ગરુડપુરાણમ્

અપસ્મારવિષોન્માદશોષાલક્ષ્મીજ્વરાપહમ્ । ભૂતેભ્યશ્ચભયં હન્તિ રાજદ્વારેષુ યોજનાત્ ॥ ૧,૧૯૩.

આ ઉપાય અપસ્માર, ઝેર, ઉન્માદ, ક્ષય, દુર્ભાગ્ય અને જ્વર દૂર કરે છે; રાજમહેલના દરવાજા પાસે મૂકવાથી ભૂતોનું ભય પણ દૂર થાય છે.

નિમ્બં કુષ્ઠં હરિદ્રે દ્વે શિગ્રુ સર્ષપજં તથા । દેવદારુ પટોલઞ્ચ ધાન્યં તક્રેણ ઘર્ષિતમ્ ॥ ૧,૧૯૩.

નીમ, કુષ્ટ, બે જાતની હળદર, શિગુ, સરસવ, દેવદારુ, પટોળ અને ધાન્ય, આ બધું છાસમાં પીસવું—

દેહં તૈલાક્ત ગાત્રં વૈ નયેદુદ્વર્તનેન ચ । પામાઃ કુષ્ઠાનિ નશ્યેયુઃ કણ્ડૂં હન્તિ ચ નિશ્ચિતમ્ ॥ ૧,૧૯૩.

શરીર પર તેલ લગાવીને આ મિશ્રણથી ઉદ્વર્તન કરવાથી પામા, કુષ્ટરોગ અને ખંજવાળ નિશ્ચિતપણે દૂર થાય છે.

સામુદ્રં સૈન્ધવં ક્ષારો રાજિકા લવણં વિડમ્ । કટુલોહરજશ્ચૈવં ત્રિવૃત્સૂરણકં સમમ્ । દધિગોમૂત્રપયસા મન્દપાવકપાચિતમ્ ॥ ૧,૧૯૩.

સામુદ્ર લવણ, સૈંધવ, ક્ષાર, રાઈ, સામાન્ય લવણ, વિદ, લોહીનો ઝાંખો, ત્રિવૃત અને સુરણ, આ બધું દહીં, ગાયના મૂત્ર અને દૂધ સાથે ધીમા આગ પર રાંધવું—

બલાગ્નિવર્ધકં ચૂર્ણં પિબેદુષ્ણેન વારિણા । જીર્ણેઽજીર્ણે તુ ભુઞ્જતિ માંસ્યાદિઘૃતમુત્તમમ્ ॥ ૧,૧૯૩.

આ પાવડર, જે બળ અને અગ્નિ વધારતું છે, તેને ગરમ પાણી સાથે પીવું જોઈએ; પાચન થયેલું હોય કે ન હોય, શ્રેષ્ઠ માંસ અને ઘી ખાઈ શકાય છે.

નાભિશૂલં મૂત્રશૂલં ગુલ્મપ્લીહભવઞ્ચ યત્ । સર્વશૂલહરં ચૂર્ણં જઠરાનલદીપનમ્ । પરિણામસમુત્થસ્ય શૂલસ્ય ચ હિતં પરમ્ ॥ ૧,૧૯૩.

આ પાવડર નાભિ, મૂત્રમાર્ગ, ગાંઠ, પળી અને પેટમાં થતી દરેક પ્રકારની વેદના દૂર કરે છે; જઠરાગ્નિ વધારતું છે અને અપાચનથી થતી વેદનામાં ખાસ લાભદાયી છે.

અભયામલકં દ્રાક્ષા પિપ્પલી કણ્ટકારિકા । શૃઙ્ગી પુનર્નવા શુણ્ઠી જગ્ધા કાસં નિહન્તિ વૈ ॥ ૧,૧૯૩.

હરીતકી, આમળા, દ્રાક્ષ, પિપ્પલી, કંટકારિકા, શ્રિંગી, પુનર્નવા અને સૂંઠ—આ બધું ખાવાથી ખાંસી નિશ્ચિતપણે દૂર થાય છે.

અભયામલકં દ્રાક્ષા પાઠા ચૈવ વિભીતકમ્ । શર્કરાયા સમં ચૈવ જગ્ધં જ્વરહરં ભવેત્ ॥ ૧,૧૯૩.

હરીતકી, આમળા, દ્રાક્ષ, પાઠા અને વિભીતક, આ બધું શક્કર સાથે સમાન પ્રમાણમાં ખાવાથી જ્વર દૂર થાય છે.

ત્રિફલા બદરં દ્રાક્ષા પિપ્પલી ચ વિરેકકૃત્ । હરીતકી સોષ્ણાનીરલવણઞ્ચ વિરેકકૃત્ ॥ ૧,૧૯૩.

ત્રિફળા, બદરા, દ્રાક્ષ અને પિપ્પલી વિરેचक作用 કરે છે; હરીતકી ગરમ પાણી અને લવણ સાથે પણ વિરેचक作用 આપે છે.

