ગરુડપુરાણમ્

નારદ ઉવાચ । યથાક્ષયોઽવ્યયો વિષ્ણુઃ સ્તોતવ્યો વરદો મયા । પ્રત્યહં ચાર્ચનાકાલે તથા ત્વં વક્તુમર્હસિ ॥ ૧,૨૩૪.

નારદે કહ્યું: જેમ અવિનાશી અને અક્ષય વિષ્ણુને હું, વરદાન આપનાર, સ્તુતિ કરું છું, તેમ દરરોજ પૂજાના સમયે તું પણ એમ જ બોલવું.

તે ધન્યાસ્તે સુજન્માનસ્તે હિ સર્વસુખપ્રદાઃ । સફલં જીવિતં તેષાં યે સ્તુવન્તિ સદાચ્યુતમ્ ॥ ૧,૨૩૪.

જે લોકો હંમેશા અચ્યૂતની સ્તુતિ કરે છે, તેઓ ધન્ય છે, શુભ જન્મ ધરાવે છે અને સર્વ સુખ આપનારા છે; તેમનું જીવન ફળદાયી છે.

બ્રહ્મોવાચ । મુને સ્તોત્રં પ્રવક્ષ્યામિઃ વાસુદેવસ્ય મુક્તિદમ્ । શૃણુ યેન સ્તુતઃ સમ્યક્પૂજાકાલે પ્રસીદતિ ॥ ૧,૨૩૪.

બ્રહ્માએ કહ્યું: હે મુનિ, હું મુક્તિદાયક વાસુદેવનું સ્તોત્ર કહું છું; સાંભળ, જેનાથી યોગ્ય રીતે પૂજાના સમયે સ્તુતિ કરવાથી ભગવાન પ્રસન્ન થાય છે.

ઓં નમો (ભગવતેઃ વાસુદેવાચ નમઃ સર્વાપહારિણે । નમો વિશુદ્ધદેહાય નમો જ્ઞાનસ્વરૂપિણે ॥ ૧,૨૩૪.

ૐ, ભગવાન વાસુદેવને નમસ્કાર, સર્વ દુઃખ દૂર કરનારને નમસ્કાર, શુદ્ધ દેહ ધરાવનારને નમસ્કાર, જ્ઞાનમય સ્વરૂપને નમસ્કાર.

નમઃ સર્વસુરેશાય નમઃ શ્રીવત્સધારિણે । નમશ્ચર્માસિહસ્તાય નમઃ પઙ્કજમાલિને ॥ ૧,૨૩૪.

સર્વ દેવોના સ્વામી, શ્રીવત્સ ચિહ્ન ધારક, કવચ અને ખડગ ધારક, કમળમાળાવાળા ભગવાનને નમસ્કાર.

નમો વિશ્વપ્રતિષ્ઠાય નમઃ પીતામ્બરાય ચ । નમો નૃસિંહરૂપાય વૈકુણ્ઠાય નમોનમઃ ॥ ૧,૨૩૪.

વિશ્વના આધાર, પીળા વસ્ત્ર ધારક, નરસિંહ સ્વરૂપવાળા અને વૈકુંઠ ભગવાનને વારંવાર નમસ્કાર.

નમઃ પઙ્કજનાભાય નમઃ ક્ષીરોદશાયિને । નમઃ સહસ્રશીર્ષાય નમો નાગાઙ્ગશાયિને ॥ ૧,૨૩૪.

કમળનાભ, ક્ષીરસાગરમાં શયન કરનાર, હજારો માથાવાળા અને શેષનાગ પર શયન કરનાર ભગવાનને નમસ્કાર.

નમઃ પરશુહસ્તાય નમઃ ક્ષત્ત્રાન્તકારિણે । નમઃ સત્યપ્રતિજ્ઞાય હ્યજિતાય નમોનમઃ ॥ ૧,૨૩૪.

પરશુ ધારક, ક્ષત્રિય વિનાશક, સત્યવચન પાલક અને અજય ભગવાનને વારંવાર નમસ્કાર.

નમસ્ત્રૈ લોક્યનાથાય નમશ્ચક્રધારય ચ । નમઃ શિવાય સૂક્ષ્માય પુરાણાય નમોનમઃ ॥ ૧,૨૩૪.

ત્રણે લોકના સ્વામી, ચક્રધારી, કલ્યાણમય, સૂક્ષ્મ અને પ્રાચીન ભગવાનને વારંવાર નમસ્કાર.

નમો વામનરૂપાય બલિરાજ્યાપહારિણે । નમો યજ્ઞવરાહાય ગોવિન્દાય નમોનમઃ ॥ ૧,૨૩૪.

વામન રૂપ ધારણ કરનાર અને બલિના રાજ્યને દૂર કરનાર ભગવાનને વંદન. યજ્ઞરૂપે વારાહ અને ગોવિંદને વારંવાર નમસ્કાર.

