શિવાર્ચનં પ્રવક્ષ્યામિ ભક્તિમુક્તિકરં પરમ્ 22.
હું હવે શિવની પૂજા કહું છું, જે સર્વોચ્ચ છે અને ભક્તિ તથા મુક્તિ આપે છે.
પઞ્ચ વક્ત્રાણિ હ્રસ્વાનિ દીર્ઘાણ્યંગાનિ બિન્દુના 22.
પાંચ ટૂંકા અને લાંબા અક્ષરો, અંગો અને બિંદુ સાથે છે.
ષષ્ઠેનાધો મહામન્ત્રો હૌમિત્યેવાખિલાર્થદઃ 22.
છઠ્ઠું નીચે રાખીને, મહામંત્ર 'હૌં' સર્વ ઈચ્છાઓ પૂરી કરે છે.
મહામુદ્રા હિ સર્વેષાં કરાંગન્યાસમાચરેત્ 22.
મહામુદ્રા એટલે બધા અંગો અને હાથની યથાવિધિ સ્થાપના કરવી.
કનિષ્ઠામાદિતઃ કૃત્વા તર્જન્યંગાનિ વિન્યસેત્ 22.
નાની આંગળીથી શરૂ કરીને, તर्जનીની આંગળીઓ યોગ્ય રીતે મૂકવી.
ધર્મં જ્ઞાનં ચ વૈરાગ્યમૈશ્વર્ય્યાદિ હૃદાર્ચયેત્ 22.
હૃદયમાં ધર્મ, જ્ઞાન, વૈરાગ્ય, ઐશ્વર્ય વગેરેનું પૂજન કરવું.
આચામં સ્નપનં પૂજામેકાધારણતુલ્યકામ્ ? 22.
આચમન, સ્નાન અને પૂજા એક જ મનથી કરવી.
વર્મ્મણાભ્યુક્ષણં કાર્ય્યં શક્તિન્યાસં હૃદા ચરેત્ 22.
વર્મથી અભિષેક કરવો અને શક્તિને હૃદયમાં સ્થાપિત કરવી.
ગર્ભાધાનાદિકં કૃત્વા નિષ્કૃતિં ચાસ્ય પશ્ચિમામ્ 22.
ગર્ભાધાનથી શરૂ કરીને તમામ વિધિઓ કર્યા પછી, અંતે તેની નિર્વૃત્તિ પણ કરવી.
પૂજયેન્મણ્ડલે શમ્ભું પદ્મગર્ભે ગવાંકિતમ્ 22.
મંડળમાં, કમળના ગર્ભ અને ગાયના ચિહ્નથી યુક્ત શંભુનું પૂજન કરવું.
ખાક્ષીન્દ્રસૂર્ય્યગં સર્વખાદિવેદેન્દુ (દેવેન્દુ) વર્ત્તનમ્ 22.
આકાશ, ચંદ્ર, સૂર્ય, સર્વ આકાશ અને ચંદ્રદેવની ગતિનું વર્ણન છે.
અગ્નિશાસ્ત્ર પરાયુસ્થો ત્દૃદયાદિગણોચ્યતે 22.
અગ્નિ, શાસ્ત્ર અને પરમ આયુષમાં સ્થિત, તે હૃદયથી શરૂ થતા સમૂહમાં ગણાય છે.
દીક્ષાં વક્ષ્યે પઞ્ચતત્ત્વે સ્થિતાં ભૂમ્યાદિકાં પરે 22.13 શાન્ત્યતીતં ભવેદ્ધોમ તત્પરં શાન્તમવ્યયમ્ 22.
હું હવે દિક્ષા સમજાવું છું, જે પાંચ તત્ત્વોમાં, ભૂમિથી શરૂ કરીને, પરમમાં સ્થિત છે. યજ્ઞ શાંતિને પાર કરે ત્યારે તે સર્વોચ્ચ, શાંત અને અવિનાશી બને છે.
પશ્ચાત્પૂર્ણાહુતિં દત્ત્વા પ્રા(પ્ર)સાદેન શિવં સ્મરેત્ 22.
પછી પૂર્ણાહુતિ આપીને, કૃપાથી શિવને સ્મરણ કરવું.
હોમયેદસ્ત્રબીજેન એવં દીક્ષાં સમાપ્યેત્ 22.
અસ્ત્રબીજથી હોમ કરવો; આમ દિક્ષા પૂર્ણ થાય છે.
એવં સંસ્કારશુદ્ધસ્ય શિવત્વં જાયતે ધ્રુવમ્ ।। 22.
