ગરુડપુરાણમ્

નશ્યતે પટલં કાચં પુષ્પઞ્ચ તિમિરાદિકમ્ । વિભીતકસ્ય વૈ ચૂર્ણં સમધુ શ્વાસનાશનમ્ ॥ ૧,૧૮૫.

પટલ, કાચ અને વિવિધ અંધકાર દૂર થાય છે; વિભીતકાનો પાવડર મધ સાથે લેવાય તો શ્વાસનો રોગ દૂર થાય છે.

પિપ્પલીત્રિફલાચૂર્ણં મધુસૈન્ધવસંયુતમ્ । સર્વરોગજ્વરશ્વાસશોષપીનસહૃદ્ભવેત્ ॥ ૧,૧૮૫.

પિપ્પલી અને ત્રિફળાનો પાવડર, મધ અને સૈંધવ સાથે મિશ્રિત, બધા રોગો, તાવ, શ્વાસ, ક્ષય, પીનસ અને હૃદયના રોગમાં લાભદાયી છે.

દેવદારોશ્ચ વૈ ચૂર્ણં અજામત્રેણ ભાવયેત્ । એકવિંશતિવારંવૈત્વક્ષિણી તેન ચાઞ્જયેત્ । રાત્ર્યન્ધતા પટલતા નશ્યેન્નિર્લોમતા તથા ॥ ૧,૧૮૫.

દેવદારુનો પાવડર, બકરીના દૂધમાં એકવીસ વાર ભેળવીને આંખમાં લગાવવાથી, રાત્રી અંધતા, પટલ અને પાંદડાની ગુમાવટ દૂર થાય છે.

પિપ્પલીકેતકં રુદ્ર હરિદ્રામલકં વચા । સર્વાક્ષિરોગા નશ્યેયુઃ સક્ષીરાદઞ્જનાત્તતઃ ॥ ૧,૧૮૫.

પિપ્પલી, કેતક, હળદર, આમળા અને વચા—દૂધ સાથે અંજણ તરીકે વાપરવામાં આવે તો, હે રુદ્ર, બધા આંખના રોગો દૂર થાય છે.

કાકજઙ્ઘાશિગ્રુમૂલે મુખેન વિધૃતે શિવ । ચર્વિત્વા દન્તકીટાનાં વિનાશો હિ ભવેદ્ધર ॥ ૧,૧૮૫.

કાકજંઘા અને શિગરુનું મૂળ મોઢામાં રાખીને ચાવવામાં આવે તો, હે શિવ, દાંતના કીડા દૂર થાય છે, હે ધરાધરધારી.

શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્ ૧૮૬ હરિરુવાચ । પીતઃ સારો ગુડૂચ્યાશ્ચ મધુના ચ પ્રમેહનુત્ । પીતં ગોહાલિકામૂલં તિલદધ્યાજ્યસંયુતમ્ ॥ ૧,૧૮૬.

હરીએ કહ્યું: ગુડૂચીનો રસ મધ સાથે પીવાથી મૂત્રના રોગ દૂર થાય છે; અને ગોહાલિકા મૂળ તિલ, દહીં અને ઘી સાથે લઈએ તો તે પણ લાભદાયી છે.

નિરુદ્ધમૂત્રં ક્વથિતં નિવર્તયતિ શઙ્કર । તથા હિક્કાં હરેત્પીતં સૌવર્ચલયુતઞ્ચ વૈ ॥ ૧,૧૮૬.

શંકર, એનું કઢું પીવાથી મૂત્ર રોકાવાનો રોગ ઠીક થાય છે; અને કાળું મીઠું સાથે લઈએ તો હિક્ક પણ દૂર થાય છે.

ગોરક્ષકર્કટીમૂલં પિષ્ટં શીતોદકેન ચ । પીતં દિનત્રયેણૈવ નાશયેદ્રુદ્ર શર્કરામ્ ॥ ૧,૧૮૬.

ગોરક્ષ કર્કટીનું મૂળ પીસીને ઠંડા પાણી સાથે પીવાથી, રુદ્ર, ત્રણ દિવસમાં મૂત્રમાં પથરી નાશ પામે છે.

પિષ્ટ્વા વૈ માલતીમૂલં ગ્રીષ્મકાલે સમાહિતમ્ । સાધિતં છાગદુગ્ધેન પતિં શર્કસ્યાન્વિતમ્ । હરેન્મૂત્રનિરોધઞ્ચ હરેદ્વૈ પાણ્ડુશર્કરામ્ ॥ ૧,૧૮૬.

માલતીનું મૂળ પીસીને, ગરમીના સમયમાં, બકરાના દૂધમાં રાંધીને અને ખાંડ સાથે મિક્સ કરીને પીવાથી મૂત્ર રોકાવાનો રોગ અને પીળા પથરી દૂર થાય છે.

દ્વિજયષ્ટ્યાશ્ચ વૈ મૂલં પિષ્ટં તણ્ડુલવારિણા । ગણ્ડમાલાં હરેલ્લેપાદસાધ્યં ગલગણ્ડકમ્ ॥ ૧,૧૮૬.

