શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્ ૧૯૮ ભૈરવ ઉવાચ । નિત્યક્લિન્નામથો વક્ષ્યે ત્રિપુરાં ભુક્તિમુક્તિદામ્ । ઓં હ્રીં આગચ્છ દેવિ ઐં હ્રીં હ્રીં રેખાકારણમ્ । ઓં હ્રીં ક્લેદિની ભં નમઃ મદનક્ષોભિણા તથા । ઐ યં યં ક્રીં વા ગુણરેખયા હ્રીં મદનાન્તરે ચ । ઐં હ્રીં હ્રીં ચ નિરઞ્જના વાગતિ મદનાન્તરેખે ખનેત્રાવલીતિ ચ । વેગવતિ મહાપ્રેતાસનાય ચ પૂજયેત્ । ઓં હ્રીં ક્રૈં નૈં ક્રૈં નિત્યં મદદ્રવે ક્રીં નમઃ । ઐં હ્રીં ત્રિપુરાયૈ નમઃ । ઓં હ્રીં ક્રીં પશ્ચિમવક્ત્રં ઓં ઐં હ્રીં હ્રીં ચ તથોત્તરમ્ । ઐં હ્રીં દક્ષિણમૂર્ધ્વંવક્ત્રં તુ પશ્ચિમમ્ । ઓં હ્રીં પાશાય ક્રીં અઙ્કુશાય ઐં કપાલાય નમઃ । આદ્યં ભયં ઐં હ્રીં ચ તથા શિરઃ તથા શિખાયૈ કવચે । ઐં હ્રીં ક્રીં અસ્ત્રાયફટ્ ॥ ૧,૧૯૮.
ભૈરવે કહ્યું: હવે હું તને સદા કાંતિમય ત્રિપુરાનું વર્ણન કરું છું, જે ભોગ અને મોક્ષ આપનારી છે. 'ૐ હ્રીં, આવો દેવી, ઐં હ્રીં હ્રીં, રેખા રચનાર્થે. ૐ હ્રીં, ક્લેદિની, ભં, નમઃ, તથા મદનક્ષોભિનીને. ઐ, યં યં, કૃં, અથવા ગુણરેખાથી, હ્રીં, અને મદનમધ્યે. ઐં હ્રીં હ્રીં, તથા નિરંજનાને, વાગતિને, મદનરેખામાં, અને ખનેત્રાવલિતિને. વેગવતીને મહાપ્રેતાસન માટે પૂજા કરવી. ૐ હ્રીં, ક્રૈં, નૈં, ક્રૈં, સદા મદનમાદકતા માટે, કૃં, નમઃ. ઐં હ્રીં ત્રિપુરાને નમઃ. ૐ હ્રીં કૃં પશ્ચિમમુખ માટે, ૐ ઐં હ્રીં હ્રીં તથા ઉત્તર માટે. ઐં હ્રીં દક્ષિણ અને ઉપરના મુખ માટે તથા પશ્ચિમ માટે. ૐ હ્રીં પાશ માટે, કૃં અંકુશ માટે, ઐં કપાલ માટે નમઃ. પ્રથમ ભય, ઐં હ્રીં તથા શિરસ, શિખા અને કવચ માટે. ઐં હ્રીં કૃં અસ્ત્ર માટે ફટ્.'
પૂર્વે કામરૂપાય અસિતાઙ્ગાય ભૈરવાય નમો બ્રહ્માણ્યૈ । દક્ષિણે ચૈવ કન્દાય વૈ નમઃ રુરુભૈરવાય માહેશ્વર્યા વા આવાહયેત્ ॥ ૧,૧૯૮.
પૂર્વ દિશામાં કામરૂપ, અસિતાંગ અને ભૈરવને તથા બ્રાહ્મણીને નમસ્કાર; દક્ષિણ દિશામાં કંદ, રુરુ ભૈરવ અને મહેશ્વરીને આવાહન કરવું.
તથા પશ્ચિમે ચણ્ડાય વૈ નમઃ । કૌમાર્યૈ ચોત્તરે ચોલ્કાય ક્રોધાય નમઃ વૈષ્ણવ્યૈ ॥ ૧,૧૯૮.
એ જ રીતે પશ્ચિમમાં ચંડને નમસ્કાર; ઉત્તર દિશામાં ચોલ્ક, ક્રોધને તથા વૈષ્ણવીને નમસ્કાર.
અગ્નિકોણે અઘોરાયોન્મત્તભૈરવાયેતિ વારાહ્યૈ । રક્ષઃ કોણે સારાય કપાલિને ભૈરવાય માહેન્દ્ર્યૈ ॥ ૧,૧૯૮.
અગ્નિકોણે અઘોરા, ઉન્મત્ત ભૈરવ અને વારાહીને; રક્ષસકોણે સારાં, કપાલિન ભૈરવ અને માહેન્દ્રીને નમસ્કાર કરવું.
