ગરુડપુરાણમ્

પલાશસ્ય ચ બીજાનિ શ્રાવણે વિતુષાણિ ચ । ગૃહીત્વા નવનીતેન તેષાં ચૂર્ણં ચ ભક્ષયેત્ ॥ ૧,૧૮૭.

શ્રાવણ મહિનામાં પલાશના બીજ અને વિતુષાના દાણા લઈને, તેનું ચૂર્ણ નવનીત સાથે ખાવું જોઈએ.

કર્ષાર્ધમેકં સેવેત નત્વા નિત્યં હરિં પ્રભુમ્ । પુરાણષષ્ટિધાન્યસ્ય પથ્યમમ્બુ પિબન્હર । જીવેદ્વર્ષસહસ્રાણિ વલીપલિતવર્જિતઃ ॥ ૧,૧૮૭.

દરરોજ અડધું કે એક કર્ષા લઈ, હમેશા હરિ ભગવાનને વંદન કરીને, જૂના અને શષ્ટધાન્યના પથ્ય ખોરાક અને પાણી પીવાથી માણસને હજાર વર્ષ સુધી જીવન મળે છે, અને ચામડીની સળવળ તથા વાળની સફેદી દૂર રહે છે.

ભૃઙ્ગરાજસ્ય વૈ મૂલં પુષ્યર્ક્ષે તુ સમાહૃતમ્ । વિધાય તસ્ય ચૂર્ણં વૈ સસૌવીરઞ્ચ ભક્ષયેતં ॥ ૧,૧૮૭.

પુષ્ય નક્ષત્રમાં ભૃંગરાજનું મૂળ લઈ, તેનું ચૂર્ણ બનાવીને સૌવીર સાથે ખાવું જોઈએ.

માસમાત્રપ્રયોગેણ વલીપલિતવર્જિતઃ । શતાનિ પઞ્ચ જીવેચ્ચ નરો નાગબલો ભવેત્ । ભવેચ્છ્રુતિધરો રુદ્ર પુષ્યર્ક્ષે ચૈવ ભક્ષણાત્ ॥ ૧,૧૮૭.

માત્ર એક મહિના સુધી ઉપયોગ કરવાથી માણસને ચામડીની સળવળ અને વાળની સફેદી દૂર થાય છે, પાંચસો વર્ષ સુધી જીવન મળે છે, હાથી જેવી તાકાત મળે છે અને વિદ્વાન બને છે, હે રુદ્ર, પુષ્ય નક્ષત્રમાં તેને ખાવાથી.

શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્ ૧૮૮ હરિરુવાચ । નિર્વ્રણઃ સ્યાત્પૂયંહીનો પ્રહારો ઘૃપૂરિતઃ । અપામાર્ગસ્ય વૈ મૂલં હસ્તાભ્યાઞ્ચ વિમર્દિતમ્ । તદ્રસેન પ્રહારસ્ય રક્તસ્ત્રાવો ન પૂરણાત્ ॥ ૧,૧૮૮.

હરિ કહે છે: ઘા અને પિયુંથી મુક્ત થાય છે, ઘી ભરેલા ઘા સાજા થાય છે; અપામારગનું મૂળ હાથથી ઘસીને, તેનું રસ ઘા પર લગાવવાથી રક્તસ્રાવ અટકે છે અને પિયું થતું નથી.

રુદ્ર લાઙ્ગલિકામૂલં ચેક્ષુદર્ભસ્તથૈવ ચ । તેન વ્રણમુખં લિપ્તં શલ્યં નિઃ સ રતિ વ્રણાત્ । ચિરકાલપ્રવિષ્ટોઽપિ તેન માર્ગેણ શઙ્કર ॥ ૧,૧૮૮.

હે શંકર, રુદ્રલાંગલિકા અને કુશ ઘાસનું મૂળ, ઘાની મોઢી પર લગાવવાથી, ઘા માંથી પરપોટા બહાર આવી જાય છે, ભલે તે લાંબા સમયથી અંદર હોય.