નમસ્તે પરમાનન્દ નમસ્તે પરમાક્ષર । નમસ્તે જ્ઞાનસદ્ભાવ નમસ્તે જ્ઞાનદાયક ॥ ૧,૨૩૪.

પરમ આનંદ સ્વરૂપ, પરમ અવિનાશી, સાચા જ્ઞાનના સ્વરૂપ અને જ્ઞાન આપનાર ભગવાનને નમસ્કાર.

નમસ્તે પરમાદ્વૈત નમસ્તે પુરુષોત્તમ । નમસ્તે વિશ્વકૃદ્દેવ નમસ્તે વિશ્વભાવન ॥ ૧,૨૩૪.

પરમ અદ્વૈત સ્વરૂપ, સર્વોચ્ચ પુરુષ, જગતના સર્જનહાર દેવ અને વિશ્વના પાલકને નમસ્કાર.

નમસ્તે સ્તાદ્વિશ્વનાથ નમસ્તેઃ વિશ્વકારણ । નમસ્તે મધુદૈત્યઘ્ન નમસ્તે રાવણાન્તક ॥ ૧,૨૩૪.

વિશ્વના સ્વામી, જગતના કારણ, મધુ દૈત્યના સંહારક અને રાવણના વિનાશકને નમસ્કાર.

નમસ્તે કંસકેશિઘ્ન નમસ્તે કૈટભાર્દન । નમસ્તે શતપત્રાક્ષ નમસ્તે ગરુડધ્વજ ॥ ૧,૨૩૪.

કંસ અને કેશીનો સંહાર કરનાર, કૈટભને દમન કરનાર, કમળની આંખવાળા અને ગરુડધ્વજ ધારણ કરનારને નમસ્કાર.

નમસ્તે કાલનેમિઘ્ન નમસ્તે ગરુડાસન । નમસ્તે દેવકીપુત્ર નમસ્તે વૃષ્ણિનન્દન ॥ ૧,૨૩૪.

કાલનેમીના સંહારક, ગરુડ પર બિરાજમાન, દેવકીના પુત્ર અને વૃષ્ણિ કુળના આનંદદાતા ભગવાનને નમસ્કાર.

નમસ્તે રુક્મિણીકાન્ત નમસ્તે દિતિનન્દન । નમસ્તે ગોકુલાવાસ નમસ્તે ગોકુલપ્રિય ॥ ૧,૨૩૪.

રુક્મિણીના પ્રિય, અદિતિના પુત્ર, ગોકુલમાં નિવાસ કરનાર અને ગોકુલના પ્રિય ભગવાનને નમસ્કાર.

જય ગોપવપુઃ કૃષ્ણ જય ગોપીજનપ્રિય । જય ગોવર્ધનાધાર જય ગોકુલવર્ધન ॥ ૧,૨૩૪.

ગોપ સ્વરૂપ ધરાવનાર કૃષ્ણને વિજય, ગોપીજનના પ્રિયને વિજય, ગોવર્ધનને ધારણ કરનારને વિજય, ગોકુલને વિકાસ આપનારને વિજય.

જય રાવણવીરઘ્ન જય ચાણૂરનાશન । જય વૃષ્ણિકુલોદ્દ્યોત જય કાલીયમર્દન ॥ ૧,૨૩૪.

રાવણના વીરોના સંહારકને વિજય, ચાણૂરના વિનાશકને વિજય, વૃષ્ણિ કુળના તેજને વિજય, કાલિયના દમનકર્તાને વિજય.

જય સત્ય જગત્સાક્ષિન્ જય સર્વાર્થસાધક । જય વેદાન્તવિદ્વેદ્ય જય સર્વદ માધવ ॥ ૧,૨૩૪.

સત્ય સ્વરૂપ, જગતના સાક્ષી, સર્વ કામના પૂર્ણ કરનાર, વેદાંતથી જાણી શકાય એવા અને હંમેશા માધવને વિજય.

જય સર્વાશ્રયાવ્યક્ત જય સર્વગ માધવ । જય સૂક્ષ્મ ચિદાન્દન જય ચિત્તનિરઞ્જન ॥ ૧,૨૩૪.

સર્વના આધાર, અવ્યક્ત સ્વરૂપ, સર્વત્ર વ્યાપક માધવ, સૂક્ષ્મ અને ચૈતન્ય આનંદ, નિર્મળ ચિત્તવાળા ભગવાનને વિજય.

જયસ્તેઽસ્તુ નિરાલમ્બ જય શાન્ત સનાતન । જય નાથ જગત્પુષ્ટ (ત્પૂજ્ય) જય વિષ્ણો નમોઽસ્તૂતે ॥ ૧,૨૩૪.

