ગરુડપુરાણમ્

નાગેશ્વરઞ્ચ શૈલેયં ત્વક્પત્રઞ્ચ હરીતકી । ચન્દનં કુષ્ઠસૂક્ષ્મૈલારક્તશાલિસમન્વિતા ॥ ૧,૧૮૫.

નાગકેસર, પર્વતથી મળેલ વસ્તુ, હરિતકીની છાલ અને પાંદડા, ચંદન, કુષ્ટ, સૂક્ષ્મ એલાં, અને લાલ શાલી—all ઉપયોગમાં લેવા.

એતૈર્ધૂપો વશકરઃ સ્મરબાણૈઃ સ્મારાર્દનઃ । રતિકાલે મહાદેવ પાર્વતીપ્રિય શઙ્કર ॥ ૧,૧૮૫.

આ વસ્તુઓથી બનાવેલો ધૂપ વશમાં લાવે છે, કામદેવના બાણને ભેદે છે, અને રતિ સમયે કામને શાંત કરે છે; હે શંકર, હે પાર્વતીપ્રિય.

નિજશુક્રં ગૃહી ત્વા તુ વામહસ્તેન યઃ પુમાન્ । કામિનીચરણં વામં લિંપેત્સ સ્યાત્સ્ત્રિયાઃ પ્રિયઃ ॥ ૧,૧૮૫.

જે પુરુષ પોતાનું શુક્ર વામ હસ્તથી લઈને, કામિનીના ડાબા પગ પર લગાવે છે, તે સ્ત્રીમાં પ્રિય બને છે.

સૈન્ધવઞ્ચ મહાદેવ પારાવતમલં મધુ । એભિર્લિપ્તે તુ લિઙ્ગે વૈ કામિનીવશકૃદ્ભવેત્ ॥ ૧,૧૮૫.

હે મહાદેવ! સૈંધવ, પાંખીનું મલ અને મધથી અંગને લગાવવામાં આવે, તો કામિનીને વશમાં લઈ શકાય છે.

પુષ્પાણિ પઞ્ચરક્તાનિ ગૃહીત્વા યાનિ કાનિ ચ । તત્તુલ્યઞ્ચ પ્રિયઙ્ગુઞ્ચ પેષયેદેકયોગતઃ । અનેન લિપ્તલિઙ્ગસ્ય કામિનીવશતામિયાત્ ॥ ૧,૧૮૫.

પાંચ જાતના લાલ ફૂલ અને તેટલાં જ પ્રિયંગુ લઈને, એકસાથે પીસી, અંગને લગાવવામાં આવે, તો સ્ત્રીઓ વશમાં આવી જાય છે.

હયગન્ધા ચ મઞ્જિષ્ઠા માલતીકુસુમાનિ ચ । શ્વેતસષર્પ એતૈશ્ચ લિપ્તલિઙ્ગઃ સ્ત્રિયાઃ પ્રિયઃ ॥ ૧,૧૮૫.

હયગંધા, મંજીષ્ઠા, માલતીના ફૂલ અને શ્વેત સરસપ—આથી અંગને લગાવવામાં આવે, તો સ્ત્રીઓમાં પ્રિયતા મળે છે.

મૂલન્તુ કાકજઙ્ઘાયા દુગ્ધપીતન્તુ શોષનુત્ । અશ્વગન્ધાનાગબલાગુડમાષનિષેવિણઃ । રૂપં ભવેદ્યથા તદ્વન્નવયૌવનચારિણામ્ ॥ ૧,૧૮૫.

કાકજંઘાની મૂળ દૂધ સાથે પી અને સૂકવી, અને અશ્વગંધા, નાગબલા, ગોળ અને મગનો સેવન કરનાર, તેમનું રૂપ હંમેશા નવયૌવનવાળાં જેવું રહે છે.

