ગરુડપુરાણમ્

પ્રસ્વેદમલદુર્ગન્ધકણ્ડૂ કુષ્ઠહરં પરમ્ । ગચ્છતિ સ્ત્રીશતં રુદ્ર બન્ધ્યાપિ લભતે સુતમ્ ॥ ૧,૧૯૨.

આ તેલ પસીનો, ગંદકી, દુર્ગંધ, ખંજવાળ અને ચામડીના રોગોમાં ઉત્તમ છે; હે રુદ્ર! સ્ત્રી—even બાંઝ હોય તો પણ—સો રાતે ઉપયોગથી સંતાન પામે છે.

યવાની ચિત્રકં ધાન્યં ત્ર્યૂષણં જીરકં તથા । સૌવર્ચલં વિડગઞ્ચ પિપ્પલીમૂલરાજિકમ્ ॥ ૧,૧૯૨.

યવાણી, ચિત્રક, ધાણાં, ત્ર્યુષણ, જીરૂ, સૌવાર્ચળ મીઠું, વિદંગ, પીપળમૂળ અને રાઈ—

એભિઃ પચેદ્રઘૃતપ્રસ્થં જલપ્રસ્થાષ્ટસંયુતમ્ । તથાર્ઽશોગુલ્મશ્વયથું હન્તિ વહ્નિં કરોતિ વૈ ॥ ૧,૧૯૨.

આ બધાંને લઈને એક પ્રસ્થ ઘી અને આઠ ગણું પાણી ઉમેરી રાંધવું; એ અર્જ, ગુલ્મ, શ્વયથુ નાશ કરે છે અને અગ્નિ પ્રજ્વલિત કરે છે.

મરિચં ત્રિવૃતં કુષ્ઠં હરિતાલં મનઃ શિલા । દેવદારુ હરિદ્રે દ્વે કુષ્ઠં માંસી ચ ચન્દનમ્ ॥ ૧,૧૯૨.

મરી, ત્રિવૃત, કુઠ, હરિતાળ, મન:શિલા, દેવદારો, બે જાતની હળદર, કુઠ, માંસી અને ચંદન—

વિશાલા કરવીરઞ્ચ અર્કક્ષીરં શકૃદ્રસઃ । એષાઞ્ચ કાર્ષિકો ભાગો વિષસ્યાર્ધપલં ભવેત્ત્ ॥ ૧,૧૯૨.

વિશાળા, કરવીર, અર્કનું દૂધ, ગાયના છાણનો રસ—દરેકનું એક કાર્ષ અને ઝેરનું અડધું પલ—

પ્રસ્થં સટુકતૈલસ્ય ગોમૂત્રેઽષ્ટગુણે પચેત્ । મૃત્પાત્રે લોહપાત્રે વા શનૈર્મૃદ્વગ્નિના પચેત્ ॥ ૧,૧૯૨.

એક પ્રસ્થ રાયડાનું તેલ અને આઠ ગણું ગૌમૂત્ર લઈ, માટીના કે લોખંડના વાસણમાં ધીમી આંચે પકાવવું.

પામા વિચર્ચિકા ચૈવ દદ્રુર્વિસ્ફોચકાનિચ । અભ્યઙ્ગેન પ્રણશ્યન્તિ કોમલત્વઞ્ચ જાયતે ॥ ૧,૧૯૨.

પામા, વિચર્ચિકા, દાદ અને ફોડા—આ તેલ લગાડવાથી નાશ પામે છે અને ત્વચા નરમ બને છે.

પ્રભૂતાન્યપિ શ્વિત્રાણિ તૈલેનાનેન મર્દયેત્ । ચિરોત્થિતમપિ શ્વિત્રં વિનષ્ટં તત્ક્ષણાદ્ભવેત્ ॥ ૧,૧૯૨.

ઘણા શ્વિત્ર રોગો પર આ તેલથી મલિશ કરવું; વર્ષોથી રહેલું શ્વિત્ર પણ તરત જ દૂર થાય છે.

પટોલપત્રં કટુકા મઞ્જિષ્ઠા શારિવા નિશા । જાતીશમીનિમ્બપત્રં મધુકં ક્વથિતં ઘૃતમ્ ॥ ૧,૧૯૨.

પટોળના પાન, કટુકા, મંજિષ્ઠા, શારિવા, નિશા, જાતી, ઇશામી, નીમના પાન અને યષ્ટિમધુ—આ બધું ઘીમાં ઉકાળવું.

એભિર્લેપાત્સયુરરુજો વ્રણા વિસ્ત્રાવિણઃ શિવ । શઙ્ખપુષ્પી વચા સોમો બ્રાહ્મી બ્રહ્મસુવર્ચલાઃ ॥ ૧,૧૯૨.

આ દવાઓના લગાડવાથી, હે કલ્યાણમય, ફોડા, રોગો અને દુર્ગંધ વાળા ઘા સારા થઈ જાય છે: શંખપુષ્પી, વચા, સોમ, બ્રાહ્મી અને બ્રાહ્મસુવર્ચલા.