વાયુકોણે જાલન્ધરાય ભીષણાય ભૈરવાય ચામુણ્ડાયૈ । ઈશકોણકે વટુકાય સંહારઞ્ચણ્ડિકાઞ્ચ પ્રપૂજયેત્ ॥ ૧,૧૯૮.
પશ્ચિમ-ઉત્તર ખૂણે જાલંધર, ભયાનક ભૈરવ અને ચામુંડા, અને ઉત્તર-પૂર્વ ખૂણે વટુક, સંહાર અને ચંડિકા – આ બધાની ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરવી.
રતિપ્રીતિકામદેવાન્પઞ્ચબાણાન્યજેદથ । ધ્યાનાર્ચનાજ્જપ્યહોમાદ્દેવી સિદ્ધા ચ સર્વદા ॥ ૧,૧૯૮.
પછી રતિ, પ્રીતિ, કામદેવ અને પાંચ બાણોની પૂજા કરવી. ધ્યાન, પૂજા, જપ અને હોમ દ્વારા દેવી હંમેશા સિદ્ધ થાય છે.
નિત્યા ચ ત્રિપુરા વ્યાધિં હન્યાજ્જ્વાલામુખીક્રમાત્ । જ્વાલામુખીક્રમં વક્ષ્યે સા પૂજ્યા મધ્યતઃ શુભા ॥ ૧,૧૯૮.
નિત્યા અને ત્રિપુરા, જ્વાલામુખી ક્રમથી રોગોનો નાશ કરે છે. હવે હું જ્વાલામુખીનો ક્રમ સમજાવીશ, જે શુભ છે અને મધ્યમાં પૂજનીય છે.
નિત્યારુણા મદનાતુરા મહામોહા પ્રકૃત્યપિ । મહેન્દ્રાણી ચ કલનાકર્ષિણી ભારતી તથા ॥ ૧,૧૯૮.
નિત્યારુણા, જે કામથી વ્યાકુળ છે અને સ્વભાવથી મહામોહ છે; તેમજ મહેન્દ્રાણી, કલનાકર્ષિણી અને ભારતીએ પણ.
બ્રહ્માણી ચૈવ માહેશી કૌમારી વૈષ્ણવી તથા । વારાહી ચૈવ માહેન્દ્રી ચામુણ્ડા ચાપરાજિતા ॥ ૧,૧૯૮.
એ જ રીતે બ્રાહ્મણી, માહેશી, કૌમારી અને વૈષ્ણવી; તેમજ વારાહી, મહેન્દ્રિ, ચામુંડા અને અપરાજિતા.
વિજયા ચાજિતા ચૈવમોહિની ત્વરિતા તથા । સ્તમ્ભિની જૃમ્ભિણી પૂજ્યા કાલિકા પદ્મબાહ્યતઃ । જ્વાલામુખીક્રમં ચાર્ચેદ્વિષાદિહરણં ભવેત્ ॥ ૧,૧૯૮.
વિજય, અજિત, મોહિની અને ત્વરિતા પણ; સ્થંભિની અને જૃંભિનીની પૂજા કરવી, અને કમળની બહાર કાલિકા. જ્વાલામુખી ક્રમથી પૂજા કરવાથી ઝેર વગેરે દૂર થાય છે.
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્ ૧૯૯ ભૈરવ ઉવાચ । અથ ચૂડામણિં વક્ષ્યે શુભાશુભવિશુદ્ધયે । સૂર્યં દેવીં ગણં સોમ સ્મૃત્વા તુ વિલિખેન્નરઃ ॥ ૧,૧૯૯.
ભૈરવે કહ્યું: હવે હું શુભ-અશુભની શુદ્ધિ માટે ચૂડામણિ સમજાવીશ. સૂર્ય, દેવી, ગણ અને સોમનો સ્મરણ કરીને મનુષ્યએ તેને લખવું.
ત્રિરેખા ગોમૂર્ત્રિકાભા અથવા પ્રશ્રવાક્યતઃ । દિશસ્થાનપ્રસૂતો વા ધ્વજાદીન્ગણયેત્ક્રમાત્ ॥ ૧,૧૯૯.
ત્રણ રેખાઓ, ગાયના મૂત્ર જેવી દેખાતી, અથવા વહેતી ધારા જેવી; અથવા દિશાના સ્થાનેથી ઉત્પન્ન, ધ્વજ વગેરેને ક્રમશઃ ગણવું.
ધ્વજો ધૂમોઽથ સિંહશ્ચ શ્વા વૃષઃ ખરદન્તિનૌ । ધ્વાઙ્ક્ષશ્ચ અષ્ટમો જ્ઞેયો નામ મન્ત્રૈશ્ચ તાન્ન્યસેત્ ॥ ૧,૧૯૯.