લૌહચૂર્ણસમાયુક્તં ત્રિફલાચૂર્ણમેવ વા । મધુના સેવિતં રુદ્ર પરિણામાખ્યશૂલનુત્ ॥ ૧,૧૮૫.

લોખંડનો પાવડર અથવા ત્રિફળાનો પાવડર, મધ સાથે લેવાય તો, હે રુદ્ર, પરીણામ નામના પેટના દુખાવાને દૂર કરે છે.

ક્વથિતોદકપાનન્તુ શમ્બૂકક્ષારકં તથા । મૃગશૃઙ્ગં હ્યગ્નિદગ્ધં ગવ્યાજ્યેન સમન્વિતમ્ । પીત હૃત્પૃષ્ઠશૂલાનાં ભવેન્નાશકરં શિવ ॥ ૧,૧૮૫.

શંબૂક ક્ષાર અને આગમાં બળેલા હરણના શિંગડા, ગાયના ઘી સાથે મિશ્રિત કરીને કઢી પાણી પીવામાં આવે તો, હે શિવ, હૃદય અને પીઠના દુખાવાને દૂર કરે છે.

હિઙ્ગુ સૌવર્ચલં શુણ્ઠી વૃષધ્વજ મહૌષધમ્? । એભિસ્તુ ક્વથિતં વારિ પીતં વૈ સર્વશૂલનુત્ ॥ ૧,૧૮૫.

હિંગ, કાળો મીઠો અને સુંઠ, હે વૃષધ્વજ, આ મહાન ઔષધિઓ છે; આમાંથી કઢી પાણી પીવામાં આવે તો બધા પ્રકારના દુખાવા દૂર થાય છે.

અપામાર્ગસ્ય વૈ મૂલં સામુદ્રલવણાન્વિતમ્ । આસ્વાદિ તમજીર્ણસ્ય શૂલસ્ય સ્યાદ્વિમર્દનમ્ ॥ ૧,૧૮૫.

અપામારગનું મૂળ અને સૈંધવ મીઠું સાથે ચાખવામાં આવે તો, અજીર્ણ અને દુખાવા દૂર થાય છે.

વટરોહાઙ્કુરો રુદ્ર તણ્ડુલોદકઘર્ષિતઃ । પીતઃ સતક્રોઽતીસારં ક્ષયં નયતિ શઙ્કર ॥ ૧,૧૮૫.

વટરોહાનું અંકુર તંદુલના પાણીમાં ઘસીને પીવામાં આવે તો, હે રુદ્ર, વધુ પડતા અતિસારને દૂર કરે છે, હે શંકર.

અઙ્કોટમૂલં કર્ષાર્ધં પિષ્ટં તણ્ડુલવારિણા । સર્વાતીસારગ્રહણીં પીતં હરતિ ભૂતપ ॥ ૧,૧૮૫.

અંકોટા મૂળનો અડધો કર્ષ તંદુલના પાણીમાં પીસી અને પીવામાં આવે તો, હે ભૂતપતિ, બધા પ્રકારના અતિસાર અને ગ્રહણીના રોગ દૂર થાય છે.

મરીચશુણ્ઠિકુટજત્વક્ચૂર્ણઞ્ચ ગુડાન્વિતમ્ । ક્રમાત્તદ્દ્વિગુણં પીતં ગ્રહણીવ્યાધિનાશનમ્ ॥ ૧,૧૮૫.

મરી, સુંઠ, કુટજની છાલ અને ગુડ સાથે મિશ્રિત પાવડર, ક્રમશઃ વધારે માત્રામાં પીવામાં આવે તો, ગ્રહણીના રોગને નાશ કરે છે.

શ્વેતાપરાજિતામૂલં હરિદ્રાસિક્થતણ્ડુલાઃ । અપામાર્ગત્રિકટુકમેષાઞ્ચ વટિકા શિવ । વિષૂચિકામહાવ્યાધિં હરત્યેવ ન સંશયઃ ॥ ૧,૧૮૫.

