ગરુડપુરાણમ્

શર્કરામધુસંયુક્તં નવનીતં બલી લિહેત્ । ક્ષીરાશી ચ ક્ષયી પુષ્ટિં મેધાઞ્ચૈવાતુલાં વ્રજેત્ ॥ ૧,૧૮૨.

મજબૂત માણસે ખાંડ અને મધ સાથે નવનીત ચાટી લેવું; જે દૂધ પણ લે છે, તેને તંદુરસ્તી અને અતુલ બુદ્ધિ મળે છે.

કુલીરચૂર્ણં સક્ષીરં પીતઞ્ચ ક્ષયરેગનુત્ । ભલ્લાતકં વિડઙ્ગઞ્ચ યવક્ષારઞ્ચ સૈન્ધવમ્ ॥ ૧,૧૮૨.

કુલીરનું ચૂર્ણ દૂધ સાથે પીવાથી ક્ષય રોગ દૂર થાય છે; ભલ્લાતક, વિડંગ, યવક્ષાર અને સૈંધવ પણ ઉપયોગી છે.

મનઃ શિલા શઙ્ખચૂર્ણં તૈલપક્વં તથૈવ ચ । લોમાનિ શાતયત્યેવ નાત્ર કાર્યા વિચારણા ॥ ૧,૧૮૨.

મન:શિલા અને શંખનું ચૂર્ણ તેલમાં પકાવી વાળ પર લગાવવાથી વાળ દૂર થાય છે; તેમાં કોઈ શંકા નથી.

માલૂરસ્ય રસં ગૃહ્ય જલૌકાં તત્ર પેષયેત્ । હસ્તૌ સંલેપયેત્તેન ત્વગ્નિસ્તમ્ભનમુત્તમમ્ ॥ ૧,૧૮૨.

માલૂરનું રસ લઈ, જળૌકા પીસી તેમાં મિક્સ કરી હાથ પર લગાવવું, તો અગ્નિ રોકવાનો ઉત્તમ ઉપાય છે.

શાલ્મલીરસમાદાય ખરમૂત્રે નિધાય તમ્ । અગ્નયાદૌ વિક્ષિપેત્તેન હ્યગ્નિસ્તમ્ભનમુત્તમમ્ ॥ ૧,૧૮૨.

શાલમલીનું રસ લઈ, ખચ્ચરની મૂત્રમાં મૂકી, તેને અગ્નિમાં નાખવું, તો અગ્નિ રોકાય છે.

વાયસ્યા ઉદરં ગૃહ્ય મણ્ડૂકવસયા સહ । ગુટિકાં કારયેત્તેન તતોઽગ્નૌ સંક્ષૈપેત્સુધીઃ । એવમેતત્પ્રયોગેણ હ્યગ્નિસ્તમ્ભનમુત્તમમ્ ॥ ૧,૧૮૨.

ગિધડનું પેટ અને દેડકાની ચરબી લઈ, ગોળી બનાવી અગ્નિમાં નાખવી; આ રીતે અગ્નિ રોકાય છે.

મુણ્ડીત્વક્ચ વચા મુસ્તં મરિચં તગરં તથા । ચર્વિત્વા ચ ત્વિમં સદ્યો જિહ્વયા જ્વલનં લિહેત્ ॥ ૧,૧૮૨.

મુંડીની છાલ, વચ, મુસ્તા, મરી અને તગર ચાવીને, તરત જ જીભથી અગ્નિ બુઝાવી શકાય છે.

ગોરોચનાં ભૃઙ્ગરાજં ચૂર્ણોકૃત્યઘૃતં સમમ્ । દિવ્યામ્ભસઃ સ્તમ્ભનં સ્યાન્મન્ત્રેણાનેન વૈ તથા । ઓં અગ્નિસ્તમ્ભનં કુરુ કુરુ ॥ ૧,૧૮૨.

ગાયની ગોરોચન અને ભૃંગરાજનું ચૂર્ણ સમાન પ્રમાણમાં ઘીમાં મિક્સ કરો. આ મિશ્રણને દિવ્ય જળ સાથે મંત્ર બોલી ઉપયોગ કરો તો અગ્નિને સ્થિર કરી શકાય છે. મંત્ર છે: 'ૐ અગ્નિને સ્થિર કરો, સ્થિર કરો.'

ઓં નમો ભગવતે જલં સ્તમ્ભય સં સં સં કેક કેકઃ ચરચર । જલસ્તમ્ભનમન્ત્રોઽયં જલં સ્તમ્ભયતે શિવ ! ॥ ૧,૧૮૨.

'ૐ, ભગવાનને વંદન, જળને સ્થિર કરો, સં સં સં, કેક કેક, ચાલતું અને અચળ.' હે શિવ, આ જળને સ્થિર કરવાનો મંત્ર છે, જે જળને સ્થિર કરે છે.

ગૃધ્રાસ્થિઞ્ચ ગવાસ્થિઞ્ચ તથા નિર્માલ્યમેવ ચ । અરેર્યો નિખનેદ્દ્વારે પઞ્ચત્વમુ પયાતિ સઃ ॥ ૧,૧૮૨.

