ગરુડપુરાણમ્

અગ્નિશાસ્ત્ર પરાયુસ્થો ત્દૃદયાદિગણોચ્યતે 22.

અગ્નિ, શાસ્ત્ર અને પરમ આયુષમાં સ્થિત, તે હૃદયથી શરૂ થતા સમૂહમાં ગણાય છે.

દીક્ષાં વક્ષ્યે પઞ્ચતત્ત્વે સ્થિતાં ભૂમ્યાદિકાં પરે 22.13 શાન્ત્યતીતં ભવેદ્ધોમ તત્પરં શાન્તમવ્યયમ્ 22.

હું હવે દિક્ષા સમજાવું છું, જે પાંચ તત્ત્વોમાં, ભૂમિથી શરૂ કરીને, પરમમાં સ્થિત છે. યજ્ઞ શાંતિને પાર કરે ત્યારે તે સર્વોચ્ચ, શાંત અને અવિનાશી બને છે.

પશ્ચાત્પૂર્ણાહુતિં દત્ત્વા પ્રા(પ્ર)સાદેન શિવં સ્મરેત્ 22.

પછી પૂર્ણાહુતિ આપીને, કૃપાથી શિવને સ્મરણ કરવું.

હોમયેદસ્ત્રબીજેન એવં દીક્ષાં સમાપ્યેત્ 22.

અસ્ત્રબીજથી હોમ કરવો; આમ દિક્ષા પૂર્ણ થાય છે.

એવં સંસ્કારશુદ્ધસ્ય શિવત્વં જાયતે ધ્રુવમ્ ।। 22.

આ રીતે સંસ્કારથી શુદ્ધ થયેલા માટે નિશ્ચિતપણે શિવત્વ પ્રાપ્ત થાય છે.

શિવાર્ચનં પ્રવક્ષ્યામિ ધર્મ્મકામાદિસાધનમ્ 23.

હવે હું શિવની પૂજા કેવી રીતે કરવી તે સમજાવું છું, જે ધર્મ, કામ અને અન્ય જીવનના લક્ષ્યો પ્રાપ્ત કરવાનો માર્ગ છે.

ૐ હાં આત્મતત્ત્વાય વિદ્યાતત્ત્વાય હીં તથા 23.

ૐ હાં આત્મતત્વ માટે, વિદ્યા તત્વ માટે અને હીં પણ.

ભસ્મસ્ન્નાનં તર્પણં ચ ૐ હાં સ્વાહા સર્વમન્ત્રકાઃ 23.

ભસ્મથી સ્નાન અને તર્પણ કરવું: ૐ હાં સ્વાહા, આ બધા મંત્રો માટે છે.

સ્વધાન્તાઃ સર્વપિતરઃ સ્વધાન્તાશ્ચ પિતામહાઃ 23.

સ્વધાથી પૂર્ણ થતા બધા પિતૃઓ અને સ્વધાથી પૂર્ણ થતા પિતામહો.

હાં નમઃ સર્વમાતૃભ્યસ્તતઃ સ્યાત્પ્રાણસંયમઃ 23.

હાં, સર્વ માતાઓને નમન; પછી પ્રાણનો સંયમ કરવો જોઈએ.

ૐ હાં તન્મહેશાય વિદ્મહે, વાગ્વિશુદ્ધાય ધીમહિ, તન્નો રુદ્રઃ પ્રચોદયાત્ ।। 23.

ૐ હાં, આપણે મહાન ઈશ્વરને ધ્યાન કરીએ છીએ; પવિત્ર વાણી ધરાવનારનું ચિંતન કરીએ છીએ; એ રુદ્ર અમને પ્રેરણા આપે.

સૂર્ય્યોપસ્થાનકં કૃત્વા સૂર્ય્યમન્ત્રૈઃ પ્રપૂજયેત્ ૐ હં ખખોલ્કાય સૂર્ય્યમૂર્ત્તયે નમઃ 23.

સૂર્યની ઉપસ્થિતિ કરીને, સૂર્યમંત્રોથી તેની પૂજા કરવી: ૐ હં, આકાશમાં જ્યોતિરૂપ સૂર્યમૂર્તિને નમન.

દણ્ડિને પિઙ્ગલે ત્વાતિભૂતાનિ ચ તતઃ સ્મરેત્ 23.

પછી દંડિન, પિંગળ અને મહાન ભૂતોનું સ્મરણ કરવું.