અભયા ચ ગુડૂચી ચ આટરૂષકવાકુચી । એતૈરક્ષસમૈર્ભાગૈર્ઘૃતપ્રસ્થં વિપાચયેત્ ॥ ૧,૧૯૨.

અભયા, ગુડૂચી, આટરૂષક અને વાકુચી — આ બધું સમાન પ્રમાણમાં લઈને એક પ્રસ્થ ઘી સાથે સારી રીતે ઉકાળો.

કણ્ટકાર્યા રસપ્રસ્થં ક્ષીરપ્રસ્થસમન્વિતમ્ । એતદ્બ્રાહ્મીઘૃતં નામ સ્મૃતિમેધાકરં પરમ્ ॥ ૧,૧૯૨.

કાંટાકારીનો રસ એક પ્રસ્થ અને એટલોજ દૂધ સાથે મિક્સ કરીને જે ઘી બને છે, તેને બ્રાહ્મી ઘૃત કહે છે, જે સ્મૃતિ અને બુદ્ધિ વધારવામાં શ્રેષ્ઠ છે.

અગ્નિમન્થો વચા વાસા પિપ્પલી મધુ સૈન્ધવમ્ । સપ્તરાત્રપ્રયોગેણ કિન્નરૈરિવ ગીયતે ॥ ૧,૧૯૨.

અગ્નિમંઠ, વચા, વસા, પિપ્પલી, મધ અને સૈંધવ — આ દવાઓને સાત રાત સુધી વાપરવાથી, કિન્નરો પણ તેની પ્રશંસા કરે છે.

અપામાર્ગઃ ગુડૂચી ચ વચા કુષ્ઠં શતાવરી । શઙ્ખપુષ્પાભયા સાજ્યં વિડઙ્ગં ભક્ષિતં સમમ્ । ત્રિભિર્દિનૈર્નરં કુર્યાદ્ગ્રન્થાષ્ટશતધારિણમ્ ॥ ૧,૧૯૨.

અપામાર્ગ, ગુડૂચી, વચા, કુષ્ટ, શતાવરી, શંખપુષ્પી, અભયા, ઘી અને વિદંગ — આ બધું એકસાથે ત્રણ દિવસ ખાવાથી માણસ આઠસો શ્લોક યાદ રાખી શકે છે.

અદ્ભિર્વા પયસાજ્યેન માસમેકન્તુ સેવિતા । વચા કર્યાન્નરં પ્રાજ્ઞં શ્રુતિધારણસંયુતમ્ ॥ ૧,૧૯૨.

જોઈએ તો વચા પાણી, દૂધ કે ઘી સાથે એક મહિનો લેવાય, તો માણસ બુદ્ધિશાળી અને સારી યાદશક્તિવાળો બની જાય છે.

ચન્દ્રસૂર્યગ્રહે પીતં પલમેકં પયોઽન્વિતમ્ । વચાયાસ્તત્ક્ષણં કુર્યાન્મહાપ્રજ્ઞાયુતં નરમ્ ॥ ૧,૧૯૨.

ચાંદ્ર કે સૂર્ય ગ્રહણ વખતે, વચાનું એક પલ દૂધમાં મિક્સ કરીને પીવામાં આવે તો, તરત જ મહાન બુદ્ધિ મળે છે.

ભૂનિમ્બનિમ્બત્રિફલાપર્પટૈશ્ચ શૃતં જલમ્ । પટોલીમુસ્તકાભ્યાઞ્ચ વાસકેન ચ નાશયેત્ ॥ ૧,૧૯૨.

ભૂનિમ્બ, નિમ્બ, ત્રિફળા, પરપટા, પટોળી, મુસ્તક અને વસાથી ઉકાળેલું પાણી બધા રોગો નાશ કરે છે.

વિસ્ફોટકાનિ રક્તઞ્ચ નાત્ર કાર્યા વિચારણા । કતકસ્ય ફલં શઙ્ખં સૈન્ધવં ત્ર્યૂષણં વચા ॥ ૧,૧૯૨.

ફોડા કે લોહી વહી જાય તો શંકા કરવાની જરૂર નથી: કટકનું ફળ, શંખ, સૈંધવ, ત્ર્યુષણ અને વચા અસરકારક છે.

ફેની રસાઞ્જનં ક્ષૌદ્રં વિડઙ્ગાનિ મનઃ શિલા । એષાં વર્તિર્હન્તિ કાચં તિમિરં પટલં તથા ॥ ૧,૧૯૨.

ફેની, રસાંજન, મધ, વિદંગ અને મન:શિલા — આ બધું એકસાથે આંખમાં લગાડવાથી મોતીયાબિંદ, અંધારું અને પડદો દૂર થાય છે.

પ્રસ્થદ્વયં માષકસ્ય ક્વાથશ્ચ દ્રોણમમ્ભસામ્ । ચતુર્ભાગાવશેષેણ તૈલપ્રસ્થં વિપાચયેત્ ॥ ૧,૧૯૨.