જો કોઈ શત્રુના દરવાજા પર ગૃધ્ર અને ગાયની હાડકાં તથા મંદિરમાંથી બચેલું ફૂલ-પર્ણ વગેરે દાટી દે, તો એ શત્રુ અવશ્ય મૃત્યુ પામે છે.

પઞ્ચરક્તાનિ પુષ્પાણિ પૃથગ્જાત્યા સમાલભેત્ । કુઙ્કુમેન સમાયુક્તમાત્મરક્તસમન્વિતમ્ ॥ ૧,૧૮૨.

પાંચ જાતના લાલ ફૂલ અલગ અલગ ભેગા કરો, તેમાં કુંકુમ અને પોતાનું લોહી મિક્સ કરો.

પુષ્પેણ તુ સમં પિષ્ટ્વા રોચનાયાઃ પલૈકતઃ । સ્ત્રિયા પુંસા કૃતો રુદ્ર ! તિલકોઽયં વશીકરઃ ॥ ૧,૧૮૨.

આ ફૂલને એક પળા રોચના સાથે પીસી, સ્ત્રી કે પુરુષના મસ્તક પર તિલક કરો તો આકર્ષણ થાય છે, હે રુદ્ર.

બ્રહ્મદણ્ડી તુ પુષ્યેણ ભક્ષ્યે પાને વશીકરઃ । યષ્ટિ મધુ પલૈકેન પક્વમુષ્ણોદકં પિબેત્ ॥ ૧,૧૮૨.

બ્રહ્મદંડીને ફૂલો સાથે ભોજન કે પાનમાં મિક્સ કરીને ખાવું કે પીવું, તો આકર્ષણ થાય છે. એક પળા મધને ગરમ પાણીમાં ઉકાળી પીવું જોઈએ.

વિષ્ટમ્ભિકાઞ્ચ હૃચ્છૂલં હરત્યેવ મહેશ્વર ! । ઓં હ્રૂં જઃ । મન્ત્રોઽયં હરતે રુદ્ર ! સર્વવૃશ્ચિકજં વિષમ્ ॥ ૧,૧૮૨.

વિષ્ઠંભિકા ઔષધી અને હૃદયનો દુઃખાવો દૂર થાય છે, હે મહેશ્વર! 'ૐ હ્રૂં જઃ' - આ મંત્રથી, હે રુદ્ર, બધા વિચ્છુના ઝેર દૂર થાય છે.

પિપ્પલી નવનીતઞ્ચ શૃઙ્ગવેરં ચ સૈન્ધવમ્ । મરિચં દધિ કુષ્ઠઞ્ચ નસ્યે પાને વિષં હરેત્ ॥ ૧,૧૮૨.

પીપળી, નવનીત, આદુ, સૈંધવ મીઠું, મરી, દહીં અને કુષ્ટ - આમાંથી નાસિકામાં નાખવું કે પીવું, તો ઝેર દૂર થાય છે.

ત્રિફલાર્દ્રકકુષ્ઠં ચ ચન્દનં ઘૃતસંયુતમ્ । એતત્પાનાચ્ચ લેપાચ્ચ વિષનાશો ભવેચ્છિવ ! ॥ ૧,૧૮૨.

ત્રિફળા, તાજું આદુ, કુષ્ટ અને ચંદનને ઘીમાં મિક્સ કરો. આ પીવાથી કે લગાડવાથી, હે શિવ, ઝેર નાશ પામે છે.

પારાવતસ્ય ચાક્ષીણિ હરિતાલં મનઃ શિલા । એતદ્યોગાદ્વિષં હન્તિ વૈનતેય ઇવોરગાન્ ॥ ૧,૧૮૨.

કબૂતરની આંખ, હરિતાલ અને અભ્રક - આ ત્રણને મિક્સ કરો તો ઝેર નાશ પામે છે, જેમ કે વૈનતેય સર્પોનો નાશ કરે છે.

સૈન્ધવં ત્ર્યૂષણં ચૈવ દધિમધ્વાજ્યસંયુતમ્ । વૃશ્ચિકસ્ય વિષં હન્તિ લેપોઽયં વૃષભધ્વજ ! ॥ ૧,૧૮૨.

સૈંધવ મીઠું, ત્ર્યુષણ, દહીં, મધ અને ઘી - આ લેપ, હે વૃષભધ્વજ, વિચ્છુના ઝેરને નાશ કરે છે.

બ્રહ્મદણ્ડીતિલાન્ક્વાથ્ય ચૂર્ણં ત્રિકટુકં પિબેત્ । નાશયેદ્રુદ્ર ! ગુલ્માનિ નિરુદ્ધં રક્તમેવ ચ ॥ ૧,૧૮૨.

બ્રહ્મદંડી અને તલને ઉકાળી, ત્રિકટુનું ચૂર્ણ પીવું, તો, હે રુદ્ર, ગાંઠો અને અટકેલું લોહી દૂર થાય છે.

