ગરુડપુરાણમ્

ત્રિરેખા ગોમૂર્ત્રિકાભા અથવા પ્રશ્રવાક્યતઃ । દિશસ્થાનપ્રસૂતો વા ધ્વજાદીન્ગણયેત્ક્રમાત્ ॥ ૧,૧૯૯.

ત્રણ રેખાઓ, ગાયના મૂત્ર જેવી દેખાતી, અથવા વહેતી ધારા જેવી; અથવા દિશાના સ્થાનેથી ઉત્પન્ન, ધ્વજ વગેરેને ક્રમશઃ ગણવું.

ધ્વજો ધૂમોઽથ સિંહશ્ચ શ્વા વૃષઃ ખરદન્તિનૌ । ધ્વાઙ્ક્ષશ્ચ અષ્ટમો જ્ઞેયો નામ મન્ત્રૈશ્ચ તાન્ન્યસેત્ ॥ ૧,૧૯૯.

ધ્વજ, ધૂમ્ર, સિંહ, શ્વાન, વૃષભ, ખરો, દંતી અને ધ્વાંકષ – આ આઠ નામ જાણી, મંત્રથી સ્થાપિત કરવું.

ધ્વજસ્થાને ધ્વજં દૃષ્ટ્વા રાજ્યચિન્તાધનાદિકમ્ । ધ્વજસ્થાને સ્થિતો ધૂમ્રો ધાતુચિન્તા ચ લાભકૃત્ ॥ ૧,૧૯૯.

ધ્વજના સ્થાન પર ધ્વજ દેખાય તો રાજસત્તા, ધન વગેરેની ચિંતા થાય છે; અને ત્યાં ધૂમ્ર હોય તો ધાતુની ચિંતા અને લાભ મળે છે.

ધ્વજસ્થાને સ્થિતે સિંહે ધનલાભાદિકં ભવેત્ । સ્થિતે શુનિધ્વજસ્થાને દાસીચિન્તાસુખાદિકમ્ ॥ ૧,૧૯૯.

ધ્વજના સ્થાન પર સિંહ હોય તો ધનલાભ વગેરે થાય છે; અને ત્યાં શ્વાન હોય તો દાસી, સુખ વગેરેની ચિંતા થાય છે.

ધ્વજસ્થાને વૃષં દૃષ્ટ્વા સ્થાનચિન્તા ચ લાભકમ્ । ધ્વજસ્થાને ખરં દૃષ્ટ્વા દુઃ ખક્લેશાદિકં ભવેત્ ॥ ૧,૧૯૯.

ધ્વજના સ્થાન પર વૃષભ દેખાય તો સ્થાનની ચિંતા અને લાભ મળે છે; અને ત્યાં ખરો દેખાય તો દુઃખ, ક્લેશ વગેરે થાય છે.

ધ્વજસ્થાને ગજં દૃષ્ટ્વા સ્થાનચિન્તાજયાદિકમ્ । ધ્વજસ્થાને તથા ધ્વાઙ્ક્ષે ક્લેશચિન્તા ધનક્ષયઃ ॥ ૧,૧૯૯.

ધ્વજના સ્થાન પર ગજ દેખાય તો સ્થાન, વિજય વગેરે મળે છે; અને ત્યાં ધ્વાંકષ હોય તો ક્લેશ અને ધનનાશ થાય છે.

ધૂમ્રસ્થાને ધ્વજં દૃષ્ટ્વા પૂર્વં દુઃ ખં તતો ધનમ્ । ધૂમ્રે ધૂમ્રં તથા દૃષ્ટ્વા કલિદુઃ ખાદિકં ભવેત્ ॥ ૧,૧૯૯.

ધૂમ્રના સ્થાન પર ધ્વજ દેખાય તો પહેલા દુઃખ અને પછી ધન મળે છે; અને ત્યાં ધૂમ્ર હોય તો કલહ અને દુઃખ થાય છે.

