ગરુડપુરાણમ્

નમસ્તે પરમાનન્દ નમસ્તે પરમાક્ષર । નમસ્તે જ્ઞાનસદ્ભાવ નમસ્તે જ્ઞાનદાયક ॥ ૧,૨૩૪.

પરમ આનંદ સ્વરૂપ, પરમ અવિનાશી, સાચા જ્ઞાનના સ્વરૂપ અને જ્ઞાન આપનાર ભગવાનને નમસ્કાર.

નમસ્તે પરમાદ્વૈત નમસ્તે પુરુષોત્તમ । નમસ્તે વિશ્વકૃદ્દેવ નમસ્તે વિશ્વભાવન ॥ ૧,૨૩૪.

પરમ અદ્વૈત સ્વરૂપ, સર્વોચ્ચ પુરુષ, જગતના સર્જનહાર દેવ અને વિશ્વના પાલકને નમસ્કાર.

નમસ્તે સ્તાદ્વિશ્વનાથ નમસ્તેઃ વિશ્વકારણ । નમસ્તે મધુદૈત્યઘ્ન નમસ્તે રાવણાન્તક ॥ ૧,૨૩૪.

વિશ્વના સ્વામી, જગતના કારણ, મધુ દૈત્યના સંહારક અને રાવણના વિનાશકને નમસ્કાર.

નમસ્તે કંસકેશિઘ્ન નમસ્તે કૈટભાર્દન । નમસ્તે શતપત્રાક્ષ નમસ્તે ગરુડધ્વજ ॥ ૧,૨૩૪.

કંસ અને કેશીનો સંહાર કરનાર, કૈટભને દમન કરનાર, કમળની આંખવાળા અને ગરુડધ્વજ ધારણ કરનારને નમસ્કાર.

નમસ્તે કાલનેમિઘ્ન નમસ્તે ગરુડાસન । નમસ્તે દેવકીપુત્ર નમસ્તે વૃષ્ણિનન્દન ॥ ૧,૨૩૪.

કાલનેમીના સંહારક, ગરુડ પર બિરાજમાન, દેવકીના પુત્ર અને વૃષ્ણિ કુળના આનંદદાતા ભગવાનને નમસ્કાર.

નમસ્તે રુક્મિણીકાન્ત નમસ્તે દિતિનન્દન । નમસ્તે ગોકુલાવાસ નમસ્તે ગોકુલપ્રિય ॥ ૧,૨૩૪.

રુક્મિણીના પ્રિય, અદિતિના પુત્ર, ગોકુલમાં નિવાસ કરનાર અને ગોકુલના પ્રિય ભગવાનને નમસ્કાર.

જય ગોપવપુઃ કૃષ્ણ જય ગોપીજનપ્રિય । જય ગોવર્ધનાધાર જય ગોકુલવર્ધન ॥ ૧,૨૩૪.

ગોપ સ્વરૂપ ધરાવનાર કૃષ્ણને વિજય, ગોપીજનના પ્રિયને વિજય, ગોવર્ધનને ધારણ કરનારને વિજય, ગોકુલને વિકાસ આપનારને વિજય.

જય રાવણવીરઘ્ન જય ચાણૂરનાશન । જય વૃષ્ણિકુલોદ્દ્યોત જય કાલીયમર્દન ॥ ૧,૨૩૪.

રાવણના વીરોના સંહારકને વિજય, ચાણૂરના વિનાશકને વિજય, વૃષ્ણિ કુળના તેજને વિજય, કાલિયના દમનકર્તાને વિજય.

જય સત્ય જગત્સાક્ષિન્ જય સર્વાર્થસાધક । જય વેદાન્તવિદ્વેદ્ય જય સર્વદ માધવ ॥ ૧,૨૩૪.

સત્ય સ્વરૂપ, જગતના સાક્ષી, સર્વ કામના પૂર્ણ કરનાર, વેદાંતથી જાણી શકાય એવા અને હંમેશા માધવને વિજય.

જય સર્વાશ્રયાવ્યક્ત જય સર્વગ માધવ । જય સૂક્ષ્મ ચિદાન્દન જય ચિત્તનિરઞ્જન ॥ ૧,૨૩૪.

સર્વના આધાર, અવ્યક્ત સ્વરૂપ, સર્વત્ર વ્યાપક માધવ, સૂક્ષ્મ અને ચૈતન્ય આનંદ, નિર્મળ ચિત્તવાળા ભગવાનને વિજય.

જયસ્તેઽસ્તુ નિરાલમ્બ જય શાન્ત સનાતન । જય નાથ જગત્પુષ્ટ (ત્પૂજ્ય) જય વિષ્ણો નમોઽસ્તૂતે ॥ ૧,૨૩૪.

નિરાલંબ, શાંત અને શાશ્વત ભગવાનને વિજય. જગતના પોષક અને પૂજ્ય, વિષ્ણુને વિજય અને નમસ્કાર.