શ્વેત અપરાજિતાનું મૂળ, હળદર, છાંટેલા તંદુલ, અપામારગ અને ત્રિકટુ—આમાંથી બનાવેલી ગોળીઓ, હે શિવ, નિશ્ચયપૂર્વક વિશૂચિકા અને મોટા રોગો દૂર કરે છે.

ત્રિફલાગુરુ ભૂતેશ શિલાજતુ હરીતકી । એકૈકમેષાં ચૂર્ણન્તુ મધુના ચ વિમિશ્રિતમ્ । પીતં સર્વઞ્ચ મેહન્તુ ક્ષયં નયતિ શઙ્કર ॥ ૧,૧૮૫.

ત્રિફળા, અગુરૂ, શિલાજિત અને હરિતકી—દરેકનો પાવડર મધ સાથે મિશ્રિત કરીને પીવામાં આવે તો, હે શંકર, બધા પ્રકારના મેહ રોગ દૂર થાય છે.

અર્કક્ષીરપ્રસ્થમેકં તિલતૈલં તથૈવ ચ । મનઃ શિલામરીચાનાં સિન્દૂરસ્ય પલં પલમ્ ॥ ૧,૧૮૫.

અર્કનું દૂધ એક પ્રસ્થ, તલનું તેલ પણ એટલું જ, અને મન:શિલા, મરી અને સિંધૂર—દરેકનું પલ પલ જેટલું વજન.

ચૂર્ણં કૃત્વા તામ્રપાત્રે ત્વાતપૈઃ શોષયેત્તતઃ । પીતં સ્નુહીગતં દુગ્ધં સૈન્ધવં શૂલનુદ્ભવેત્ ॥ ૧,૧૮૫.

આ બધાનો પાવડર બનાવી, તાંબાના વાસણમાં સૂર્યપ્રકાશમાં સુકવી, પછી સ્નુહીના દૂધ અને સૈંધવ મીઠા સાથે પીવામાં આવે તો, દુખાવા દૂર થાય છે.

ત્રિકટુત્રિફલાનક્તં તિલતૈલં તથૈવ ચ । મનઃ શિલા નિમ્બપત્રં જાતીપુષ્પમજાપયઃ ॥ ૧,૧૮૫.

ત્રિકટુ, ત્રિફળા, નક્ત, તલનું તેલ, મન:શિલા, નીમના પાંદડા, જાસુદનું ફૂલ અને બકરીનું દૂધ—

તન્મૂત્રં સઙ્ખનાભિશ્ચ ચન્દનં ઘર્ષયેત્તતઃ । એભિશ્ચ વર્તિકાં કૃત્વા ત્વક્ષિણી ચાઞ્જયેત્તતઃ ॥ ૧,૧૮૫.

આ બધાને બકરીના મૂત્ર અને શંખના પાવડર સાથે મિશ્રિત કરીને, ચંદન સાથે ઘસવું; પછી આમાંથી અંજણ બનાવી આંખમાં લગાવવું.

નશ્યતે પટલં કાચં પુષ્પઞ્ચ તિમિરાદિકમ્ । વિભીતકસ્ય વૈ ચૂર્ણં સમધુ શ્વાસનાશનમ્ ॥ ૧,૧૮૫.

પટલ, કાચ અને વિવિધ અંધકાર દૂર થાય છે; વિભીતકાનો પાવડર મધ સાથે લેવાય તો શ્વાસનો રોગ દૂર થાય છે.

પિપ્પલીત્રિફલાચૂર્ણં મધુસૈન્ધવસંયુતમ્ । સર્વરોગજ્વરશ્વાસશોષપીનસહૃદ્ભવેત્ ॥ ૧,૧૮૫.

પિપ્પલી અને ત્રિફળાનો પાવડર, મધ અને સૈંધવ સાથે મિશ્રિત, બધા રોગો, તાવ, શ્વાસ, ક્ષય, પીનસ અને હૃદયના રોગમાં લાભદાયી છે.