બાલમૂલં મેષશૃઙ્ગીમૂલં વા વારિઘર્ષિતમ્ । તેન લિપ્તં ચિરં જાતં વ્રણં નાડ્યાઃ પ્રશામ્યતિ ॥ ૧,૧૮૮.

બાલમૂળ અથવા મેષશૃંગીનું મૂળ પાણી સાથે ઘસીને, ઘા પર લાંબા સમય સુધી લગાવવાથી નાડીના ઘા ઠીક થાય છે.

જગ્ધં માહિષપધ્ના ચ યુક્તં કોદ્રવભક્તકમ્ । હિઙ્ગુમૂલસ્ય વૈ ચૂર્ણં દત્તં નાડીવ્રણાપહમ્ ॥ ૧,૧૮૮.

હિંગના મૂળનું ચૂર્ણ ભેંસના દહીં અને કોદ્રવા ભાત સાથે આપવાથી નાડીના ઘા સાજા થાય છે.

બ્રહ્મયષ્ટિફલં પિષ્ટં વારિણા તેનલેપિતમ્ । તેન ઘૃષ્ટં રક્તદોષઃ પ્રણશ્યતિ ન સંશયઃ ॥ ૧,૧૮૮.

બ્રહ્મયષ્ટીનું ફળ પાણીમાં પીસીને લગાવવાથી રક્તના રોગ દૂર થાય છે, તેમાં કોઈ શંકા નથી.

યવભસ્મ વિડઙ્ગઞ્ચ ગન્ધપાષાણમેવ ચ । શુણ્ઠિરેષાઞ્ચૈવ ચૂર્ણં ભ્વિતં રુધિરેણવૈ ॥ ૧,૧૮૮.

યવની ભસ્મ, વિડંગ અને ગંધપાશાણ, સાથે સુંઠીનું ચૂર્ણ, રક્તમાં મિશ્રિત કરીને વાપરવું જોઈએ.

કૃકલાસસ્ય તલ્લિપ્તં વિદ્રધિં નાશયેચ્છિવ । સૌભાઞ્જનસ્ય બીજાનિ ત્વતસીમસિના સહ ॥ ૧,૧૮૮.

કૃકલાસના ચૂર્ણનો લેપ લગાવવાથી વિદ્રધી (ફોડા) નાશ પામે છે; સૌભાંજનના બીજ, ત્વતસી અને અસિની સાથે.

સૌરસર્ષપયુક્તાનિ સર્વાણ્યેતાનિ શઙ્કર । પિષ્ટાન્યનમ્લતક્રેણ ગ્રન્થિકં નાશયેદ્ધિ વૈ ॥ ૧,૧૮૮.

શંકર, રાઈ અને ગાયના મૂત્ર સાથે મિક્સ કરેલા આ બધાં ઉપાય, જ્યારે પીસીને લપસીના રૂપે લગાડવામાં આવે, ત્યારે ગ્રંથિરૂપ સુઝને ચોક્કસપણે દૂર કરે છે.

શ્વેતાપરાજિતામૂલં પિષ્ટં તણ્ડુલવારિણા । તેન નસ્યપ્રદાનાત્સ્યાદ્ભૂતવૃન્દસ્ય વિદ્રવઃ ॥ ૧,૧૮૮.

શ્વેત અપરાજિતાનું મૂળ ભાતના પાણી સાથે પીસીને, જ્યારે નાસિકામાં અપાય, ત્યારે ભૂતાદિ દુષ્ટ શક્તિઓનો સમૂહ વિખેરાઈ જાય છે.

અગસ્ત્યપુષ્પનસ્યં વૈ સમરીચં તુ શૂલહૃત્ । ભુજઙ્ગચર્મ વૈ હિઙ્ગુ નિમ્બપત્રં તથા યવાઃ । ગૌરસર્ષમ એભિઃ સ્યાલ્લેપો ભૂતહરઃ શિવ ॥ ૧,૧૮૮.

અગસ્ત્યના ફૂલ, મરી, સાપની ચામડી, હિંગ, લીમડાના પાન અને જ્વાર—આ બધું ગાયના મૂત્ર સાથે પીસીને લપસ બનાવવામાં આવે, શિવ, તો એ ભૂતોને દૂર કરે છે.

