ગરુડપુરાણમ્

શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્ ૧૮૭ હરિરુવાચ । હસ્તિકર્ણપલાશસ્ય પત્રાણિ? ચૂર્ણયેદ્ધર । સર્વરોગવિનિર્મુક્તં ચૂર્ણં પલશતં શિવ ॥ ૧,૧૮૭.

હરીએ કહ્યું: હસ્તિકર્ણ પલાશના પાંદડાં પીસીને, શિવ, એક સો પલાં જેટલું ચૂર્ણ બનાવીએ તો તે બધા રોગોથી મુક્ત કરે છે.

સક્ષીરં ભક્ષીતં કુર્યાત્સપ્તાહેન વૃષધ્વજ । નરં શ્રુતિધરં રુદ્ર મૃગેન્દ્રગતિવિક્રમમ્ ॥ ૧,૧૮૭.

એ ચૂર્ણ દૂધ સાથે સાત દિવસ ખાઈએ તો, વૃષભધ્વજ, મનુષ્યને તીખી સાંભળવાની શક્તિ અને સિંહ જેવી ચાલ અને બળ મળે છે, રુદ્ર.

પદ્મરાગપ્રતીકાશંયુક્તં દશશતાયુષા । ષોડશાબ્દાકૃતિં રુદ્ર સતતં દુગ્ધભોજનાત્ ॥ ૧,૧૮૭.

પદ્મરાગ જેવી કાંતિ, હજાર વર્ષનું આયુષ્ય અને સોળ વર્ષના યુવાન જેવી કાયાં, રુદ્ર, સતત દૂધ પીવાથી મળે છે.

મધુસર્પિઃસમાયુક્તં દુગ્ધમાયુષ્કરં ભવેત્ । તજ્જગ્ધં મધુના સાર્ધં દશવર્ષ સહસ્રિણમ્ ॥ ૧,૧૮૭.

દૂધમાં મધ અને ઘી મિશ્રિત કરવાથી તે આયુષ્ય વધારતું બને છે; અને મધ સાથે તે પીવાથી માણસને દસ હજાર વર્ષ સુધી જીવન મળે છે.

કુર્યાન્નરં શ્રુતિધરં પ્રમદાજનવલ્લભમ્ । દધ્ના નિત્યં ભક્ષિતન્તુ વજ્રદેહકરં ભવેત્ ॥ ૧,૧૮૭.

દહીં રોજ ખાવાથી માણસ વિદ્વાન બને છે, સ્ત્રીઓનો પ્રિય બને છે અને તેનું શરીર વજ્ર જેવા મજબૂત થાય છે.

કેશરાજિસમાયુક્તં નરં વર્ષસહસ્રિણમ્ । તચ્ચ કાઞ્જિકસંયુક્તં નરં કુર્યાચ્ચ ભક્ષિતમ્ ॥ ૧,૧૮૭.

કેસર મિશ્રિત ખોરાક ખાવાથી માણસને હજાર વર્ષ સુધી આયુષ્ય મળે છે; અને તે ખોરાક કાંજી સાથે મિશ્રિત કરીને પણ ખાવું જોઈએ.

શતવર્ષં દિવ્યદેહં વલીપલિતવર્જિતમ્ । જગ્ધં ત્રિફલયા ક્ષૌદ્રં ચક્ષુષ્મન્તં કરોતિ વૈ ॥ ૧,૧૮૭.

ત્રિફળા સાથે મધ ખાવાથી માણસને સો વર્ષ સુધી દિવ્ય શરીર મળે છે, જેમાં કોઈ વાળની સફેદી કે ચામડીની સળવળ નથી, અને દૃષ્ટિ પણ તેજસ્વી થાય છે.

અન્ધઃ પશ્યેત્તુ ચૂર્ણસ્ય સાજ્યસ્યૈવ તુ ભક્ષણાત્ । મહિષીક્ષીરસંયુક્તસ્તલ્લેપઃ કૃષ્ણકેશકૃત્ ॥ ૧,૧૮૭.

