ગરુડપુરાણમ્

જ્વાલામાલાભિરુદ્દીપ્તં આબ્રહ્મભુવનાન્તકમ્ । દશબાહું ચતુર્વક્ત્રં પિઙ્ગાક્ષં શૂલપાણિનમ્ ॥ ૧,૧૯૭.

જ્વાળાઓની માળાથી તેજસ્વી, બ્રહ્માના લોક સુધી વિસ્તૃત, દસ હાથવાળો, ચાર મુખવાળો, પીળા નેત્રોવાળો અને હાથમાં શૂળ ધરાવતો.

દંષ્ટ્રાકરાલમત્યુગ્રં ત્રિનેત્રં શશિશેખરમ્ । ભૈરવન્તુ સ્મરેત્સિદ્ધ્યૈ ગરુડં સર્વકર્મસુ ॥ ૧,૧૯૭.

ભયાનક દાંતોવાળો, અત્યંત પ્રચંડ, ત્રણ નેત્રોવાળો, શશિથી શોભિત, સિદ્ધિ માટે ભૈરવનું અને સર્વ કાર્યમાં ગરુડનું સ્મરણ કરવું.

નાગાનાં નાશનાર્થાય ગરુડં ભીમભીષણમ્ । પાદૌ પાતાલં સંસ્થૌ ચ દિશઃ પક્ષાસ્તુ સંશ્રિતાઃ ॥ ૧,૧૯૭.

નાગોના વિનાશ માટે ભયાનક અને ભયપ્રદ ગરુડનું ધ્યાન કરવું. તેના પગ પાતાળમાં સ્થિર છે અને તેના પાંખો દિશાઓને આવરી લે છે.

સપ્ત સ્વર્ગા ઉરસિ ચ બ્રહ્માણ્ડં કણ્ઠમાશ્રિતમ્ । પૂર્વાદીશાનપર્યન્તં શિરસ્તસ્ય વિચિન્તયેત્ ॥ ૧,૧૯૭.

સાતે સ્વર્ગો તેના ઉરસ પર છે, બ્રહ્માંડ તેના ગળામાં છે; પૂર્વથી ઈશાન સુધી તેના શિરસનું ધ્યાન કરવું.

સદાશિવશિખાન્તસ્થં શક્તિત્રિતયમેવ ચ । પરાત્પરં શિવં સાક્ષાત્તાર્ક્ષ્યં ભુવનનાયકમ્ ॥ ૧,૧૯૭.

સદાશિવની શિખામાં અને ત્રણ શક્તિઓમાં, પરમ શિવ સ્વયં તાર્ખ્ષ્ય રૂપે, જગતના સ્વામી તરીકે પ્રગટ છે.

ત્રિનેત્રમુગ્રરૂપઞ્ચ વિષનાગક્ષયઙ્કરમ્ । ગ્રસનં ભીમવક્ત્રં ચ ગરુડં મન્ત્રવિગ્રહમ્ ॥ ૧,૧૯૭.

ત્રણેત્રોવાળો, ઉગ્ર સ્વરૂપ ધરાવતો, ઝેર અને નાગોનો નાશ કરનાર, ભયાનક મુખવાળો, મંત્રમય ગરુડનું ધ્યાન કરવું.

કાલાગ્નિમિવ દીપ્તં ચ ચિન્તયેત્સર્વકર્મસુ । એવં ન્યાસવિધિં કૃત્વા યદ્યન્મનસિ ચિન્તયેત્ ॥ ૧,૧૯૭.

કાળાગ્નિ જેવું પ્રચંડ તેજ ધરાવતો, સર્વ કાર્યોમાં તેનું ધ્યાન કરવું; આવી રીતે નિયમિત રીતે ન્યાસ વિધિ કર્યા પછી મનમાં જે વિચાર આવે,

તત્તદેવ ભવેત્સાધ્યં નરો વૈ ગરુડાયતે । પ્રેતા ભૂતાસ્તથા યક્ષા નાગા ગન્ધર્વરાક્ષસાઃ । દર્શનાત્તસ્ય નશ્યન્તિ જ્વરાશ્ચાતુર્થિકાદયઃ ॥ ૧,૧૯૭.

