ગરુડપુરાણમ્

ત્રિફલાપઞ્ચકોલે ચ દશમૂલં વિડઙ્ગકમ્ । શતાવરીગુડૂચી ચ નિમ્બવાસકકિંશુકાઃ ॥ ૧,૨૦૧.

ત્રિફળા, પંચકોલ, દશમૂળ, વિડંગ, શતાવરી, ગુડૂચી, અને સાથે નિમ, વાસક અને કિંચુક ઉપયોગમાં લેવા.

ગજરોગવિનાશાય હિતો રૂક્ષઃ કષાયકઃ । આયુર્વેદદ્વયોક્તાનામુક્તં સંક્ષેપસારતઃ ॥ ૧,૨૦૧.

હાથીના રોગ નાશ માટે, શુષ્ક અને તીખા રસવાળું દવા લાભદાયક છે; બંને આયુર્વેદમાં જે કહ્યું છે, તેનું સંક્ષિપ્ત રૂપ અહીં આપ્યું છે.

શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્ ૨૦૨ હરિરુવાચ । એકં પુનર્નવામૂલમપામાર્ગસ્ય વા શિવ । સરસં યોનિનિઃ ક્ષિપ્તં વરાઙ્ગસ્ય વ્યથાં હરેત્ । પ્રસૂતિવેદનાઞ્ચૈવ તરુણીનાં વ્યથાં હરેત્ ॥ ૧,૨૦૨.

હરિ બોલ્યા: એક પુનર્નવા અથવા અપામારગનું મૂળ, તાજું યોનિમાં મૂકવાથી, સુંદર સ્ત્રીની પીડા દૂર થાય છે અને યુવાન સ્ત્રીઓની પ્રસૂતિની વેદના પણ ઓછી થાય છે.

ભૂમિ કૂષ્માણ્ડમૂલં વૈ શાલિચૂર્ણમથાપિ વા । સપ્તાહં દુગ્ધપીતં સ્યાત્સ્ત્રીણાં બહુપયસ્કરમ્ ॥ ૧,૨૦૨.

ભૂમિ, કુષ્માંડના મૂળ અથવા શાકનો લોટ, દૂધ સાથે સાત દિવસ સુધી લેવાથી સ્ત્રીઓમાં દુધ વધે છે.

રુદ્રેન્દ્રવારુણીમુલં લેપાત્સ્ત્રીસ્તનવેદના । નશ્યેત ઘૃતપક્વા ચ કાર્યાવશ્યન્તુ પોલિકા ॥ ૧,૨૦૨.

રુદ્ર, ઇન્દ્ર અને વારુણીના મૂળનો લેપ સ્ત્રીના સ્તનનો દુઃખાવો દૂર કરે છે; આ પોલિકા ઘી સાથે જરૂર તૈયાર કરવી.

ભક્ષિતા સા મહેશાન યોનિશૂલં વિનાશયેત્ । પ્રલેપિતા કારવેલ્લમૂલેનૈવ વિનિર્ગતા ॥ ૧,૨૦૨.

મહેશાન, આ ખાવાથી યોનિનું દુઃખાવું દૂર થાય છે; અને કારવેલ્લાના મૂળ સાથે લપસી લગાડવાથી અટકેલું બહાર નીકળી જાય છે.

યોનિઃ પ્રવેશમાયાતિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા । નીલીપટોલમૂલાનિ સાજ્યાનિ તિલવારિણા ॥ ૧,૨૦૨.

યોનિમાંથી પ્રવાહ શરૂ થાય ત્યારે વધુ વિચાર કરવાની જરૂર નથી; નીલી અને પટોળના મૂળ, ઘી અને તલના તેલ સાથે—

પિષ્ટાન્યેષાં પ્રલેપો વૈ જ્વાલાગર્દભરાગનત્ । પાઠામૂલં રુદ્ર પીતં પિષ્ટં તણ્ડુલવારિણા ॥ ૧,૨૦૨.

આ બધાનું પીસી લપસી લગાડવાથી બળતરા અને દુઃખાવો ઓગળી જાય છે; પાઠાનું મૂળ, રુદ્ર, તાંડુલના પાણીમાં પીસીને પીવાથી—

પાપરોગહરં સ્યાચ્ચ કુષ્ઠપાનં તથૈવ ચ । વાસ્યોદકઞ્ચ સમધુ પીતમન્તર્ગતસ્ય વૈ ॥ ૧,૨૦૨.

આ પાપરોગ દૂર કરે છે અને કષ્ટરોગ પણ દૂર કરે છે; મધ મળેલું પાણી પીવાથી અંદરના રોગમાં લાભ થાય છે.

પાપરોગસ્ય સન્તાપનિવૃક્તિં કુરુતે શિવ । ઘૃતતુલ્યા રુદ્ર લાક્ષા પીતા ક્ષીરેણ વૈ સહ ॥ ૧,૨૦૨.