માશકના બે પ્રસ્થ અને એક ડ્રોણ પાણીમાં ઉકાળો, પછી ચોથું ભાગ બાકી રહે ત્યારે એક પ્રસ્થ તેલ ઉમેરીને પકાવો.

કાઞ્જિકસ્યાઢકં દત્ત્વા પિષ્ટાન્યેતાનિ દાપયેત્ । પુનર્નવા ગોક્ષુરકં સૈન્ધવં ત્ર્યૂષણં વચા ॥ ૧,૧૯૨.

એક ઢક કાંજી અને પીસેલા પુંનર્વા, ગોક્ષુર, સૈંધવ, ત્ર્યુષણ અને વચા ઉમેરો.

લવણં સુરદારુશ્ચ મઞ્જિષ્ઠા કણ્ટકારિકા । નસ્યાત્પાનાદ્ધરત્યેવ કર્ણશૂલં સુદારુણમ્ ॥ ૧,૧૯૨.

મીઠું, સુરદારુ, મંજિષ્ઠા અને કાંટાકારી — નાસ્ય કે પીવાથી પણ ભારે કાનનો દુઃખાવો દૂર થાય છે.

બાધિર્યં સર્વરોગાંશ્ચ હ્યભ્યઙ્ગાચ્ચ મહેશ્વર । પલદ્વયં સૈન્ધવઞ્ચ શુણ્ઠી ચિત્રકપઞ્ચકમ્ ॥ ૧,૧૯૨.

સૈંધવના બે પલ, સુંઠ અને ચિત્રકના પાંચ પ્રકારનું તેલ લગાડવાથી, હે મહેશ્વર, બહેરાપણ અને બધા રોગો દૂર થાય છે.

સૌવીરપઞ્ચપ્રસ્થં ચ તૈલપ્રસ્થં પચેત્તતઃ । અસૃગ્દરસ્વરપ્લીહાસર્વવાતવિકારનુત્ ॥ ૧,૧૯૨.

સૌવીરાના પાંચ પ્રસ્થ અને એક પ્રસ્થ તેલ સાથે પકાવવું. એથી લોહી વહી જવું, વાંધો સ્વાદ, પળીના રોગ અને બધા વાયુના રોગો દૂર થાય છે.

ઉદુમ્બરં વટં પ્લક્ષં જમ્બૂદ્વયમથાર્જુનમ્ । પિપ્પલી ચ કદમ્બઞ્ચ પલાશં લોધ્રતિન્દુકમ્ ॥ ૧,૧૯૨.

ઉદુંબર, વટ, પલાશ, બે જાંબુ, અર્જુન, પિપ્પલી, કદંબ, પલાશ, લોધ્ર અને તિંડુક —

મધૂકમામ્રસર્જઞ્ચ બદરં પદ્મકેશરમ્ । શિરીષબીજઙ્કતકમેતત્ક્વાથેન સાધિતમ્ । તૈલં હન્તિ વ્રણાંલ્લેપાચ્ચિરકાલભવાનપિ ॥ ૧,૧૯૨.

મધુક, આંબા, સરજ, બદરા, પદ્મકના ફૂલ, શિરીષના બીજ અને કટક — આ બધું ઉકાળી તેલમાં મિક્સ કરીને લગાડવાથી જૂના ઘા પણ ઠીક થાય છે.

શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્ ૧૯૩ હરિરુવાચ । પલાણ્ડુજીરકે કુષ્ઠમશ્વગન્ધાજમોદકમ્ । વચા ત્રિકટુકઞ્ચૈવ લવણં ચૂર્ણમુત્તમમ્ ॥ ૧,૧૯૩.

હરિ બોલ્યા: ડુંગળી, જીરું, કુષ્ટ, અશ્વગંધા, અજમોદ, વચા, ત્રિકટુ અને શ્રેષ્ઠ મીઠુંનું ચૂર્ણ —

બ્રાહ્મીરસૈર્ભાવિતઞ્ચ સર્પિર્મધુસમન્વિતમ્ । સપ્તાહં ભક્ષિતં કુર્યાન્નિર્મલાઞ્ચ મતિં પરામ્ ॥ ૧,૧૯૩.

બ્રાહ્મીનો રસ, ઘી અને મધ સાથે મિશ્રિત કરીને સાત દિવસ સુધી લેવું જોઈએ; એથી મન શુદ્ધ અને ઉત્તમ બને છે.

સિદ્ધાર્થકં વચા હિઙ્ગુ કરઞ્જં દેવદારુ ચ । મઞ્જિષ્ઠા ત્રિફલા વિશ્વં શિરીષો રજનીદ્વયમ્ ॥ ૧,૧૯૩.

સિદ્ધાર્થક, વચ, હીંગ, કરંજ, દેવદારુ, મંજિષ્ઠા, ત્રિફળા, વિશ્વ, શિરીષ અને બે જાતની હળદર—