ગોરોચના મરીચાનિ પિપ્પલી સૈન્ધવં મધુ । અઞ્જનં કૃતમેભિઃ સ્યાદ્ગ્રહભૂતહરં શિવ ॥ ૧,૧૮૮.

ગાયની પીળી, મરી, પીપળી, સૈંધવ મીઠું, મધ અને કાજળ—આ બધાથી બનાવેલું અંજન, શિવ, ગ્રહો અને ભૂતોના દુઃખ દૂર કરે છે.

ગુગ્ગુલૂલૂકપુચ્છાભ્યાં ધૂપો ગ્રહહરો ભવેત્ । ચાતુર્થિકજ્વરૈર્મુક્તો કૃષ્ણવસ્ત્રાવગુણ્ઠિતઃ ॥ ૧,૧૮૮.

ગુગ્ગળ અને ઘુવડની પૂંછથી બનાવેલો ધૂપ ગ્રહદોષ દૂર કરે છે; ચોથા દિવસે આવતાં તાવમાંથી મુક્ત થયેલા વ્યક્તિએ કાળી ચાદર ઓઢવી જોઈએ.

શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્ ૧૮૯ હરિરુવાચ । શ્વેતાપરાજિતાપુષ્પરસેનાક્ષ્ણોશ્ચ પૂરણે । પટલં નાશમાયાતિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા ॥ ૧,૧૮૯.

હરિ કહે છે: જ્યારે શ્વેત અપરાજિતાનું મૂળ અને ફૂલ આંખોમાં મૂકવામાં આવે, ત્યારે પીડા નાશ પામે છે; અહીં વધારે વિચાર કરવાની જરૂર નથી.

મૂલં ગોક્ષુરકસ્યૈવ ચર્વિત્વા નીલલોહિત । દન્તકીટવ્યથા નશ્યેત્સુરાસુરવિમર્દન્ ॥ ૧,૧૮૯.

ગોક્ષુરકાનું મૂળ ચાવીને, નીલલોહિત, દાંતમાં પડેલા કીડીના દુઃખનો નાશ થાય છે, દેવ-દૈત્યને દબાવનાર!

નારી પુષ્પાદિને પીત્વા ગોક્ષીરેણોપવાસતઃ । શ્વેતાર્કસ્ય તુ વૈ મૂલં તસ્યાસ્તદ્ગુલ્મશૂલનુત્ ॥ ૧,૧૮૯.

સ્ત્રી જ્યારે પુષ્પાદિનીનું રસ ગાયના દૂધ સાથે ઉપવાસે પીવે અને શ્વેત અર્કનું મૂળ લે, ત્યારે પેટની ગાંઠ અને દુઃખ દૂર થાય છે.

શ્વેતાર્કપુષ્પં વિધિના ગૃહીતં પૂર્વમન્ત્રિતમ્ । ઋતુશુદ્ધા ચ લલના કટૌ બદ્ધ્વા પ્રસૂયતે ॥ ૧,૧૮૯.

વિધિપૂર્વક મંત્રથી સંસ્કાર કરેલું શ્વેત અર્કનું ફૂલ, જ્યારે સ્ત્રી ઋતુશુદ્ધ હોય ત્યારે કમરે બાંધવામાં આવે, ત્યારે પ્રસૂતિ થાય છે.

હસ્તબદ્ધં પલાશસ્ય અપામાર્ગસ્ય વા હર । મૂલં સર્વજ્વરહરં ભૂતપ્રેતાદિનુદ્ભવેત્ ॥ ૧,૧૮૯.

પલાશ અથવા અપામાર્ગનું મૂળ હાથમાં બાંધવામાં આવે, હરા, તો એ બધાં તાવ અને ભૂત-પ્રેત વગેરે દૂર કરે છે.

પીતં વૃશ્ચિકમૂલઞ્ચ પ્રાતઃ પર્યુષિતામ્બુના । સાર્ધં વિનાશયેદ્દાહજ્વરઞ્ચ પરમેશ્વર ॥ ૧,૧૮૯.