શિવ, આ પાપરોગની તપન દૂર કરે છે; લાક, જેટલું ઘી હોય તેટલું, દૂધ સાથે પીવાથી, રુદ્ર—

પ્રદરં હરતે રોગં નાત્ર કાર્યા વિચારણા । દ્વિજયષ્ટી ત્રિકટુકં ચૂર્ણં પીતં હરેચ્છિવ ॥ ૧,૨૦૨.

પ્રદર નામનો રોગ દૂર થાય છે; અહીં કોઈ શંકા રાખવાની જરૂર નથી. દ્વિજયષ્ટી અને ત્રિકટુનું ચूर्ण પીવાથી, શિવ, એ રોગ દૂર થાય છે.

તિલક્વાથેન સંયુક્તં રક્તગુલ્મં સ્ત્રિયા હર । કુસુમસ્ય નિબદ્ધઞ્ચ તરુણીનાં મહેશ્વર ॥ ૧,૨૦૨.

તલના કઢા સાથે મિશ્રિત કરીને, સ્ત્રીઓમાં રક્તગુલ્મ દૂર થાય છે; અને ફૂલની તૈયારી યુવતીઓ માટે મહેશ્વર, નિર્ધારિત છે.

રક્તોત્પલસ્ય વૈ કન્દંશર્કરાતિલસંયુતમ્ । પીતં સશર્કરં સ્ત્રીણાં ધારયેદ્ગર્ભપાતનમ્ ॥ ૧,૨૦૨.

રક્તઉત્પલના મૂળમાં ખાંડ અને તલ મિક્સ કરીને, ખાંડ સાથે સ્ત્રીઓ પીવે તો ગર્ભપાત થાય છે.

રક્તસ્ત્રાવસ્ય નાશઃ સ્યાચ્છીતોદકનિષેવણાત્ । પીતન્તુ કાઞ્જિક રુદ્ર ક્વથિતં શરપુઙ્ખયા ॥ ૧,૨૦૨.

ઠંડા પાણી પીવાથી રક્તસ્ત્રાવ બંધ થાય છે; અને કાંજીમાં શરપુંખા ઉકાળી, એ પીવાથી, રુદ્ર—

હિઙ્ગુસ્ત્રૈન્ધવસંયુક્તં શીઘ્રં સ્ત્રીણાં પ્રસૂતિકૃત્ । માતુલુઙ્ગસ્ય વૈ મૂલં કટિબદ્ધં પ્રસૂતિકૃત્ ॥ ૧,૨૦૨.

હિંગ અને સૈંધવ મિક્સ કરીને ઝડપથી સ્ત્રીઓમાં પ્રસવ થાય છે; માતુલુંગનું મૂળ કમરે બાંધવાથી પણ પ્રસવ થાય છે.

અપામાર્ગસ્ય વૈ મૂલે ગર્ભવત્યાસ્તુ નામતઃ । ઉત્પાટ્યમાને સકલે પુત્ત્રઃ સ્યાદાન્યથા સુતા ॥ ૧,૨૦૨.

અપામાર્ગનું મૂળ ગર્ભવતી સ્ત્રી માટે નામ લઈને મૂકે અને આખું ખેંચી કાઢે તો પુત્ર થાય; નહિ તો પુત્રી થાય.

અપામાર્ગસ્ય વૈ મૂલે નારીણાં શિરસિ સ્થિતે । ગર્ભશૂલં વિનશ્યેત નાત્ર કાર્યા વિચારણા ॥ ૧,૨૦૨.

અપામાર્ગનું મૂળ સ્ત્રીના માથા પર મૂકે તો ગર્ભશયનું દુઃખાવું દૂર થાય છે; અહીં વધુ વિચાર કરવાની જરૂર નથી.

કર્પૂરમદનફલમધુકૈઃ પૂરિતઃ શિવ । યોનિઃ સુભા સ્યાદ્વૃદ્ધાયા યુવત્યાઃ કિં પુનર્હર ॥ ૧,૨૦૨.

શિવ, યોનિમાં કપૂર, મદન ફળ અને જેઠીમધ નાખવાથી વૃદ્ધ સ્ત્રીની યોનિ સુંદર બને છે; તો યુવતીની તો વાત જ શું!

યસ્ય બાલસ્ય તિલકઃ કૃતો ગૌરોચનાખ્યયા । શર્કરાકુષ્ઠપાનઞ્ચ દત્તં સ સ્યાચ્ચ નિર્ભયઃ । વિષભૂતગ્રહાદિભ્યો વ્યાધિભ્યો બાલકઃ શિવ ॥ ૧,૨૦૨.