તે સિદ્ધિ પામે છે; એ મનુષ્ય ગરુડ સમાન બની જાય છે. તેને જોઈને પ્રેત, ભૂત, યક્ષ, નાગ, ગંધર્વ અને રાક્ષસ નષ્ટ થઈ જાય છે, તેમજ ચોથા પ્રકારના જ્વર અને અન્ય રોગો પણ દૂર થાય છે.

ધન્વન્તરિરુવાચ । એવં સ ગરુડં પ્રોચે ગરુડઃ કશ્યપાય ચ । મહેશ્વરો યથા ગૌરીં પ્રાહ વિદ્યાં તથા શૃણુ ॥ ૧,૧૯૭.

ધન્વંતરિએ કહ્યું: આમ ગરુડે કહ્યુ અને ગરુડે કશ્યપને સંબોધન કર્યું, જેમ મહેશ્વરે ગૌરીને વિદ્યા શીખવી, તેમ હવે તું પણ સાંભળ.

પૂર્વે કામરૂપાય અસિતાઙ્ગાય ભૈરવાય નમો બ્રહ્માણ્યૈ । દક્ષિણે ચૈવ કન્દાય વૈ નમઃ રુરુભૈરવાય માહેશ્વર્યા વા આવાહયેત્ ॥ ૧,૧૯૮.

પૂર્વ દિશામાં કામરૂપ, અસિતાંગ અને ભૈરવને તથા બ્રાહ્મણીને નમસ્કાર; દક્ષિણ દિશામાં કંદ, રુરુ ભૈરવ અને મહેશ્વરીને આવાહન કરવું.

તથા પશ્ચિમે ચણ્ડાય વૈ નમઃ । કૌમાર્યૈ ચોત્તરે ચોલ્કાય ક્રોધાય નમઃ વૈષ્ણવ્યૈ ॥ ૧,૧૯૮.

એ જ રીતે પશ્ચિમમાં ચંડને નમસ્કાર; ઉત્તર દિશામાં ચોલ્ક, ક્રોધને તથા વૈષ્ણવીને નમસ્કાર.

અગ્નિકોણે અઘોરાયોન્મત્તભૈરવાયેતિ વારાહ્યૈ । રક્ષઃ કોણે સારાય કપાલિને ભૈરવાય માહેન્દ્ર્યૈ ॥ ૧,૧૯૮.

અગ્નિકોણે અઘોરા, ઉન્મત્ત ભૈરવ અને વારાહીને; રક્ષસકોણે સારાં, કપાલિન ભૈરવ અને માહેન્દ્રીને નમસ્કાર કરવું.

વાયુકોણે જાલન્ધરાય ભીષણાય ભૈરવાય ચામુણ્ડાયૈ । ઈશકોણકે વટુકાય સંહારઞ્ચણ્ડિકાઞ્ચ પ્રપૂજયેત્ ॥ ૧,૧૯૮.

પશ્ચિમ-ઉત્તર ખૂણે જાલંધર, ભયાનક ભૈરવ અને ચામુંડા, અને ઉત્તર-પૂર્વ ખૂણે વટુક, સંહાર અને ચંડિકા – આ બધાની ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરવી.

રતિપ્રીતિકામદેવાન્પઞ્ચબાણાન્યજેદથ । ધ્યાનાર્ચનાજ્જપ્યહોમાદ્દેવી સિદ્ધા ચ સર્વદા ॥ ૧,૧૯૮.

પછી રતિ, પ્રીતિ, કામદેવ અને પાંચ બાણોની પૂજા કરવી. ધ્યાન, પૂજા, જપ અને હોમ દ્વારા દેવી હંમેશા સિદ્ધ થાય છે.