આ રીતે સંસ્કારથી શુદ્ધ થયેલા માટે નિશ્ચિતપણે શિવત્વ પ્રાપ્ત થાય છે.
શિવાર્ચનં પ્રવક્ષ્યામિ ધર્મ્મકામાદિસાધનમ્ 23.
હવે હું શિવની પૂજા કેવી રીતે કરવી તે સમજાવું છું, જે ધર્મ, કામ અને અન્ય જીવનના લક્ષ્યો પ્રાપ્ત કરવાનો માર્ગ છે.
ૐ હાં આત્મતત્ત્વાય વિદ્યાતત્ત્વાય હીં તથા 23.
ૐ હાં આત્મતત્વ માટે, વિદ્યા તત્વ માટે અને હીં પણ.
ભસ્મસ્ન્નાનં તર્પણં ચ ૐ હાં સ્વાહા સર્વમન્ત્રકાઃ 23.
ભસ્મથી સ્નાન અને તર્પણ કરવું: ૐ હાં સ્વાહા, આ બધા મંત્રો માટે છે.
સ્વધાન્તાઃ સર્વપિતરઃ સ્વધાન્તાશ્ચ પિતામહાઃ 23.
સ્વધાથી પૂર્ણ થતા બધા પિતૃઓ અને સ્વધાથી પૂર્ણ થતા પિતામહો.
હાં નમઃ સર્વમાતૃભ્યસ્તતઃ સ્યાત્પ્રાણસંયમઃ 23.
હાં, સર્વ માતાઓને નમન; પછી પ્રાણનો સંયમ કરવો જોઈએ.
ૐ હાં તન્મહેશાય વિદ્મહે, વાગ્વિશુદ્ધાય ધીમહિ, તન્નો રુદ્રઃ પ્રચોદયાત્ ।। 23.
ૐ હાં, આપણે મહાન ઈશ્વરને ધ્યાન કરીએ છીએ; પવિત્ર વાણી ધરાવનારનું ચિંતન કરીએ છીએ; એ રુદ્ર અમને પ્રેરણા આપે.
સૂર્ય્યોપસ્થાનકં કૃત્વા સૂર્ય્યમન્ત્રૈઃ પ્રપૂજયેત્ ૐ હં ખખોલ્કાય સૂર્ય્યમૂર્ત્તયે નમઃ 23.
સૂર્યની ઉપસ્થિતિ કરીને, સૂર્યમંત્રોથી તેની પૂજા કરવી: ૐ હં, આકાશમાં જ્યોતિરૂપ સૂર્યમૂર્તિને નમન.
દણ્ડિને પિઙ્ગલે ત્વાતિભૂતાનિ ચ તતઃ સ્મરેત્ 23.
પછી દંડિન, પિંગળ અને મહાન ભૂતોનું સ્મરણ કરવું.
યજેત્પદ્માં ચ રાં દીપ્તાં રીં સૂક્ષ્માં રૂં જયાં ચ રેં 23.
પદ્માને રાંથી, દીપ્તાને રીંથી, સૂક્ષ્માને રૂંથી અને જયાને રેંથી પૂજવી.
રં વિદ્યુતાં ચ પૂર્વાદૌ રા (રં) મધ્યે સર્વતોમુખીમ્ 23.
પૂર્વ દિશામાં વિદ્યુત માટે રાં, મધ્યમાં પણ રાં, સર્વ દિશામાં મુખવાળી માટે.
ૐ આં હૃદયાર્કાય ચ શિરઃ શિખા ચ ભૂર્ભુવઃ સ્વરોમ્ 23.
ૐ આં હૃદય માટે, સૂર્ય માટે; શિરો માટે, શિખા માટે, ભૂર્ભુવઃ સ્વઃ ૐ.
યજેત્સૂર્ય્યહૃદા સર્વાન્સોં સોમં મં ચ મંગલમ્ 23.
સૂર્યહૃદયથી સર્વની પૂજા કરવી; સોં, સોમ અને મંગળ માટે મં.
રં રાહું કં યજેત્કેતું ૐ તેજશ્ચણ્ડમર્ચ્ચયેત્ 23.
રાહુ માટે રાં, કેતુ માટે કં; ૐ, તેજસ્વી અને ઉગ્રનું પૂજન કરવું.
હાં હૃચ્છિરો હૂં શિખા હૈં વર્મ્મ હૌં ચૈવ નેત્રકમ્ 23.
હાં હૃદય માટે, હૂં શિખા માટે, હૈં વરમ માટે, હૌં આંખો માટે પણ.