જે બાળકના કપાળ પર ગૌરોચનાનો તિલક કરવામાં આવે અને ખાંડ તથા કુષ્ટ આપીને પીવડાવવામાં આવે, શિવ, એ બાળક વિષ, ભૂત અને રોગોથી નિર્ભય બને છે.

શઙ્ખનાભિવચાકુષ્ઠલોહાનાં ધારણં સદા । બાલાનામુપસર્ગેભ્યો રુદ્ર રક્ષાકરં ભવેત્ ॥ ૧,૨૦૨.

શંખ, નાભિ, વચ, કુષ્ટ અને લોખંડ સતત ધારણ કરવાથી, રુદ્ર, બાળકોને ઉપસર્ગોથી રક્ષા મળે છે.

પલાશચૂર્ણં સમધુ ગવ્યાજ્યામલકાન્વિતમ્ । સવિડઙ્ગં પીતમાત્રં નરં કુર્યાન્મહામતિમ્ ॥ ૧,૨૦૨.

પલાશનું ચूर्ण, મધ, ગાયનું ઘી અને આમળા સાથે, વિડંગ પણ મિક્સ કરીને પીવાથી માણસ બહુ બુદ્ધિશાળી બને છે.

માસૈકેન મહાદેવ જરામરણવર્જિતઃ ॥ ૧,૨૦૨.

હે મહાદેવ, માત્ર એક મહિને જ વૃદ્ધાવસ્થા અને મૃત્યુમાંથી મુક્તિ મળી જાય છે.

પલાશબીજં સઘૃતં તિલમધ્વન્વિતં સમમ્ । સપ્તાહં ભક્ષિતં રુદ્ર જરાં નયતિ સંક્ષયમ્ ॥ ૧,૨૦૨.

પલાશના બીજને ઘી, તલ અને મધ સાથે સમાન પ્રમાણમાં મિક્સ કરીને સાત દિવસ ખાવાથી, હે રુદ્ર, વૃદ્ધાવસ્થા નાશ પામે છે.

રુદ્રામલકચૂર્ણં વૈ મધુતૈલ ઘૃતાન્વિતમ્ । જગ્ધ્વા માસં યુવા સ્યાચ્ચ નરો વાગીશ્વરી ભવેત્ ॥ ૧,૨૦૨.

રુદ્રામળકાનું ચૂર્ણ મધ, તેલ અને ઘી સાથે મિક્સ કરીને એક મહિનો ખાવાથી મનુષ્ય યુવાન અને વાક્પટુ બની જાય છે.

શિવામલકચૂર્ણં વૈ મધુના ઉદકેન વા । બલાનિ કુર્યાન્નાસાયાઃ પ્રત્યૂષે ભક્ષિતં શિવ ॥ ૧,૨૦૨.

શિવામળકાનું ચૂર્ણ મધ અથવા પાણી સાથે પ્રાત:કાળે ખાવાથી, હે શિવ, નાકની તાકાત વધે છે.

કુષ્ઠચૂર્ણં સાજ્યમધુ પ્રાતર્જગ્ધ્વા ભવેન્નરઃ । સાક્ષાત્સુરભિદેહો વૈ જીવેદ્વર્ષસહસ્રકમ્ ॥ ૧,૨૦૨.

કુષ્ઠનું ચૂર્ણ ઘી અને મધ સાથે સવારે ખાવાથી મનુષ્યનું શરીર સુગંધિત બની જાય છે અને તે હજાર વર્ષ જીવે છે.

માષસ્ય વિદલાન્યે વિતુષાણિ મહેશ્વર । ઘૃતભાવિતશુષ્કાણિ પયસા સાધિતાનિ વૈ ॥ ૧,૨૦૨.

હે મહેશ્વર, માષના વિદલ અને વિતુષ, ઘીમાં સુકવેલા અને પછી દૂધમાં રાંધીને તૈયાર કરેલા—

સમાધ્વાજ્યપયોભિશ્ચ ભક્ષયિત્વા ચ કામયેત્ । સ્ત્રીણાં શતં મહાદેવ તત્ક્ષણાન્નાત્ર સંશયઃ ॥ ૧,૨૦૨.

—મધ, ઘી અને દૂધ સાથે ખાવાથી, હે મહાદેવ, મનુષ્ય એક સાથે સો સ્ત્રીઓને સંતોષી શકે છે; આમાં કોઈ શંકા નથી.

રસશ્ચૈરણ્ડતૈલેન ગન્ધકેન શુભો ભવેત્ । ત્રિકાલોદકસંઘુષ્ટો બલકૃદ્ભક્ષણાદ્ભવેત્ ॥ ૧,૨૦૨.

રસને એરંડીના તેલ અને ગંધક સાથે મિક્સ કરીને, દિવસમાં ત્રણ વખત પાણીથી કૂગરા કરીને અને પછી ખાવાથી તાકાત મળે છે.