વિચ્છુનું મૂળ સવારે રાતભર રાખેલા પાણી સાથે પીવામાં આવે, પરમેશ્વર, તો દાહવાળો તાવ નાશ પામે છે.

શિખાયાઞ્ચૈવ તદ્બદ્ધં ભવેદૈકાહિકાહિનુત્ । પીતં પર્યુષિતાદ્ભિશ્ચ ભવેત્સર્વવિષાપહૃત્ ॥ ૧,૧૮૯.

એ જ મૂળ ચોટીમાં બાંધવામાં આવે તો એક દિવસ કે બે દિવસના તાવ દૂર થાય છે; અને રાતભર રાખેલા પાણી સાથે પીવામાં આવે તો બધાં ઝેર દૂર થાય છે.

યસ્ય લજ્જાલુકામૂલં દીયતે ચ સ્વરેતસા । સાર્ધં સ વૈરં સંયાતિ પુમાન્સ્ત્રી વા ન સંશયઃ ॥ ૧,૧૮૯.

જેને લજ્જાળુનું મૂળ પોતાના વિર્ય સાથે આપવામાં આવે, પુરુષ કે સ્ત્રી, એ પોતાના દુશ્મન સાથે મિલન પામે છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.

પિષ્ટ્વા ગવ્યઘૃતેનૈવ પાઠામૂલં પિબેત્તુ યઃ । સર્વં વિષં વિનશ્યેચ્ચ નાત્ર કાર્યા વિચારણા ॥ ૧,૧૮૯.

જે વ્યક્તિ પાથાનું મૂળ ગાયના ઘી સાથે પીસીને પીવે છે, એના સર્વ પ્રકારના ઝેર નાશ પામે છે; અહીં વધુ વિચારવાની જરૂર નથી.

મૂલં પર્યુષિતોદેન શિરીષસ્ય યથા તથા । રક્તચિત્રકમૂલસ્ય રસસ્ય ભરણાદ્ધર । કર્ણયોઃ કામલાવ્યાધિનાશઃ સ્યાન્નાત્ર સંશયઃ ॥ ૧,૧૮૯.

શિરીષનું મૂળ રાતભર રાખેલા પાણી સાથે અને રક્ત ચિત્રકના રસને કાનમાં નાખવાથી, હરા, કાનની કામળાનો રોગ દૂર થાય છે; આમાં કોઈ શંકા નથી.

શ્વેતકોકિલાક્ષમૂલં છાગીક્ષીરેણ સંયુતમ્ । ત્રિસપ્તાહેન વૈ પીતં ક્ષયરોગં ક્ષયં નયેત્ ॥ ૧,૧૮૯.

શ્વેત કોયલાક્ષનું મૂળ બકરાના દૂધ સાથે મિક્સ કરીને એકવીસ દિવસ પીવામાં આવે તો ક્ષયરોગ સંપૂર્ણપણે દૂર થાય છે.

નારિકેલસ્ય વૈ પુષ્પં છાગક્ષીરેણ સંયુતમ્ । પિબેચ્ચ ત્રિવિધસ્તસ્ય રક્તવાતો વિનશ્યતિ ॥ ૧,૧૮૯.

નાળિયેરનું ફૂલ બકરાના દૂધ સાથે મિક્સ કરીને ત્રણ વખત પીવામાં આવે તો રક્ત અને વાયુના ત્રાસ દૂર થાય છે.

કુર્યાત્સુદર્શનામૂલં માલ્યેન સુસમાહૃતમ્ । કણ્ઠબદ્ધ ત્ર્યાહિકાદિગ્રહભૂતવિનાશનમ્ ॥ ૧,૧૮૯.

સુદર્શનનું મૂળ ફૂલની માળા સાથે યોગ્ય રીતે લઈ, ગળામાં બાંધવામાં આવે તો ત્રણ દિવસ કે વધુ સમય સુધી ગ્રહ અને ભૂતના દુઃખ દૂર થાય છે.