પીત્વા ક્ષીરં ક્ષૌદ્રયુતં નાશયેદસૃજઃ સ્ત્રુતિમ્ । આટરૂપકમૂલેન ભગં નાભિં ચ લેપયેત્ । સુખં પ્રસૂયતે નારી નાત્ર કાર્યા વિચારણા ॥ ૧,૧૮૨.

દૂધમાં મધ મિક્સ કરી પીવાથી લોહી વહી જવું બંધ થાય છે. આટરૂપકના મૂળને યોનિ અને નાભિ પર લગાડવાથી સ્ત્રીને સરળ પ્રસૂતિ થાય છે, વધુ વિચારવાની જરૂર નથી.

શર્કરાં મધુસંયુક્તાં પીત્વા તણ્ડુલવારિણા । રક્તાતિસારશમનં ભવતીતિ વૃષધ્વજ ! ॥ ૧,૧૮૨.

શક્કર અને મધને ભાતના પાણીમાં મિક્સ કરી પીવાથી, હે વૃષભધ્વજ, વધુ લોહી વહી જવું શાંત થાય છે.

શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્ ૧૮૩ હરિરુવાચ । મરિચં શૃઙ્ગવેરં ચ કુટજત્વચમેવ ચ । પાનાચ્ચ ગ્રહણી નશ્યેચ્છશાઙ્કાઙ્કિતશેખર ! ॥ ૧,૧૮૩.

હરિ બોલ્યા: મરી, આદુ અને કુટજની છાલ - આ પીવાથી અજીર્ણ દૂર થાય છે, હે ચંદ્રમૌળી.

પિપ્પલી પિપ્પલીમૂલં મરિચં તગરં વચા । દેવદારુરસં પાઠાં ક્ષીરેણ સહ પેષયેત્ ॥ ૧,૧૮૩.

પીપળી, પીપળીનું મૂળ, મરી, તગર, વચ, દેવદારુનો રસ અને પાઠા - આ બધું દૂધ સાથે પીસવું.

અનેનૈવ પ્રયોગેણ હ્યતિસારો વિનશ્યતિ । મરીચતિલપુષ્પાભ્યા મઞ્જનં કામલાપહમ્ ॥ ૧,૧૮૩.

આ જ રીતે ઉપયોગ કરવાથી અતિસાર દૂર થાય છે. મરી અને તલના ફૂલનું અંજણ આંખમાં લગાડવાથી કામળો દૂર થાય છે.

હરીતકી સમગુડા મધુના સહ યોજિતા । વિરેચનકરી રુદ્ર ! ભવતીતિ ન સંશયઃ ॥ ૧,૧૮૩.

હરિતકી, ગોળ અને મધ સાથે મિક્સ કરી લેવાથી, હે રુદ્ર, નિશ્ચયે જ વિરેચન થાય છે.

ત્રિફલા ચિત્રકં ચિત્રં તથા કટુકરોહિણી । ઉરુસ્તમ્ભહરં હ્યેતદુત્તમન્તુ વિરેચનમ્ ॥ ૧,૧૮૩.

ત્રિફળા, ચિત્રક, ચિત્ર અને કટુકરોહિણી — આ ઉત્તમ વિરેचक છે, જે જાંઘમાં થતો અડધો અવરોધ દૂર કરે છે.

હરીતકી શૃઙ્ગવેરં દેવદારુ ચ ચન્દનમ્ । ક્વાથયેચ્છાગદુગ્ધેન અપામાર્ગસ્ય મૂલકમ્ । ઊરુસ્તમ્ભં જયન્ત્યા વા સપ્તરાત્રેણ નાશયેત્ ॥ ૧,૧૮૩.

હરીતકી, સૂંઠ, દેવદારુ અને ચંદનને, અપામાર્ગના મૂળ સાથે બકરીના દૂધમાં ઉકાળી પીવું, અથવા જયંતી લેવાથી, જાંઘનો અવરોધ સાત દિવસમાં દૂર થાય છે.

અનન્તાશૃઙ્ગવેરસ્ય સૂક્ષ્મચૂર્ણાનિ કારયેત્ । ગુગ્ગુલં ગુડતુલ્યં ચ ગુટિકામુપયુજ્યચ । વાયુઃ સ્નાયુગતં ચૈવ અગ્નિમાન્દ્યં ચ નાશયેત્ ॥ ૧,૧૮૩.

અનંતમૂળ અને સૂંઠનો બારીક ચૂર્ણ બનાવી, ગુગ્ગળ અને ગોળ જેટલું લઈ ગોળી બનાવવી. આ વાદને નસોમાંથી અને પાચનશક્તિની કમજોરીને દૂર કરે છે.

સઙ્ખપુષ્પીન્તુ પુષ્પેણ સમુદ્ધૃત્ય સપત્રિકામ્ । સમૂલાં છાગદુગ્ધેન અપસ્મારહરં પિબેત્ ॥ ૧,૧૮૩.

શંખપુષ્પીનું ફૂલ, પાંદડા અને મૂળ સહિત કાઢી, બકરીના દૂધ સાથે પીવું — આ અપસ્માર (મૂર્છા) દૂર કરે છે.