ધૂમ્રસ્થાને સ્થિતે સિંહે મનશ્ચિન્તાધનાદિકમ્ । ધૂમ્રસ્થાને શુનિ સ્થિતે જયલાભાદિકં ભવેત્ ॥ ૧,૧૯૯.

ધૂમ્રના સ્થાન પર સિંહ હોય તો મનની ચિંતા, ધન વગેરે મળે છે; અને ત્યાં શ્વાન હોય તો વિજય, લાભ વગેરે થાય છે.

ધૂમ્રસ્થાને વૃષં દૃષ્ટ્વા નારીગોઽશ્વધનાદિકમ્ । ધૂમ્રસ્થાને ખરં દૃષ્ટ્વા વ્યાધિશ્ચાપિ ધનક્ષયઃ ॥ ૧,૧૯૯.

ધૂમ્રના સ્થાન પર વૃષભ દેખાય તો સ્ત્રી, ઘોડા, ધન વગેરે મળે છે; અને ત્યાં ખરો દેખાય તો રોગ અને ધનનાશ થાય છે.

ધૂમ્રસ્થાને ગજે દૃષ્ટે રાજ્યલાભજયાદિકમ્ । ધૂમ્રસ્થાને સ્થિતે ધ્વાઙ્ક્ષે ધનરાજ્યવિનાશનમ્ ॥ ૧,૧૯૯.

ધૂમ્રના સ્થાન પર ગજ દેખાય તો રાજ્યલાભ, વિજય વગેરે મળે છે; અને ત્યાં ધ્વાંકષ હોય તો ધન અને રાજ્યનો નાશ થાય છે.

સિંહસ્થાને ધ્વજં દૃષ્ટ્વા રાજ્યલાભાદિ નિર્દિશેત્ । સિંહસ્થાને સ્થિતે ધૂમ્રે કન્યાપ્રાપ્તિર્ધનાદિકમ્ ॥ ૧,૧૯૯.

સિંહના સ્થાન પર ધ્વજ દેખાય તો રાજ્યલાભ વગેરે થાય છે; અને ત્યાં ધૂમ્ર હોય તો કન્યા પ્રાપ્તિ, ધન વગેરે મળે છે.

સિંહસ્થાને સ્થિતે સિંહે જયો મિત્રસમાગમઃ । કૌલેયકે સિંહગતે સ્ત્રીચિન્તા ગ્રામલાભકમ્ ॥ ૧,૧૯૯.

જ્યારે સિંહ પોતાના સ્થાન પર હોય ત્યારે વિજય અને મિત્રોની મુલાકાત મળે છે. સિંહના ઘરમા સિંહ પ્રવેશે ત્યારે સ્ત્રીવિચાર અને ગામ મળવાનું ફળ મળે છે.

સિંહ સ્થાને વૃષં દૃષ્ટ્વા ગૃહક્ષેત્રાર્થલાભકમ્ । સિંહસ્થાને ગજં દૃષ્ટ્વા ગ્રામસ્વામિત્વમેવ ચ ॥ ૧,૧૯૯.

સિંહના સ્થાન પર વાછરડું દેખાય ત્યારે ઘર, ખેતર અને ધન મળે છે. સિંહના સ્થાન પર હાથી દેખાય ત્યારે ગામનું માલિકપણ મળે છે.

સિંહસ્થાને ગજં દૃષ્ટ્વા આરોગ્યાયુઃ સુખાદિકમ્ । સિંહસ્થાનેસ્થિતે ધ્વાઙ્ક્ષે કન્યાધાન્યગુણાદિકમ્ ॥ ૧,૧૯૯.

સિંહના સ્થાન પર હાથી દેખાય ત્યારે આરોગ્ય, દીર્ઘાયુ અને સુખ મળે છે. સિંહના સ્થાન પર કાગડો હોય ત્યારે કન્યા, અનાજ અને ગુણ મળે છે.

શુનઃ સ્થાને ધ્વજં દૃષ્ટ્વા સ્થાનચિન્તાસુખાદિકમ્ । શુનઃ સ્થાને સ્થિતે ધૂમ્રે કલહં કાર્યનાશનમ્ ॥ ૧,૧૯૯.