દેવદારોશ્ચ વૈ ચૂર્ણં અજામત્રેણ ભાવયેત્ । એકવિંશતિવારંવૈત્વક્ષિણી તેન ચાઞ્જયેત્ । રાત્ર્યન્ધતા પટલતા નશ્યેન્નિર્લોમતા તથા ॥ ૧,૧૮૫.

દેવદારુનો પાવડર, બકરીના દૂધમાં એકવીસ વાર ભેળવીને આંખમાં લગાવવાથી, રાત્રી અંધતા, પટલ અને પાંદડાની ગુમાવટ દૂર થાય છે.

પિપ્પલીકેતકં રુદ્ર હરિદ્રામલકં વચા । સર્વાક્ષિરોગા નશ્યેયુઃ સક્ષીરાદઞ્જનાત્તતઃ ॥ ૧,૧૮૫.

પિપ્પલી, કેતક, હળદર, આમળા અને વચા—દૂધ સાથે અંજણ તરીકે વાપરવામાં આવે તો, હે રુદ્ર, બધા આંખના રોગો દૂર થાય છે.

કાકજઙ્ઘાશિગ્રુમૂલે મુખેન વિધૃતે શિવ । ચર્વિત્વા દન્તકીટાનાં વિનાશો હિ ભવેદ્ધર ॥ ૧,૧૮૫.

કાકજંઘા અને શિગરુનું મૂળ મોઢામાં રાખીને ચાવવામાં આવે તો, હે શિવ, દાંતના કીડા દૂર થાય છે, હે ધરાધરધારી.

શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્ ૧૮૬ હરિરુવાચ । પીતઃ સારો ગુડૂચ્યાશ્ચ મધુના ચ પ્રમેહનુત્ । પીતં ગોહાલિકામૂલં તિલદધ્યાજ્યસંયુતમ્ ॥ ૧,૧૮૬.

હરીએ કહ્યું: ગુડૂચીનો રસ મધ સાથે પીવાથી મૂત્રના રોગ દૂર થાય છે; અને ગોહાલિકા મૂળ તિલ, દહીં અને ઘી સાથે લઈએ તો તે પણ લાભદાયી છે.

નિરુદ્ધમૂત્રં ક્વથિતં નિવર્તયતિ શઙ્કર । તથા હિક્કાં હરેત્પીતં સૌવર્ચલયુતઞ્ચ વૈ ॥ ૧,૧૮૬.

શંકર, એનું કઢું પીવાથી મૂત્ર રોકાવાનો રોગ ઠીક થાય છે; અને કાળું મીઠું સાથે લઈએ તો હિક્ક પણ દૂર થાય છે.

ગોરક્ષકર્કટીમૂલં પિષ્ટં શીતોદકેન ચ । પીતં દિનત્રયેણૈવ નાશયેદ્રુદ્ર શર્કરામ્ ॥ ૧,૧૮૬.

ગોરક્ષ કર્કટીનું મૂળ પીસીને ઠંડા પાણી સાથે પીવાથી, રુદ્ર, ત્રણ દિવસમાં મૂત્રમાં પથરી નાશ પામે છે.

પિષ્ટ્વા વૈ માલતીમૂલં ગ્રીષ્મકાલે સમાહિતમ્ । સાધિતં છાગદુગ્ધેન પતિં શર્કસ્યાન્વિતમ્ । હરેન્મૂત્રનિરોધઞ્ચ હરેદ્વૈ પાણ્ડુશર્કરામ્ ॥ ૧,૧૮૬.

માલતીનું મૂળ પીસીને, ગરમીના સમયમાં, બકરાના દૂધમાં રાંધીને અને ખાંડ સાથે મિક્સ કરીને પીવાથી મૂત્ર રોકાવાનો રોગ અને પીળા પથરી દૂર થાય છે.