ઘી સાથે મિશ્રિત ચૂર્ણ ખાવાથી અંધ માણસ પણ જોઈ શકે છે; અને ભેંસના દૂધ સાથે તેનો લેપ કરવાથી વાળ કાળા થાય છે.

ખલ્વાટસ્ય ચ વૈ કેશા ભવન્તિ વૃષભધ્વજ । તૈલયુક્તેન ચૂર્ણેન વલીપલિતનાશનમ્ ॥ ૧,૧૮૭.

વૃષભધ્વજ, તેલ સાથે મિશ્રિત ચૂર્ણ વાપરવાથી ટકલા માણસને પણ વાળ આવે છે; અને ચામડીની સળવળ અને વાળની સફેદી દૂર થાય છે.

તદુદ્વર્તનમાત્રેણ સર્વરાગઃ પ્રમુચ્યતે । સચ્છાગક્ષીરચૂર્ણેન દૃષ્ટિઃ સ્યાન્માસતોઽઞ્જનાત્ ॥ ૧,૧૮૭.

માત્ર તે ચૂર્ણ રગડવાથી બધા રંગના ડાઘ દૂર થાય છે; અને સચ્ચાગા દૂધના ચૂર્ણથી એક મહિના સુધી અંજણ લગાવવાથી દૃષ્ટિ સુધરે છે.

પલાશસ્ય ચ બીજાનિ શ્રાવણે વિતુષાણિ ચ । ગૃહીત્વા નવનીતેન તેષાં ચૂર્ણં ચ ભક્ષયેત્ ॥ ૧,૧૮૭.

શ્રાવણ મહિનામાં પલાશના બીજ અને વિતુષાના દાણા લઈને, તેનું ચૂર્ણ નવનીત સાથે ખાવું જોઈએ.

કર્ષાર્ધમેકં સેવેત નત્વા નિત્યં હરિં પ્રભુમ્ । પુરાણષષ્ટિધાન્યસ્ય પથ્યમમ્બુ પિબન્હર । જીવેદ્વર્ષસહસ્રાણિ વલીપલિતવર્જિતઃ ॥ ૧,૧૮૭.

દરરોજ અડધું કે એક કર્ષા લઈ, હમેશા હરિ ભગવાનને વંદન કરીને, જૂના અને શષ્ટધાન્યના પથ્ય ખોરાક અને પાણી પીવાથી માણસને હજાર વર્ષ સુધી જીવન મળે છે, અને ચામડીની સળવળ તથા વાળની સફેદી દૂર રહે છે.

ભૃઙ્ગરાજસ્ય વૈ મૂલં પુષ્યર્ક્ષે તુ સમાહૃતમ્ । વિધાય તસ્ય ચૂર્ણં વૈ સસૌવીરઞ્ચ ભક્ષયેતં ॥ ૧,૧૮૭.

પુષ્ય નક્ષત્રમાં ભૃંગરાજનું મૂળ લઈ, તેનું ચૂર્ણ બનાવીને સૌવીર સાથે ખાવું જોઈએ.

માસમાત્રપ્રયોગેણ વલીપલિતવર્જિતઃ । શતાનિ પઞ્ચ જીવેચ્ચ નરો નાગબલો ભવેત્ । ભવેચ્છ્રુતિધરો રુદ્ર પુષ્યર્ક્ષે ચૈવ ભક્ષણાત્ ॥ ૧,૧૮૭.

માત્ર એક મહિના સુધી ઉપયોગ કરવાથી માણસને ચામડીની સળવળ અને વાળની સફેદી દૂર થાય છે, પાંચસો વર્ષ સુધી જીવન મળે છે, હાથી જેવી તાકાત મળે છે અને વિદ્વાન બને છે, હે રુદ્ર, પુષ્ય નક્ષત્રમાં તેને ખાવાથી.

શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્ ૧૮૮ હરિરુવાચ । નિર્વ્રણઃ સ્યાત્પૂયંહીનો પ્રહારો ઘૃપૂરિતઃ । અપામાર્ગસ્ય વૈ મૂલં હસ્તાભ્યાઞ્ચ વિમર્દિતમ્ । તદ્રસેન પ્રહારસ્ય રક્તસ્ત્રાવો ન પૂરણાત્ ॥ ૧,૧૮૮.