ધ્વજ, ધૂમ્ર, સિંહ, શ્વાન, વૃષભ, ખરો, દંતી અને ધ્વાંકષ – આ આઠ નામ જાણી, મંત્રથી સ્થાપિત કરવું.
ધ્વજસ્થાને ધ્વજં દૃષ્ટ્વા રાજ્યચિન્તાધનાદિકમ્ । ધ્વજસ્થાને સ્થિતો ધૂમ્રો ધાતુચિન્તા ચ લાભકૃત્ ॥ ૧,૧૯૯.
ધ્વજના સ્થાન પર ધ્વજ દેખાય તો રાજસત્તા, ધન વગેરેની ચિંતા થાય છે; અને ત્યાં ધૂમ્ર હોય તો ધાતુની ચિંતા અને લાભ મળે છે.
ધ્વજસ્થાને સ્થિતે સિંહે ધનલાભાદિકં ભવેત્ । સ્થિતે શુનિધ્વજસ્થાને દાસીચિન્તાસુખાદિકમ્ ॥ ૧,૧૯૯.
ધ્વજના સ્થાન પર સિંહ હોય તો ધનલાભ વગેરે થાય છે; અને ત્યાં શ્વાન હોય તો દાસી, સુખ વગેરેની ચિંતા થાય છે.
ધ્વજસ્થાને વૃષં દૃષ્ટ્વા સ્થાનચિન્તા ચ લાભકમ્ । ધ્વજસ્થાને ખરં દૃષ્ટ્વા દુઃ ખક્લેશાદિકં ભવેત્ ॥ ૧,૧૯૯.
ધ્વજના સ્થાન પર વૃષભ દેખાય તો સ્થાનની ચિંતા અને લાભ મળે છે; અને ત્યાં ખરો દેખાય તો દુઃખ, ક્લેશ વગેરે થાય છે.
ધ્વજસ્થાને ગજં દૃષ્ટ્વા સ્થાનચિન્તાજયાદિકમ્ । ધ્વજસ્થાને તથા ધ્વાઙ્ક્ષે ક્લેશચિન્તા ધનક્ષયઃ ॥ ૧,૧૯૯.
ધ્વજના સ્થાન પર ગજ દેખાય તો સ્થાન, વિજય વગેરે મળે છે; અને ત્યાં ધ્વાંકષ હોય તો ક્લેશ અને ધનનાશ થાય છે.
ધૂમ્રસ્થાને ધ્વજં દૃષ્ટ્વા પૂર્વં દુઃ ખં તતો ધનમ્ । ધૂમ્રે ધૂમ્રં તથા દૃષ્ટ્વા કલિદુઃ ખાદિકં ભવેત્ ॥ ૧,૧૯૯.
ધૂમ્રના સ્થાન પર ધ્વજ દેખાય તો પહેલા દુઃખ અને પછી ધન મળે છે; અને ત્યાં ધૂમ્ર હોય તો કલહ અને દુઃખ થાય છે.
ધૂમ્રસ્થાને સ્થિતે સિંહે મનશ્ચિન્તાધનાદિકમ્ । ધૂમ્રસ્થાને શુનિ સ્થિતે જયલાભાદિકં ભવેત્ ॥ ૧,૧૯૯.
ધૂમ્રના સ્થાન પર સિંહ હોય તો મનની ચિંતા, ધન વગેરે મળે છે; અને ત્યાં શ્વાન હોય તો વિજય, લાભ વગેરે થાય છે.
ધૂમ્રસ્થાને વૃષં દૃષ્ટ્વા નારીગોઽશ્વધનાદિકમ્ । ધૂમ્રસ્થાને ખરં દૃષ્ટ્વા વ્યાધિશ્ચાપિ ધનક્ષયઃ ॥ ૧,૧૯૯.
ધૂમ્રના સ્થાન પર વૃષભ દેખાય તો સ્ત્રી, ઘોડા, ધન વગેરે મળે છે; અને ત્યાં ખરો દેખાય તો રોગ અને ધનનાશ થાય છે.
ધૂમ્રસ્થાને ગજે દૃષ્ટે રાજ્યલાભજયાદિકમ્ । ધૂમ્રસ્થાને સ્થિતે ધ્વાઙ્ક્ષે ધનરાજ્યવિનાશનમ્ ॥ ૧,૧૯૯.
ધૂમ્રના સ્થાન પર ગજ દેખાય તો રાજ્યલાભ, વિજય વગેરે મળે છે; અને ત્યાં ધ્વાંકષ હોય તો ધન અને રાજ્યનો નાશ થાય છે.
સિંહસ્થાને ધ્વજં દૃષ્ટ્વા રાજ્યલાભાદિ નિર્દિશેત્ । સિંહસ્થાને સ્થિતે ધૂમ્રે કન્યાપ્રાપ્તિર્ધનાદિકમ્ ॥ ૧,૧૯૯.