ત્વં ગુરુસ્ત્વં હરે શિષ્યસ્ત્વં દીક્ષામન્ત્રમણ્ડલમ્ । ત્વં ન્યાસમુદ્રાસમયાસ્ત્વં ચ પુષ્પાદિસાધનમ્ ॥ ૧,૨૩૪.

તમે ગુરુ છો, તમે હરિ છો, તમે શિષ્ય છો, તમે દિક્ષા મંત્રોનો મંડળ છો. તમે નિયમ અને મુદ્રાઓ છો, અને પુષ્પાદિ સાધનો પણ તમે જ છો.

ત્વમાધારસ્ત્વં હ્યનન્તસ્ત્વં કૂર્મઃસ્ત્વં ધરામ્બુજમ્ । ધર્મજ્ઞાનાદયસ્ત્વં હિ વેદિમણ્ડલશક્તયઃ ॥ ૧,૨૩૪.

તમે આધાર છો, તમે અનંત છો, તમે કૂર્મ અવતાર છો, તમે ધરા કમળ છો. તમે ધર્મ, જ્ઞાન અને અન્ય શક્તિઓ, તથા વેદી મંડળની શક્તિઓ પણ છો.

ત્વં પ્રભો છલભૃદ્રામસ્ત્વં પુનઃ સ ખરાન્તકઃ । ત્વં બ્રહ્મર્ષિશ્ચદેવસ્ત્વં વિષ્ણુઃ સત્યપરાક્રમઃ ॥ ૧,૨૩૪.

પ્રભુ, તમે ધનુષ ધારણ કરનાર રામ છો અને ફરીથી ખરા દૈત્યના વિનાશક છો. તમે બ્રહ્મર્ષિ, દેવ, અને સત્ય પરાક્રમી વિષ્ણુ પણ છો.

ત્વં નૃસિંહઃ પરાનન્દો વરાહસ્ત્વં ધરાધરઃ । ત્વં સુપર્ણસ્તથા ચક્રં ત્વં ગદા શઙ્ખ એવ ચ ॥ ૧,૨૩૪.

તમે નરસિંહ સ્વરૂપે પરમાનંદ, વારાહ રૂપે ધરાધાર, સુપર્ણ (ગરુડ), ચક્ર, ગદા અને શંખ પણ તમે જ છો.

ત્વં શ્રીઃ પ્રભો ત્વં મુષ્ટિસત્વં ત્વં માલા દેવ શાવતી । શ્રીવત્સઃ કૌસ્તુભસ્ત્વં હિ શાર્ઙ્ગો ત્વં ચ તથેષુધિઃ ॥ ૧,૨૩૪.

પ્રભુ, તમે શ્રી સ્વરૂપ છો, તમે મુઠી, તમે માળા, તમે શ્રીવત્સ, કૌસ્તુભ, શારંગ ધનુષ અને તૂણિર પણ છો.

ત્વં ખડ્ગચર્મણા સાર્ધં ત્વં દિક્પાલાસ્તથા પ્રભો । ત્વં વેધાસ્ત્વં વિધાતા ચ ત્વં યમસ્ત્વં હુતાશનઃ ॥ ૧,૨૩૪.

તમે ખડગ અને ઢાલ સાથે છો, દિશાઓના રક્ષક છો, તમે સર્જનહાર, વિધાતા, યમ અને અગ્નિ પણ છો.

ત્વં ધનેશસ્ત્વમીશાનસ્ત્વમિન્દ્રસ્ત્વમપાંપતિઃ । ત્વં રક્ષોઽધિપતિઃ સાધ્યસ્ત્વં વાયુસ્ત્વં નિશાકરઃ ॥ ૧,૨૩૪.

તમે ધનના સ્વામી છો, તમે સર્વના શાસક છો, તમે ઇન્દ્ર છો, તમે પાણીના દેવ છો; તમે રાક્ષસોના રાજા છો, તમે સાધ્ય દેવ છો, તમે વાયુ છો અને તમે ચંદ્ર છો.

આદિત્યા વસવો રુદ્રા અશ્વિનૌ ત્વં મરુદ્ગણાઃ । ત્વં દૈત્યા દાનવા નાગાસ્ત્વં યક્ષા રાક્ષસાઃ ખગાઃ ॥ ૧,૨૩૪.

તમે આદિત્ય, વસુ, રુદ્ર, અશ્વિનીકુમાર અને મરુદગણ છો; તમે દૈત્ય, દાનવ, નાગ, યક્ષ, રાક્ષસ અને પક્ષીઓ પણ છો.

ગન્ધર્વાપ્યરસઃ સિદ્ધાઃ પિતરસ્ત્વં મહામરાઃ । ભૂતાનિ વિષયસ્ત્વં હિ ત્વમવ્યક્તેન્દ્રિયાણિ ચ ॥ ૧,૨૩૪.

તમે ગંધર્વ, અપ્સરા, સિદ્ધ, પિતૃ અને મહામાર છો; તમે સર્વ જીવ, ઇન્દ્રિય અને અજ્ઞાત શક્તિઓ પણ છો.