કૂતરાના સ્થાન પર ધ્વજ દેખાય ત્યારે પદની ચિંતા અને સુખ મળે છે. કૂતરાના સ્થાન પર ધૂંધળો હોય ત્યારે ઝઘડો અને કામ બગડે છે.

શુનઃ સ્થાન સ્થિતે સિંહે કાર્યાસિદ્ધિર્ભવિષ્યતિ । સ્થિતે શુનિ શુનઃ સ્થાને ધનનાશો ભવિષ્યતિ ॥ ૧,૧૯૯.

કૂતરાના સ્થાન પર સિંહ હોય ત્યારે કામમાં સફળતા મળે છે. કૂતરાના સ્થાન પર કૂતરો હોય ત્યારે ધનની હાની થાય છે.

શુનઃ સ્થાને વૃષં દૃષ્ટ્વા રોગી રોગાદ્વિ મુચ્યતે । શુનઃ સ્થાને ખરં દૃષ્ટ્વા કલહસ્ય ભયં ભવેત્ ॥ ૧,૧૯૯.

કૂતરાના સ્થાન પર વાછરડું દેખાય તો રોગી વ્યક્તિ રોગમાંથી મુક્ત થાય છે. કૂતરાના સ્થાન પર ખચરો દેખાય તો ઝઘડાનો ભય રહે છે.

શુનઃ સ્થાને ગજં દૃષ્ટ્વા પુત્રભાર્યાસમાગમઃ । શ્વસ્થાને ચ સ્થિતે ધ્વાઙ્ક્ષે પીડાસ્યાત્કુલનાશનમ્ ॥ ૧,૧૯૯.

કૂતરાના સ્થાન પર હાથી દેખાય ત્યારે પુત્ર અને પત્ની સાથે મિલન થાય છે. કૂતરાના સ્થાન પર કાગડો હોય ત્યારે દુઃખ અને કુટુંબનો નાશ થાય છે.

વૃષસ્થાને ધ્વજં દૃષ્ટ્વા રાજપૂજાસુખાદિકમ્ । વૃષસ્થાને સ્થિતે ધૂમ્રે રાજપૂજાસુખાદિકમ્ ॥ ૧,૧૯૯.

વાછરડાના સ્થાન પર ધ્વજ દેખાય ત્યારે રાજાની પૂજા અને સુખ મળે છે. વાછરડાના સ્થાન પર ધૂંધળો હોય ત્યારે પણ રાજાની પૂજા અને સુખ મળે છે.

વૃષસ્થાને સ્થિતે સિંહે સૌભાગ્યઞ્ચ ધનાદિકમ્ । સ્થિતે શુનિ વૃષસ્થાને બલશ્રીકામ ઈરિતઃ ॥ ૧,૧૯૯.

વાછરડાના સ્થાન પર સિંહ હોય ત્યારે સદભાગ્ય અને ધન મળે છે. વાછરડાના સ્થાન પર કૂતરો હોય ત્યારે બળ અને વૈભવની ઈચ્છા થાય છે.

વૃષસ્થાને વૃષં દૃષ્ટ્વા કીર્તિતુષ્ટિસુખાદિકમ્ । વૃષસ્થાને ખરં દૃષ્ટ્વા મહાલાભાદિકં ભવેત્ ॥ ૧,૧૯૯.

વાછરડાના સ્થાન પર વાછરડું દેખાય ત્યારે કીર્તિ, સંતોષ અને સુખ મળે છે. વાછરડાના સ્થાન પર ખચરો દેખાય ત્યારે મોટો લાભ થાય છે.

વૃષસ્થાને ગજં દૃષ્ટ્વા સ્ત્રીગજાદિસમાગમઃ । વૃષસ્થાને સ્થિતે ધ્વાઙ્ક્ષે સ્થાનમાનસમાગમઃ ॥ ૧,૧૯૯.