હરિ કહે છે: ઘા અને પિયુંથી મુક્ત થાય છે, ઘી ભરેલા ઘા સાજા થાય છે; અપામારગનું મૂળ હાથથી ઘસીને, તેનું રસ ઘા પર લગાવવાથી રક્તસ્રાવ અટકે છે અને પિયું થતું નથી.

રુદ્ર લાઙ્ગલિકામૂલં ચેક્ષુદર્ભસ્તથૈવ ચ । તેન વ્રણમુખં લિપ્તં શલ્યં નિઃ સ રતિ વ્રણાત્ । ચિરકાલપ્રવિષ્ટોઽપિ તેન માર્ગેણ શઙ્કર ॥ ૧,૧૮૮.

હે શંકર, રુદ્રલાંગલિકા અને કુશ ઘાસનું મૂળ, ઘાની મોઢી પર લગાવવાથી, ઘા માંથી પરપોટા બહાર આવી જાય છે, ભલે તે લાંબા સમયથી અંદર હોય.

બાલમૂલં મેષશૃઙ્ગીમૂલં વા વારિઘર્ષિતમ્ । તેન લિપ્તં ચિરં જાતં વ્રણં નાડ્યાઃ પ્રશામ્યતિ ॥ ૧,૧૮૮.

બાલમૂળ અથવા મેષશૃંગીનું મૂળ પાણી સાથે ઘસીને, ઘા પર લાંબા સમય સુધી લગાવવાથી નાડીના ઘા ઠીક થાય છે.

જગ્ધં માહિષપધ્ના ચ યુક્તં કોદ્રવભક્તકમ્ । હિઙ્ગુમૂલસ્ય વૈ ચૂર્ણં દત્તં નાડીવ્રણાપહમ્ ॥ ૧,૧૮૮.

હિંગના મૂળનું ચૂર્ણ ભેંસના દહીં અને કોદ્રવા ભાત સાથે આપવાથી નાડીના ઘા સાજા થાય છે.

બ્રહ્મયષ્ટિફલં પિષ્ટં વારિણા તેનલેપિતમ્ । તેન ઘૃષ્ટં રક્તદોષઃ પ્રણશ્યતિ ન સંશયઃ ॥ ૧,૧૮૮.

બ્રહ્મયષ્ટીનું ફળ પાણીમાં પીસીને લગાવવાથી રક્તના રોગ દૂર થાય છે, તેમાં કોઈ શંકા નથી.

યવભસ્મ વિડઙ્ગઞ્ચ ગન્ધપાષાણમેવ ચ । શુણ્ઠિરેષાઞ્ચૈવ ચૂર્ણં ભ્વિતં રુધિરેણવૈ ॥ ૧,૧૮૮.

યવની ભસ્મ, વિડંગ અને ગંધપાશાણ, સાથે સુંઠીનું ચૂર્ણ, રક્તમાં મિશ્રિત કરીને વાપરવું જોઈએ.

કૃકલાસસ્ય તલ્લિપ્તં વિદ્રધિં નાશયેચ્છિવ । સૌભાઞ્જનસ્ય બીજાનિ ત્વતસીમસિના સહ ॥ ૧,૧૮૮.

કૃકલાસના ચૂર્ણનો લેપ લગાવવાથી વિદ્રધી (ફોડા) નાશ પામે છે; સૌભાંજનના બીજ, ત્વતસી અને અસિની સાથે.

સૌરસર્ષપયુક્તાનિ સર્વાણ્યેતાનિ શઙ્કર । પિષ્ટાન્યનમ્લતક્રેણ ગ્રન્થિકં નાશયેદ્ધિ વૈ ॥ ૧,૧૮૮.

શંકર, રાઈ અને ગાયના મૂત્ર સાથે મિક્સ કરેલા આ બધાં ઉપાય, જ્યારે પીસીને લપસીના રૂપે લગાડવામાં આવે, ત્યારે ગ્રંથિરૂપ સુઝને ચોક્કસપણે દૂર કરે છે.

