત્તનીયોઽથ તથા ત્વં ગરુડાત્મના 2.

જેમ હું સ્તુતિયોગ્ય છું તેમ તું પણ ગરુડરૂપે સ્તુતિ પાત્ર છે.

ઇત્યુક્તો ગરુડો રુદ્ર ! કશ્યપાયાહ પૃચ્છતે 2.

આ રીતે કહેતાં, ગરુડજી કશ્યપજીને પૂછતાં એમને જવાબ આપ્યો, હે રુદ્ર!

સ્વયં ચાન્યમના ભૂત્વા વિદ્યયાન્યાન્ય જીવયત્ ગરુડોક્તં ગારુડં હિ શ્રૃણુ રુદ્ર ! મદાત્મકમ્ ।। 2.

પછી ગરુડજી પોતાના મનમાં બીજું વિચારતાં, વિદ્યા દ્વારા બીજાને જીવંત કર્યા. હે રુદ્ર! હવે મારી જ વાણીમાં કહેલી ગરુડની શીખણ સાંભળો, જે મારું સ્વરૂપ છે.

ઇતિ રુદ્રાબ્જજૌ વિષ્ણોઃ શુશ્રાવ બ્રહ્મણો મુનિઃ 3.

એ રીતે, મુનિએ બ્રહ્માજી પાસેથી કમળમાંથી જન્મેલા રુદ્ર અને વિષ્ણુ વિશે સાંભળ્યું.

મુનીનાં શ્રૃણ્વતાં મધ્યે સર્ગાદ્યં દેવપૂજનમ્ 3.

મુનિઓ વચ્ચે બેઠેલા અને સાંભળતા, સૃષ્ટિના આરંભે દેવતાઓની પૂજા કેવી હતી તે વર્ણવાયું.

વર્ણાશ્રમાદિધર્માશ્ચ દાનરાજ્યાદિધર્મકાઃ 3.

વર્ણ અને આશ્રમના ધર્મો, દાન અને રાજધર્મ વગેરે પણ સમજાવાયા.

અંગાનિ પ્રલયો ધર્મકામાર્થજ્ઞાનમુત્તમમ્ 3.

તેમાં અંગો, પ્રલય અને ધર્મ, કામ તથા અર્થનું શ્રેષ્ઠ જ્ઞાન પણ સમજાવાયું.

પુરાણે ગારુડે સર્વં ગરુડો ભગવાનથ 3.

આ બધું ગરુડ પુરાણમાં ભગવાન ગરુડજીએ જ કહ્યું છે.

ભુત્વા હરેર્વાહનં ચ સર્ગાદીનાં ચ કારણમ્ 3.

હરિનું વાહન બનીને અને સૃષ્ટિ તથા તેના ક્રમનું કારણ બનીને,

ચક્રે ક્ષુધા હૃતં યસ્ય બ્રહ્માણ્ડમુદરે હરેઃ 3.

જેની ભૂખે હરિના પેટમાં આખું બ્રહ્માંડ પકડી લીધું હતું, એ ગરુડજીએ આ બધું કર્યું.

કશ્યપો ગારુડાદ્વૃક્ષં દગ્ધં ચાજીવયદ્યતઃ 3.

કશ્યપજીએ ગરુડની શીખણથી દગ્ધ થયેલું વૃક્ષ ફરી જીવંત કર્યું.