વાછરડાના સ્થાન પર હાથી દેખાય ત્યારે સ્ત્રીઓ, હાથી અને અન્ય લોકો સાથે મિલન થાય છે. વાછરડાના સ્થાન પર કાગડો હોય ત્યારે સ્થાન અને મન સાથે મિલન થાય છે.

ખરસ્થાને ધ્વજં દૃષ્ટ્વા રોગશોકાદિકં ભવેત્ । ખરસ્થાને સ્થિતે ધૂમ્રે તસ્કરાદિભયં ભવેત્ ॥ ૧,૧૯૯.

ખચરના સ્થાન પર ધ્વજ દેખાય ત્યારે રોગ, દુઃખ વગેરે થાય છે. ખચરના સ્થાન પર ધૂંધળો હોય ત્યારે ચોર વગેરેનો ભય રહે છે.

ખરસ્થાને સ્થિતે સિંહે પૂજાશ્રીવિજયાદિકમ્ । સ્થિતે શુનિખરસ્થાને સન્તાપધનનાશનમ્ ॥ ૧,૧૯૯.

ખચરના સ્થાન પર સિંહ હોય ત્યારે પૂજા, વૈભવ અને વિજય મળે છે. ખચરના સ્થાન પર કૂતરો હોય ત્યારે દુઃખ અને ધનની હાની થાય છે.

ખરસ્થાને વૃષં દૃષ્ટ્વા સુખં પ્રિયસમાગમઃ । ખરસ્થાને ખરં દૃષ્ટ્વા દુઃ ખીપીડાદિ નિર્દિશેત્ ॥ ૧,૧૯૯.

ખચરના સ્થાન પર વાછરડું દેખાય ત્યારે સુખ અને પ્રિયજન સાથે મુલાકાત મળે છે. ખચરના સ્થાન પર ખચરો દેખાય ત્યારે દુઃખ અને પીડા થાય છે.

ખરસ્થાને ગજં દૃષ્ટ્વા સુખપુત્ત્રાદિકં ભવેત્ । ખરસ્થાને સ્થિતે ધ્વાઙ્ક્ષે કલહો વ્યાધિરેવ ચ ॥ ૧,૧૯૯.

ખચરના સ્થાન પર હાથી દેખાય ત્યારે સુખ અને પુત્ર મળે છે. ખચરના સ્થાન પર કાગડો હોય ત્યારે ઝઘડો અને રોગ થાય છે.

ગજસ્થાને ધ્વજં દૃષ્ટ્વા સ્ત્રીજયશ્રીસુખાદિકમ્ । ગજસ્થાનેસ્થિતે ધૂમ્રે ધનધાન્યસમાગમઃ ॥ ૧,૧૯૯.

હાથીના સ્થાન પર ધ્વજ દેખાય ત્યારે સ્ત્રી પર વિજય, વૈભવ અને સુખ મળે છે. હાથીના સ્થાન પર ધૂંધળો હોય ત્યારે ધન અને અનાજ મળે છે.

ગજસ્થાને સ્થિતે સિંહે જયસિદ્ધિસમાગમઃ । સ્થિતે શુનિ ગજસ્થાને આરોગ્યં સુખસમ્પદઃ ॥ ૧,૧૯૯.

હાથીના સ્થાન પર સિંહ હોય ત્યારે વિજય અને સિદ્ધિ મળે છે. હાથીના સ્થાન પર કૂતરો હોય ત્યારે આરોગ્ય અને સુખસંપત્તિ મળે છે.

ગજસ્થાને વૃષં દૃષ્ટ્વા રાજમાનધનાદિકમ્ । ગજસ્થાને ખરં દૃષ્ટ્વા પૂર્વં દુઃ ખં તતઃ સુખમ્ ॥ ૧,૧૯૯.

હાથીના સ્થાન પર વાછરડું દેખાય ત્યારે રાજાની માન, ઇજ્જત અને ધન મળે છે. હાથીના સ્થાન પર ખચરો દેખાય ત્યારે પહેલા દુઃખ અને પછી સુખ મળે છે.