નિરાલંબ, શાંત અને શાશ્વત ભગવાનને વિજય. જગતના પોષક અને પૂજ્ય, વિષ્ણુને વિજય અને નમસ્કાર.

ત્વં ગુરુસ્ત્વં હરે શિષ્યસ્ત્વં દીક્ષામન્ત્રમણ્ડલમ્ । ત્વં ન્યાસમુદ્રાસમયાસ્ત્વં ચ પુષ્પાદિસાધનમ્ ॥ ૧,૨૩૪.

તમે ગુરુ છો, તમે હરિ છો, તમે શિષ્ય છો, તમે દિક્ષા મંત્રોનો મંડળ છો. તમે નિયમ અને મુદ્રાઓ છો, અને પુષ્પાદિ સાધનો પણ તમે જ છો.

ત્વમાધારસ્ત્વં હ્યનન્તસ્ત્વં કૂર્મઃસ્ત્વં ધરામ્બુજમ્ । ધર્મજ્ઞાનાદયસ્ત્વં હિ વેદિમણ્ડલશક્તયઃ ॥ ૧,૨૩૪.

તમે આધાર છો, તમે અનંત છો, તમે કૂર્મ અવતાર છો, તમે ધરા કમળ છો. તમે ધર્મ, જ્ઞાન અને અન્ય શક્તિઓ, તથા વેદી મંડળની શક્તિઓ પણ છો.

ત્વં પ્રભો છલભૃદ્રામસ્ત્વં પુનઃ સ ખરાન્તકઃ । ત્વં બ્રહ્મર્ષિશ્ચદેવસ્ત્વં વિષ્ણુઃ સત્યપરાક્રમઃ ॥ ૧,૨૩૪.

પ્રભુ, તમે ધનુષ ધારણ કરનાર રામ છો અને ફરીથી ખરા દૈત્યના વિનાશક છો. તમે બ્રહ્મર્ષિ, દેવ, અને સત્ય પરાક્રમી વિષ્ણુ પણ છો.

ત્વં નૃસિંહઃ પરાનન્દો વરાહસ્ત્વં ધરાધરઃ । ત્વં સુપર્ણસ્તથા ચક્રં ત્વં ગદા શઙ્ખ એવ ચ ॥ ૧,૨૩૪.

તમે નરસિંહ સ્વરૂપે પરમાનંદ, વારાહ રૂપે ધરાધાર, સુપર્ણ (ગરુડ), ચક્ર, ગદા અને શંખ પણ તમે જ છો.

ત્વં શ્રીઃ પ્રભો ત્વં મુષ્ટિસત્વં ત્વં માલા દેવ શાવતી । શ્રીવત્સઃ કૌસ્તુભસ્ત્વં હિ શાર્ઙ્ગો ત્વં ચ તથેષુધિઃ ॥ ૧,૨૩૪.

પ્રભુ, તમે શ્રી સ્વરૂપ છો, તમે મુઠી, તમે માળા, તમે શ્રીવત્સ, કૌસ્તુભ, શારંગ ધનુષ અને તૂણિર પણ છો.

ત્વં ખડ્ગચર્મણા સાર્ધં ત્વં દિક્પાલાસ્તથા પ્રભો । ત્વં વેધાસ્ત્વં વિધાતા ચ ત્વં યમસ્ત્વં હુતાશનઃ ॥ ૧,૨૩૪.

તમે ખડગ અને ઢાલ સાથે છો, દિશાઓના રક્ષક છો, તમે સર્જનહાર, વિધાતા, યમ અને અગ્નિ પણ છો.

ત્વં ધનેશસ્ત્વમીશાનસ્ત્વમિન્દ્રસ્ત્વમપાંપતિઃ । ત્વં રક્ષોઽધિપતિઃ સાધ્યસ્ત્વં વાયુસ્ત્વં નિશાકરઃ ॥ ૧,૨૩૪.

તમે ધનના સ્વામી છો, તમે સર્વના શાસક છો, તમે ઇન્દ્ર છો, તમે પાણીના દેવ છો; તમે રાક્ષસોના રાજા છો, તમે સાધ્ય દેવ છો, તમે વાયુ છો અને તમે ચંદ્ર છો.

આદિત્યા વસવો રુદ્રા અશ્વિનૌ ત્વં મરુદ્ગણાઃ । ત્વં દૈત્યા દાનવા નાગાસ્ત્વં યક્ષા રાક્ષસાઃ ખગાઃ ॥ ૧,૨૩૪.

તમે આદિત્ય, વસુ, રુદ્ર, અશ્વિનીકુમાર અને મરુદગણ છો; તમે દૈત્ય, દાનવ, નાગ, યક્ષ, રાક્ષસ અને પક્ષીઓ પણ છો.