દ્વિજયષ્ટિનું મૂળ પીસીને તંદુરા પાણી સાથે લગાડીએ તો ગળા પર ગાંઠ અને કઠિન ગલગાંઠ પણ ઠીક થાય છે.

રસાઞ્જનં હરીતક્યાશ્ચૂર્ણં તેનૈવ ગુણ્ઠનાત્ । નાશયેત્પુરુષો વ્યાધીન્નાત્ર કાર્યા વિચારણા ॥ ૧,૧૮૬.

રસાંજન અને હરિતકીનું ચૂર્ણ સાથે લગાડવાથી બધા રોગો નાશ પામે છે; અહીં વધુ વિચાર કરવાની જરૂર નથી.

કરવીરમૂલલેપાદ્વૈ લેપાત્પૂગફલસ્ય ચ । પુંવ્યાધિર્નશ્યતે રુદ્ર યોગમન્યં વદામ્યહમ્ ॥ ૧,૧૮૬.

કરવીરનું મૂળ અથવા પૂગફળનું લગાડવાથી પુરૂષ રોગો દૂર થાય છે, રુદ્ર; હવે હું બીજું ઉપાય કહું છું.

દન્તીમૂલં હરિદ્રા ચ ચિત્રકં તસ્ય લેપનાત્ । ભગન્દરવિનાશઃ સ્યાદન્યં યોગં વદામ્યહમ્ । જલૌકાજગ્ધરક્તઞ્ચ ભગન્દરમુમાપતે ॥ ૧,૧૮૬.

દંતીનું મૂળ, હળદર અને ચિત્રક પીસીને લગાડવાથી ભાગંદર રોગ દૂર થાય છે; બીજું ઉપાય કહું છું: જલોકા દ્વારા ભાગંદરનું લોહી કાઢવું, ઉમાપતિ.

ત્રિફલાજલઘૃષ્ટઞ્ચ માર્જારાસ્થિ વિલેપિતમ્ । તતો ન પ્રસ્ત્રવેદ્રક્તં નાત્ર કાર્યા વિચારણા ॥ ૧,૧૮૬.

ત્રિફળા પાણીમાં ઘસેલું બિલાડીનું અસ્થિ લગાડવાથી ભાગંદરમાંથી લોહી વહેવું બંધ થાય છે; અહીં શંકા કરવાની જરૂર નથી.

હરિદ્રાનેકવારઞ્ચ સ્નુહીક્ષીરેણ ભાવિતા । વટિકાર્ઽશોવિનાશાય તલ્લેપાદ્વૃષભધ્વજ । ઘોષાફલં સૈન્ધવઞ્ચ પિષ્ટ્વા ચાર્શોહરં પરમ્ ॥ ૧,૧૮૬.

હળદર, વારંવાર સ્નુહીના દૂધમાં ભાંગીને લગાડવાથી અર્શ (મસ્સા) નાશ પામે છે, વૃષભધ્વજ; ઘોષા ફળ અને સૈંધવ પીસીને લગાડવાથી પણ piles માટે ઉત્તમ ઉપાય છે.

ગવ્યાજ્યં સાધિતં પીતં પલાશક્ષારવારિણા । ત્રિગુણેન ત્રિકટુકં અર્શાંસિ ક્ષપયેચ્છિવ ॥ ૧,૧૮૬.

ગાયનું ઘી, પલાશની ખારના પાણી સાથે અને ત્રણ ગણો ત્રિકટુ લઈ પીવાથી અર્શ (મસ્સા) નાશ પામે છે, શિવ.

બિલ્વસ્ય ચ ફલં દગ્ધં રક્તાર્શઃ પ્રવિનાશનમ્ । જગ્ધવા કૃષ્ણતિલાનેવ નવનીતયુતાનપિ ॥ ૧,૧૮૬.

બિલ્વનું ફળ બળી ગયેલું રક્ત અર્શ દૂર કરે છે; અને કાળા તિલને નવનીત સાથે ખાઈએ તો તે પણ લાભદાયી છે.

શુણ્ઠીચૂર્ણં યવક્ષારયુક્તં તુલ્યગુડાન્વિતમ્ । અગ્નિવૃદ્ધિં કરોત્યેવ પ્રત્યૂષે વૃષભધ્વજ ॥ ૧,૧૮૬.

સૂંઠનું ચૂર્ણ, યવખાર અને સમાન ગુડ સાથે લઈએ તો, વૃષભધ્વજ, સવારે પાચન અગ્નિ વધે છે.

શુણ્ઠ્યા ચ ક્વથિતં વારિ પીતં ચાગ્નિં કરોતિ વૈ । હરીતકીં સૈન્ધવઞ્ચ ચિત્રકં રુદ્ર પિપ્પલી ॥ ૧,૧૮૬.

સૂંઠનું કઢું પાણી પીવાથી પાચન અગ્નિ વધે છે; હરિતકી, સૈંધવ, ચિત્રક અને પિપ્પલી, રુદ્ર—

ચૂર્ણમુષ્ણોદકેનૈષાં પીતં ચાતિક્ષુધાકરમ્ । સાજ્યં સૂકરમાંસં વૈ પીતં ચાતિક્ષુધાકરમ્ ॥ ૧,૧૮૬.