કૂર્મમત્સ્યાશ્વમહિષગોશૃગાલાશ્ચ વાનરાઃ । વિડાલબર્હિકાકાશ્ચ વરાહોલૂકકુક્કુટાઃ ॥ ૧,૧૯૩.

કાચબો, માછલી, ઘોડો, મહિષ, ગાય, શિયાળ, વાંદરા, બિલાડી, મોર, કાગડો, વરાહ, ઉલૂક અને કુકડ—

હંસ એષાઞ્ચ વિણ્મૂત્રં માંસં વા રોમ શોણિતમ્ । ધૂપં દદ્યાજ્જ્વરાર્તેભ્ય ઉન્મત્તેભ્યશ્ચ શાન્તયે ॥ ૧,૧૯૩.

આ પ્રાણીઓનું વિસર્જન, મૂત્ર, માંસ, વાળ અથવા લોહી, ધૂપ તરીકે જ્વર અથવા ઉન્માદથી પીડિત વ્યક્તિને શાંતિ માટે અર્પણ કરવું જોઈએ.

એતાન્યૌષધજાતાનિ કથિતાનિ ઉમાપતે । નિઘ્નન્તિ તાશ્ચ રોગાંશ્ચ વૃક્ષમિન્દ્રાશનિર્યથા ॥ ૧,૧૯૩.

ઉમાપતિ, આ ઔષધિઓ અહીં વર્ણવવામાં આવી છે; એ રોગોને એ રીતે નાશ કરે છે જેમ ઇન્દ્રનું વજ્ર વૃક્ષોને નાશ કરે છે.

ઔષધંભગવાન્વિષ્ણુઃ સંસ્મૃતો રોગનુદ્ભવેત્ । ધ્યાતોઽર્ચિતઃ સ્તુતો વાપિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા ॥ ૧,૧૯૩.

ભગવાન વિષ્ણુને ઔષધિરૂપે સ્મરણ કરવાથી રોગ દૂર થાય છે; ધ્યાન, પૂજા કે સ્તુતિ કરવી હોય, વધુ વિચાર કરવાની જરૂર નથી.

શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્ ૧૯૪ હરિરુવાચ । સર્વવ્યાધિહરં વક્ષ્યે વૈષ્ણવં કવચં શુભમ્ । યેન રક્ષા કૃતા શમ્ભોર્દૈત્યાન્ક્ષપયતઃ પુરા ॥ ૧,૧૯૪.

હરીએ કહ્યું: હું સર્વ રોગ દૂર કરતું, શુભ વૈષ્ણવ કવચ વર્ણવું છું, જેના દ્વારા શિવે દૈતોનો નાશ કરતી વખતે રક્ષા પામી હતી.

પ્રણમ્ય દેવમીશાનમજં નિત્યમનામયમ્ । દેવં સર્વેશ્વરં વિષ્ણું સર્વવ્યાપિનમવ્યયમ્ ॥ ૧,૧૯૪.

દેવ, ઈશાન, અજ, સદા આરોગ્યદાયક, સર્વેશ્વર, વિષ્ણુ, સર્વવ્યાપી અને અવ્યય ભગવાનને વંદન કરીને—

બધ્નામ્યહં પ્રતિસરં નમસ્કૃત્ય જનાર્દનમ્ । અમોઘાપ્રતિમં સર્વં સર્વદુઃ ખનિવારણમ્ ॥ ૧,૧૯૪.

હું જનાર્દનને વંદન કરીને આ રક્ષાત્મક દોરો બાંધું છું, જે અવિનાશી છે, સર્વે રીતે અદ્વિતીય છે અને બધા દુઃખો દૂર કરે છે.

વિષ્ણુર્મામગ્રતઃ પાતુ કૃષ્ણો રક્ષતુ પૃષ્ઠતઃ । હરિર્મે રક્ષતુ શિરો હૃદયઞ્ચ જનાર્દનઃ ॥ ૧,૧૯૪.

વિષ્ણુ મને આગળથી રક્ષા કરે, કૃષ્ણ પીઠ પાછળથી રક્ષા કરે, હરી મારા માથાની રક્ષા કરે અને જનાર્દન મારા હૃદયની રક્ષા કરે.

મનો મમ હૃષીકેશો જિહ્વાં રક્ષતુ કેશવઃ । પ્રાતુ નેત્રે વાસુદેવઃ શ્રોત્રે સઙ્કર્ષણો વિભુઃ ॥ ૧,૧૯૪.

હૃષીકેશ મારા મનની રક્ષા કરે, કેશવ મારી જીભની રક્ષા કરે, વાસુદેવ સવારે મારા આંખોની રક્ષા કરે અને સંકર્ષણ, મહાન, મારા કાનની રક્ષા કરે.

પ્રદ્યુમ્નઃ પાતુ મે ઘ્રાણમનિરુદ્ધસ્તુ ચર્મ ચ । વનમાલી ગલસ્યાન્તં શ્રીવત્સો રક્ષતામધઃ ॥ ૧,૧૯૪.