શ્વેતાપરાજિતામૂલં પિષ્ટં તણ્ડુલવારિણા । તેન નસ્યપ્રદાનાત્સ્યાદ્ભૂતવૃન્દસ્ય વિદ્રવઃ ॥ ૧,૧૮૮.

શ્વેત અપરાજિતાનું મૂળ ભાતના પાણી સાથે પીસીને, જ્યારે નાસિકામાં અપાય, ત્યારે ભૂતાદિ દુષ્ટ શક્તિઓનો સમૂહ વિખેરાઈ જાય છે.

અગસ્ત્યપુષ્પનસ્યં વૈ સમરીચં તુ શૂલહૃત્ । ભુજઙ્ગચર્મ વૈ હિઙ્ગુ નિમ્બપત્રં તથા યવાઃ । ગૌરસર્ષમ એભિઃ સ્યાલ્લેપો ભૂતહરઃ શિવ ॥ ૧,૧૮૮.

અગસ્ત્યના ફૂલ, મરી, સાપની ચામડી, હિંગ, લીમડાના પાન અને જ્વાર—આ બધું ગાયના મૂત્ર સાથે પીસીને લપસ બનાવવામાં આવે, શિવ, તો એ ભૂતોને દૂર કરે છે.

ગોરોચના મરીચાનિ પિપ્પલી સૈન્ધવં મધુ । અઞ્જનં કૃતમેભિઃ સ્યાદ્ગ્રહભૂતહરં શિવ ॥ ૧,૧૮૮.

ગાયની પીળી, મરી, પીપળી, સૈંધવ મીઠું, મધ અને કાજળ—આ બધાથી બનાવેલું અંજન, શિવ, ગ્રહો અને ભૂતોના દુઃખ દૂર કરે છે.

ગુગ્ગુલૂલૂકપુચ્છાભ્યાં ધૂપો ગ્રહહરો ભવેત્ । ચાતુર્થિકજ્વરૈર્મુક્તો કૃષ્ણવસ્ત્રાવગુણ્ઠિતઃ ॥ ૧,૧૮૮.

ગુગ્ગળ અને ઘુવડની પૂંછથી બનાવેલો ધૂપ ગ્રહદોષ દૂર કરે છે; ચોથા દિવસે આવતાં તાવમાંથી મુક્ત થયેલા વ્યક્તિએ કાળી ચાદર ઓઢવી જોઈએ.

શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્ ૧૮૯ હરિરુવાચ । શ્વેતાપરાજિતાપુષ્પરસેનાક્ષ્ણોશ્ચ પૂરણે । પટલં નાશમાયાતિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા ॥ ૧,૧૮૯.

હરિ કહે છે: જ્યારે શ્વેત અપરાજિતાનું મૂળ અને ફૂલ આંખોમાં મૂકવામાં આવે, ત્યારે પીડા નાશ પામે છે; અહીં વધારે વિચાર કરવાની જરૂર નથી.

મૂલં ગોક્ષુરકસ્યૈવ ચર્વિત્વા નીલલોહિત । દન્તકીટવ્યથા નશ્યેત્સુરાસુરવિમર્દન્ ॥ ૧,૧૮૯.

ગોક્ષુરકાનું મૂળ ચાવીને, નીલલોહિત, દાંતમાં પડેલા કીડીના દુઃખનો નાશ થાય છે, દેવ-દૈત્યને દબાવનાર!

નારી પુષ્પાદિને પીત્વા ગોક્ષીરેણોપવાસતઃ । શ્વેતાર્કસ્ય તુ વૈ મૂલં તસ્યાસ્તદ્ગુલ્મશૂલનુત્ ॥ ૧,૧૮૯.

સ્ત્રી જ્યારે પુષ્પાદિનીનું રસ ગાયના દૂધ સાથે ઉપવાસે પીવે અને શ્વેત અર્કનું મૂળ લે, ત્યારે પેટની ગાંઠ અને દુઃખ દૂર થાય છે.