સિંહના સ્થાન પર ધ્વજ દેખાય તો રાજ્યલાભ વગેરે થાય છે; અને ત્યાં ધૂમ્ર હોય તો કન્યા પ્રાપ્તિ, ધન વગેરે મળે છે.
સિંહસ્થાને સ્થિતે સિંહે જયો મિત્રસમાગમઃ । કૌલેયકે સિંહગતે સ્ત્રીચિન્તા ગ્રામલાભકમ્ ॥ ૧,૧૯૯.
જ્યારે સિંહ પોતાના સ્થાન પર હોય ત્યારે વિજય અને મિત્રોની મુલાકાત મળે છે. સિંહના ઘરમા સિંહ પ્રવેશે ત્યારે સ્ત્રીવિચાર અને ગામ મળવાનું ફળ મળે છે.
સિંહ સ્થાને વૃષં દૃષ્ટ્વા ગૃહક્ષેત્રાર્થલાભકમ્ । સિંહસ્થાને ગજં દૃષ્ટ્વા ગ્રામસ્વામિત્વમેવ ચ ॥ ૧,૧૯૯.
સિંહના સ્થાન પર વાછરડું દેખાય ત્યારે ઘર, ખેતર અને ધન મળે છે. સિંહના સ્થાન પર હાથી દેખાય ત્યારે ગામનું માલિકપણ મળે છે.
સિંહસ્થાને ગજં દૃષ્ટ્વા આરોગ્યાયુઃ સુખાદિકમ્ । સિંહસ્થાનેસ્થિતે ધ્વાઙ્ક્ષે કન્યાધાન્યગુણાદિકમ્ ॥ ૧,૧૯૯.
સિંહના સ્થાન પર હાથી દેખાય ત્યારે આરોગ્ય, દીર્ઘાયુ અને સુખ મળે છે. સિંહના સ્થાન પર કાગડો હોય ત્યારે કન્યા, અનાજ અને ગુણ મળે છે.
શુનઃ સ્થાને ધ્વજં દૃષ્ટ્વા સ્થાનચિન્તાસુખાદિકમ્ । શુનઃ સ્થાને સ્થિતે ધૂમ્રે કલહં કાર્યનાશનમ્ ॥ ૧,૧૯૯.
કૂતરાના સ્થાન પર ધ્વજ દેખાય ત્યારે પદની ચિંતા અને સુખ મળે છે. કૂતરાના સ્થાન પર ધૂંધળો હોય ત્યારે ઝઘડો અને કામ બગડે છે.
શુનઃ સ્થાન સ્થિતે સિંહે કાર્યાસિદ્ધિર્ભવિષ્યતિ । સ્થિતે શુનિ શુનઃ સ્થાને ધનનાશો ભવિષ્યતિ ॥ ૧,૧૯૯.
કૂતરાના સ્થાન પર સિંહ હોય ત્યારે કામમાં સફળતા મળે છે. કૂતરાના સ્થાન પર કૂતરો હોય ત્યારે ધનની હાની થાય છે.
શુનઃ સ્થાને વૃષં દૃષ્ટ્વા રોગી રોગાદ્વિ મુચ્યતે । શુનઃ સ્થાને ખરં દૃષ્ટ્વા કલહસ્ય ભયં ભવેત્ ॥ ૧,૧૯૯.
કૂતરાના સ્થાન પર વાછરડું દેખાય તો રોગી વ્યક્તિ રોગમાંથી મુક્ત થાય છે. કૂતરાના સ્થાન પર ખચરો દેખાય તો ઝઘડાનો ભય રહે છે.
શુનઃ સ્થાને ગજં દૃષ્ટ્વા પુત્રભાર્યાસમાગમઃ । શ્વસ્થાને ચ સ્થિતે ધ્વાઙ્ક્ષે પીડાસ્યાત્કુલનાશનમ્ ॥ ૧,૧૯૯.
કૂતરાના સ્થાન પર હાથી દેખાય ત્યારે પુત્ર અને પત્ની સાથે મિલન થાય છે. કૂતરાના સ્થાન પર કાગડો હોય ત્યારે દુઃખ અને કુટુંબનો નાશ થાય છે.
વૃષસ્થાને ધ્વજં દૃષ્ટ્વા રાજપૂજાસુખાદિકમ્ । વૃષસ્થાને સ્થિતે ધૂમ્રે રાજપૂજાસુખાદિકમ્ ॥ ૧,૧૯૯.
વાછરડાના સ્થાન પર ધ્વજ દેખાય ત્યારે રાજાની પૂજા અને સુખ મળે છે. વાછરડાના સ્થાન પર ધૂંધળો હોય ત્યારે પણ રાજાની પૂજા અને સુખ મળે છે.