પ્રદ્યુમ્ન મારા નાકની રક્ષા કરે અને અનિરુદ્ધ મારા ચામડીની રક્ષા કરે; વનમાલી મારા ગળાના અંતની રક્ષા કરે અને શ્રીવત્સ નીચે રક્ષા કરે.

પાર્શ્વં રક્ષતુ મે ચક્રં વામં દૈત્યનિવારણમ્ । દક્ષિણન્તુ ગદા દેવી સર્વાસુરનિવારિણી ॥ ૧,૧૯૪.

મારું ડાબું પાર्श્વ ચક્ર રક્ષા કરે, જે દૈત્યોને દૂર કરે; જમણું પાર्श્વ ગદા દેવી રક્ષા કરે, જે બધા અસુરોને દૂર કરે.

ઉદરં મુસલં પાતુ પૃષ્ઠં મે પાતુ લાઙ્ગલમ્ । ઊર્ધ્વં રક્ષતુ મે શાર્ઙ્ગં જઙ્ઘે રક્ષતુ નન્દકઃ ॥ ૧,૧૯૪.

મુસલ મારા પેટની રક્ષા કરે, લાંગલ મારી પીઠની રક્ષા કરે; શારંગ ઉપરથી રક્ષા કરે અને નંદક મારા જાંઘોની રક્ષા કરે.

પાર્ષ્ણો રક્ષતુ શઙ્ખશ્ચ પદ્મં મે ચરણાવુભૌ । સર્વકાર્યાર્થસિદ્ધ્યર્થં પાતુ માં ગરુડઃ સદા ॥ ૧,૧૯૪.

શંખ મારા પગની પીઠની રક્ષા કરે અને પદમ બંને પગની રક્ષા કરે; ગરુડ હંમેશા મારા બધા કાર્યોની સિદ્ધિ માટે રક્ષા કરે.

વરાહો રક્ષતુ જલે વિષમેષુ ચ વામનઃ । અટવ્યાં નરસિંહશ્ચ સર્વતઃ પાતુ કેશવઃ ॥ ૧,૧૯૪.

વરાહ જલમાં રક્ષા કરે અને વામન મુશ્કેલ સ્થાનોમાં રક્ષા કરે; અટવીમાં નરસિંહ રક્ષા કરે અને કેશવ四 તરફથી રક્ષા કરે.

હિરણ્યગર્ભો ભગવાન્હિરણ્યં મે પ્રયચ્છતુ । સાંખ્યાચાર્યસ્તુ કપિલો ધાતુસામ્યં કરોતુ મે ॥ ૧,૧૯૪.

હિરણ્યગર્ભ ભગવાન મને સોનું આપે; સાંખ્યાચાર્ય કપિલ મારા શરીરના તત્વોનું સંતુલન કરે.

શ્વેતદ્વીપનિવાસી ચ શ્વેતદ્વીપં નયત્વજઃ । સર્વાન્સૂદયતાં શત્રૂન્મધુકૈટભમર્દનઃ ॥ ૧,૧૯૪.

શ્વેતદ્વીપના નિવાસી મને શ્વેતદ્વીપમાં લઈ જાય; મધુ અને કૈટભના વિનાશક મારા બધા શત્રુઓનો નાશ કરે.

સદાકર્ષતુ વિષ્ણુશ્ચ કિલ્બિષં મમ વિગ્રહાત્ । હંસો મત્સ્યસ્તથા કૂર્મઃ પાતુ માં સર્વતોદિશમ્ ॥ ૧,૧૯૪.

વિષ્ણુ હંમેશા મારા શરીરમાંથી પાપ દૂર કરે; હંસ, મત્સ્ય અને કૂર્મા મને તમામ દિશામાં રક્ષા કરે.

ત્રિવિક્રમસ્તુ મે દેવઃ સર્વપાપાનિ કૃન્તતુ । તથા નારાયણો દેવો બુદ્ધિં પાલયતાં મમ ॥ ૧,૧૯૪.

ત્રિવિક્રમ દેવ મારા બધા પાપો દૂર કરે; અને નારાયણ દેવ મારી બુદ્ધિની રક્ષા કરે.

શેષો મે નિર્મલં જ્ઞાનં કરોત્વજ્ઞાનનાશનમ્ । વડવામુખો નાશયતાં કલ્મષં યત્કૃતં મયા ॥ ૧,૧૯૪.

શેષ મને નિર્મળ જ્ઞાન આપે, અજ્ઞાનનો નાશ કરે; વડવામુખ મારા કરેલા દોષોનો નાશ કરે.

પદ્ભ્યાં દદાતુ પરમં સુખં મૂર્ધ્નિ મમ પ્રભુઃ । દત્તાત્રેયઃ પ્રકુરુતાં સપુત્રપશુબાન્ધવમ્ ॥ ૧,૧૯૪.

પ્રભુ મારા પગ અને માથે પરમ સુખ આપે; દત્તાત્રેય મને પુત્ર, પશુ અને સંબંધીઓ આપે.