નિત્યા ચ ત્રિપુરા વ્યાધિં હન્યાજ્જ્વાલામુખીક્રમાત્ । જ્વાલામુખીક્રમં વક્ષ્યે સા પૂજ્યા મધ્યતઃ શુભા ॥ ૧,૧૯૮.

નિત્યા અને ત્રિપુરા, જ્વાલામુખી ક્રમથી રોગોનો નાશ કરે છે. હવે હું જ્વાલામુખીનો ક્રમ સમજાવીશ, જે શુભ છે અને મધ્યમાં પૂજનીય છે.

નિત્યારુણા મદનાતુરા મહામોહા પ્રકૃત્યપિ । મહેન્દ્રાણી ચ કલનાકર્ષિણી ભારતી તથા ॥ ૧,૧૯૮.

નિત્યારુણા, જે કામથી વ્યાકુળ છે અને સ્વભાવથી મહામોહ છે; તેમજ મહેન્દ્રાણી, કલનાકર્ષિણી અને ભારતીએ પણ.

બ્રહ્માણી ચૈવ માહેશી કૌમારી વૈષ્ણવી તથા । વારાહી ચૈવ માહેન્દ્રી ચામુણ્ડા ચાપરાજિતા ॥ ૧,૧૯૮.

એ જ રીતે બ્રાહ્મણી, માહેશી, કૌમારી અને વૈષ્ણવી; તેમજ વારાહી, મહેન્દ્રિ, ચામુંડા અને અપરાજિતા.

વિજયા ચાજિતા ચૈવમોહિની ત્વરિતા તથા । સ્તમ્ભિની જૃમ્ભિણી પૂજ્યા કાલિકા પદ્મબાહ્યતઃ । જ્વાલામુખીક્રમં ચાર્ચેદ્વિષાદિહરણં ભવેત્ ॥ ૧,૧૯૮.

વિજય, અજિત, મોહિની અને ત્વરિતા પણ; સ્થંભિની અને જૃંભિનીની પૂજા કરવી, અને કમળની બહાર કાલિકા. જ્વાલામુખી ક્રમથી પૂજા કરવાથી ઝેર વગેરે દૂર થાય છે.

શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્ ૧૯૯ ભૈરવ ઉવાચ । અથ ચૂડામણિં વક્ષ્યે શુભાશુભવિશુદ્ધયે । સૂર્યં દેવીં ગણં સોમ સ્મૃત્વા તુ વિલિખેન્નરઃ ॥ ૧,૧૯૯.

ભૈરવે કહ્યું: હવે હું શુભ-અશુભની શુદ્ધિ માટે ચૂડામણિ સમજાવીશ. સૂર્ય, દેવી, ગણ અને સોમનો સ્મરણ કરીને મનુષ્યએ તેને લખવું.

ત્રિરેખા ગોમૂર્ત્રિકાભા અથવા પ્રશ્રવાક્યતઃ । દિશસ્થાનપ્રસૂતો વા ધ્વજાદીન્ગણયેત્ક્રમાત્ ॥ ૧,૧૯૯.

ત્રણ રેખાઓ, ગાયના મૂત્ર જેવી દેખાતી, અથવા વહેતી ધારા જેવી; અથવા દિશાના સ્થાનેથી ઉત્પન્ન, ધ્વજ વગેરેને ક્રમશઃ ગણવું.

ધ્વજો ધૂમોઽથ સિંહશ્ચ શ્વા વૃષઃ ખરદન્તિનૌ । ધ્વાઙ્ક્ષશ્ચ અષ્ટમો જ્ઞેયો નામ મન્ત્રૈશ્ચ તાન્ન્યસેત્ ॥ ૧,૧૯૯.

ધ્વજ, ધૂમ્ર, સિંહ, શ્વાન, વૃષભ, ખરો, દંતી અને ધ્વાંકષ – આ આઠ નામ જાણી, મંત્રથી સ્થાપિત કરવું.