મનોબુદ્ધિરહઙ્કારઃ ક્ષેત્રજ્ઞસ્ત્વં હૃદીશ્વરઃ । ત્વં યજ્ઞસ્ત્વં વષટ્કારસ્ત્વમોઙ્કારઃ સમિત્કુશાઃ ॥ ૧,૨૩૪.

તમે મન, બુદ્ધિ, અહંકાર, ક્ષેત્રજ્ઞ અને હૃદયના સ્વામી છો; તમે યજ્ઞ, 'વષટ' ઉચ્ચાર, 'ઑમ' અને સમિત્કુશ પણ છો.

ત્વં વેદી ત્વં હરે દીક્ષા ત્વં યૂપસ્ત્વં હુતાશનઃ । ત્વં પત્ની ત્વં પુરોડાશસ્ત્વં શાલા સ્ત્રુક્ચ ત્વં સ્તુવઃ ॥ ૧,૨૩૪.

હે હરિ, તમે વેદી છો, તમે દીક્ષા છો, તમે યૂપ છો, તમે અગ્નિ છો; તમે પત્ની, પુરોડાશ, શાળા, સ્ટ્રુક અને સ્તુતિ પણ છો.

ગ્રાવાણઃ સકલં ત્વં હિ સદસ્યાસ્ત્વં સદાક્ષિણઃ । ત્વં સૂર્પાદિસ્ત્વં ચ બ્રહ્મા મુસલોલૂખલે ધ્રુવમ્ ॥ ૧,૨૩૪.

તમે ગ્રાવાણ (પથ્થર), બધા સભ્ય, દક્ષિણ, સૂર્પાદિ, બ્રહ્મા, મુસળ, ઓલૂખલ અને ધ્રુવ આધાર પણ છો.

ત્વં હોતા યજમાનસ્ત્વં ત્વં ધાન્યં પશુયાજકઃ । ત્વમધ્વર્યુસ્ત્વમુદ્ગાતા ત્વં યજ્ઞઃ પુરુષોત્તમઃ ॥ ૧,૨૩૪.

તમે હોતા, યજમાન, ધાન્ય અને પશુયાજક છો; તમે અધ્વર્યુ, ઉદગાતા, યજ્ઞ અને સર્વોત્તમ પુરુષ પણ છો.

દિક્પાતાલમહિ વ્યોમ દ્યૌસ્ત્વં નક્ષત્રકારકઃ । દેવતિર્યઙ્મનુષ્યેષુ જગદેતચ્ચરાચરમ્ ॥ ૧,૨૩૪.

તમે દિશાના રક્ષક, પાતાળ, પૃથ્વી, આકાશ, સ્વર્ગ અને તારાઓના સર્જનહાર છો; દેવ, પશુ અને મનુષ્યમાં તમે જ આ આખું ચલિત-અચલ જગત છો.

યત્કિઞ્ચિદ્દૃશ્યતે દેવ બ્રહ્માણ્ડમખિલં જગત્ । તવ રૂપમિદં સર્વં દૃષ્ટ્યર્થં સંપ્રકાશિતમ્ ॥ ૧,૨૩૪.

હે દેવ, જે કંઈ દેખાય છે, આખું બ્રહ્માંડ અને જગત—આ બધું તમારું સ્વરૂપ છે, જે દર્શન માટે પ્રગટ થયું છે.

નાથયન્તે પરં બ્રહ્મ દૈવેરપિ દુરાસદમ્ । કસ્તઞ્જાનાતિ વિમલં યોગગમ્યમતીન્દ્રિયમ્ ॥ ૧,૨૩૪.

દેવતાઓ પણ પરબ્રહ્મને પામવા અસમર્થ છે, તે અત્યંત દુર્ગમ છે; શુદ્ધ, યોગથી પ્રાપ્ત અને ઇન્દ્રિયોથી પરે એવા તમને કોણ જાણી શકે?

અક્ષયં પુરુષં નિત્યમવ્યક્તમજમવ્યયમ્ । પ્રલયોત્પત્તિરહિતં સર્વવ્યાપિનમીશ્વરમ્ ॥ ૧,૨૩૪.

તમે અક્ષય, શાશ્વત, અજ્ઞાત, અજન્મા, અવિનાશી, પ્રલય અને ઉત્પત્તિથી રહિત, સર્વવ્યાપી અને ઇશ્વર છો.

સર્વજ્ઞં નિર્ગુણં શુદ્ધમાનન્દમજરં પરમ્ । બોધરૂપં ધ્રુવં શાન્તં પૂર્ણમદ્વૈતમક્ષયમ્ ॥ ૧,૨૩૪.

તમે સર્વજ્ઞ, ગુણરહિત, શુદ્ધ, આનંદમય, અજય, પરમ, જ્ઞાનરૂપ, અડગ, શાંત, પૂર્ણ, અદ્વિતીય અને અક્ષય છો.