યજેત્પદ્માં ચ રાં દીપ્તાં રીં સૂક્ષ્માં રૂં જયાં ચ રેં 23.

પદ્માને રાંથી, દીપ્તાને રીંથી, સૂક્ષ્માને રૂંથી અને જયાને રેંથી પૂજવી.

રં વિદ્યુતાં ચ પૂર્વાદૌ રા (રં) મધ્યે સર્વતોમુખીમ્ 23.

પૂર્વ દિશામાં વિદ્યુત માટે રાં, મધ્યમાં પણ રાં, સર્વ દિશામાં મુખવાળી માટે.

ૐ આં હૃદયાર્કાય ચ શિરઃ શિખા ચ ભૂર્ભુવઃ સ્વરોમ્ 23.

ૐ આં હૃદય માટે, સૂર્ય માટે; શિરો માટે, શિખા માટે, ભૂર્ભુવઃ સ્વઃ ૐ.

યજેત્સૂર્ય્યહૃદા સર્વાન્સોં સોમં મં ચ મંગલમ્ 23.

સૂર્યહૃદયથી સર્વની પૂજા કરવી; સોં, સોમ અને મંગળ માટે મં.

રં રાહું કં યજેત્કેતું ૐ તેજશ્ચણ્ડમર્ચ્ચયેત્ 23.

રાહુ માટે રાં, કેતુ માટે કં; ૐ, તેજસ્વી અને ઉગ્રનું પૂજન કરવું.

હાં હૃચ્છિરો હૂં શિખા હૈં વર્મ્મ હૌં ચૈવ નેત્રકમ્ 23.

હાં હૃદય માટે, હૂં શિખા માટે, હૈં વરમ માટે, હૌં આંખો માટે પણ.

અર્ઘ્યપાત્રં તતઃ કૃત્વા તદદ્ભિઃ પ્રોક્ષયેદ્યજેત્ ।। 23.

પછી અર્ઘ્યપાત્ર તૈયાર કરીને, તેને પાણીથી છાંટવું અને પૂજા કરવી.

આત્માનં પદ્મસંસ્થં ચ હૌં શિવાય તતો બહિઃ 23.

પદ્મ પર બેઠેલા સ્વરૂપમાં પોતાને કલ્પવું, પછી હૌં શિવને, એ બહાર.

શ્રીવત્સં વાસ્ત્વધિપતિં બ્રહ્માણં ચ ગણં ગુરુમ્ 23.

શ્રીવત્સ, ઘરનાં અધિપતિ, બ્રહ્મા, ગણા અને ગુરુ.

અધર્મ્માદ્યં ચ વહ્ન્યાદૌ મધ્યે પદ્મસ્ય કર્ણિકે 23.

અધર્મથી શરૂ કરીને, અગ્નિની શરૂઆતમાં, મધ્યમાં પદ્મના કર્ણિકામાં.

ૐ હૌં કલવિકરિણ્યૈ બલવિકરિણી તતઃ 23.

ૐ હૌં, જે ધ્વનિને બદલાવે છે અને જે શક્તિને રૂપાંતરિત કરે છે, તેને પ્રણામ છે.

મનોન્મની યજેદેતાઃ પઠિમધ્યે શિવાગ્રતઃ 23.

એકાગ્ર મનથી, આ દેવીઓને યજ્ઞમંચના મધ્યમાં, શિવજીની સામે પૂજવી જોઈએ.

આવાહનં સ્થાપનં ચ સન્નિધાનં નિરોધનમ્ 23.

આવાહન, સ્થાપન, ઉપસ્થિતિ અને નિયંત્રણ —

આચામાભ્યઙ્ગમુદ્વર્ત્તં સ્નાનં નિર્મ્મથનં ચરેત્ 23.

આચમન, અંગમાં તેલ લગાવવું, ઉબટણા, સ્નાન અને શુદ્ધિ — આ બધું કરવું જોઈએ.

આચામં મુખવાસં ચ તામ્બૂલં હસ્તશોધનમ્ 23.

આચમન, મોઢાની સુગંધ, પાન અને હાથ ધોવાનો વિધિ —

રૂપકલ્પકે ચૈકાહજપો જાપ્યસમર્પણમ્ 23.

પ્રતિમારૂપમાં, એક દિવસનું જપ અને તે જપનું અર્પણ કરવું જોઈએ.