ધ્વજસ્થાને ધ્વજં દૃષ્ટ્વા રાજ્યચિન્તાધનાદિકમ્ । ધ્વજસ્થાને સ્થિતો ધૂમ્રો ધાતુચિન્તા ચ લાભકૃત્ ॥ ૧,૧૯૯.

ધ્વજના સ્થાન પર ધ્વજ દેખાય તો રાજસત્તા, ધન વગેરેની ચિંતા થાય છે; અને ત્યાં ધૂમ્ર હોય તો ધાતુની ચિંતા અને લાભ મળે છે.

ધ્વજસ્થાને સ્થિતે સિંહે ધનલાભાદિકં ભવેત્ । સ્થિતે શુનિધ્વજસ્થાને દાસીચિન્તાસુખાદિકમ્ ॥ ૧,૧૯૯.

ધ્વજના સ્થાન પર સિંહ હોય તો ધનલાભ વગેરે થાય છે; અને ત્યાં શ્વાન હોય તો દાસી, સુખ વગેરેની ચિંતા થાય છે.

ધ્વજસ્થાને વૃષં દૃષ્ટ્વા સ્થાનચિન્તા ચ લાભકમ્ । ધ્વજસ્થાને ખરં દૃષ્ટ્વા દુઃ ખક્લેશાદિકં ભવેત્ ॥ ૧,૧૯૯.

ધ્વજના સ્થાન પર વૃષભ દેખાય તો સ્થાનની ચિંતા અને લાભ મળે છે; અને ત્યાં ખરો દેખાય તો દુઃખ, ક્લેશ વગેરે થાય છે.

ધ્વજસ્થાને ગજં દૃષ્ટ્વા સ્થાનચિન્તાજયાદિકમ્ । ધ્વજસ્થાને તથા ધ્વાઙ્ક્ષે ક્લેશચિન્તા ધનક્ષયઃ ॥ ૧,૧૯૯.

ધ્વજના સ્થાન પર ગજ દેખાય તો સ્થાન, વિજય વગેરે મળે છે; અને ત્યાં ધ્વાંકષ હોય તો ક્લેશ અને ધનનાશ થાય છે.

ધૂમ્રસ્થાને ધ્વજં દૃષ્ટ્વા પૂર્વં દુઃ ખં તતો ધનમ્ । ધૂમ્રે ધૂમ્રં તથા દૃષ્ટ્વા કલિદુઃ ખાદિકં ભવેત્ ॥ ૧,૧૯૯.

ધૂમ્રના સ્થાન પર ધ્વજ દેખાય તો પહેલા દુઃખ અને પછી ધન મળે છે; અને ત્યાં ધૂમ્ર હોય તો કલહ અને દુઃખ થાય છે.

ધૂમ્રસ્થાને સ્થિતે સિંહે મનશ્ચિન્તાધનાદિકમ્ । ધૂમ્રસ્થાને શુનિ સ્થિતે જયલાભાદિકં ભવેત્ ॥ ૧,૧૯૯.

ધૂમ્રના સ્થાન પર સિંહ હોય તો મનની ચિંતા, ધન વગેરે મળે છે; અને ત્યાં શ્વાન હોય તો વિજય, લાભ વગેરે થાય છે.

ધૂમ્રસ્થાને વૃષં દૃષ્ટ્વા નારીગોઽશ્વધનાદિકમ્ । ધૂમ્રસ્થાને ખરં દૃષ્ટ્વા વ્યાધિશ્ચાપિ ધનક્ષયઃ ॥ ૧,૧૯૯.

ધૂમ્રના સ્થાન પર વૃષભ દેખાય તો સ્ત્રી, ઘોડા, ધન વગેરે મળે છે; અને ત્યાં ખરો દેખાય તો રોગ અને ધનનાશ થાય છે.