આ બધાનું ચૂર્ણ ઉનાળું પાણી સાથે પીવાથી ભૂખ ખૂબ વધે છે; અને ઘી સાથે રાંધેલું સૂરનું માંસ પણ પીવાથી ભૂખ વધારે થાય છે.

શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્ ૧૮૭ હરિરુવાચ । હસ્તિકર્ણપલાશસ્ય પત્રાણિ? ચૂર્ણયેદ્ધર । સર્વરોગવિનિર્મુક્તં ચૂર્ણં પલશતં શિવ ॥ ૧,૧૮૭.

હરીએ કહ્યું: હસ્તિકર્ણ પલાશના પાંદડાં પીસીને, શિવ, એક સો પલાં જેટલું ચૂર્ણ બનાવીએ તો તે બધા રોગોથી મુક્ત કરે છે.

સક્ષીરં ભક્ષીતં કુર્યાત્સપ્તાહેન વૃષધ્વજ । નરં શ્રુતિધરં રુદ્ર મૃગેન્દ્રગતિવિક્રમમ્ ॥ ૧,૧૮૭.

એ ચૂર્ણ દૂધ સાથે સાત દિવસ ખાઈએ તો, વૃષભધ્વજ, મનુષ્યને તીખી સાંભળવાની શક્તિ અને સિંહ જેવી ચાલ અને બળ મળે છે, રુદ્ર.

પદ્મરાગપ્રતીકાશંયુક્તં દશશતાયુષા । ષોડશાબ્દાકૃતિં રુદ્ર સતતં દુગ્ધભોજનાત્ ॥ ૧,૧૮૭.

પદ્મરાગ જેવી કાંતિ, હજાર વર્ષનું આયુષ્ય અને સોળ વર્ષના યુવાન જેવી કાયાં, રુદ્ર, સતત દૂધ પીવાથી મળે છે.

મધુસર્પિઃસમાયુક્તં દુગ્ધમાયુષ્કરં ભવેત્ । તજ્જગ્ધં મધુના સાર્ધં દશવર્ષ સહસ્રિણમ્ ॥ ૧,૧૮૭.

દૂધમાં મધ અને ઘી મિશ્રિત કરવાથી તે આયુષ્ય વધારતું બને છે; અને મધ સાથે તે પીવાથી માણસને દસ હજાર વર્ષ સુધી જીવન મળે છે.

કુર્યાન્નરં શ્રુતિધરં પ્રમદાજનવલ્લભમ્ । દધ્ના નિત્યં ભક્ષિતન્તુ વજ્રદેહકરં ભવેત્ ॥ ૧,૧૮૭.

દહીં રોજ ખાવાથી માણસ વિદ્વાન બને છે, સ્ત્રીઓનો પ્રિય બને છે અને તેનું શરીર વજ્ર જેવા મજબૂત થાય છે.

કેશરાજિસમાયુક્તં નરં વર્ષસહસ્રિણમ્ । તચ્ચ કાઞ્જિકસંયુક્તં નરં કુર્યાચ્ચ ભક્ષિતમ્ ॥ ૧,૧૮૭.

કેસર મિશ્રિત ખોરાક ખાવાથી માણસને હજાર વર્ષ સુધી આયુષ્ય મળે છે; અને તે ખોરાક કાંજી સાથે મિશ્રિત કરીને પણ ખાવું જોઈએ.

શતવર્ષં દિવ્યદેહં વલીપલિતવર્જિતમ્ । જગ્ધં ત્રિફલયા ક્ષૌદ્રં ચક્ષુષ્મન્તં કરોતિ વૈ ॥ ૧,૧૮૭.

ત્રિફળા સાથે મધ ખાવાથી માણસને સો વર્ષ સુધી દિવ્ય શરીર મળે છે, જેમાં કોઈ વાળની સફેદી કે ચામડીની સળવળ નથી, અને દૃષ્ટિ પણ તેજસ્વી થાય છે.

અન્ધઃ પશ્યેત્તુ ચૂર્ણસ્ય સાજ્યસ્યૈવ તુ ભક્ષણાત્ । મહિષીક્ષીરસંયુક્તસ્તલ્લેપઃ કૃષ્ણકેશકૃત્ ॥ ૧,૧૮૭.

ઘી સાથે મિશ્રિત ચૂર્ણ ખાવાથી અંધ માણસ પણ જોઈ શકે છે; અને ભેંસના દૂધ સાથે તેનો લેપ કરવાથી વાળ કાળા થાય છે.

ખલ્વાટસ્ય ચ વૈ કેશા ભવન્તિ વૃષભધ્વજ । તૈલયુક્તેન ચૂર્ણેન વલીપલિતનાશનમ્ ॥ ૧,૧૮૭.

વૃષભધ્વજ, તેલ સાથે મિશ્રિત ચૂર્ણ વાપરવાથી ટકલા માણસને પણ વાળ આવે છે; અને ચામડીની સળવળ અને વાળની સફેદી દૂર થાય છે.