કટિબદ્ધં નિમ્બમૂલમક્ષિસૂલહરં ભવેત્ । શણમૂલં સતામ્બૂલં દગ્ધમિન્દ્રિયકસ્ય (લ્પ) હૃત્ ॥ ૧,૧૭૭.
નિમનું મૂળ કમરે બાંધવાથી આંખનો દુખાવો દૂર થાય છે; શણનું મૂળ અને પાન સાથે બળી જાય તો ઇન્દ્રિયોની પીડા પણ દૂર થાય છે.
અન્નસ્વિન્નહરિદ્રા ચ શ્વેતસર્ષપમૂલકમ્ । બીજાનિ માતુલુઙ્ગસ્ય એષામુદ્વર્તનં સમમ્ । સપ્તરાત્રપ્રયોગેણ શુભદેહકરં ભવેત્ ॥ ૧,૧૭૭.
રસોઈમાં વપરાતી હળદર, સફેદ રાયનું મૂળ અને માતુલુંગાના બીજ – આ બધું ઉકાળી સાત દિવસ સુધી ઉકાળીને લગાડવાથી શરીર તંદુરસ્ત બને છે.
શ્વેતાપરાજિતાપત્રં નિમ્બપત્રરસેન તુ । નસ્યદાનાડ્ડાકિનીનાં માતૄણાં બ્રહ્મરક્ષસામ્ । મોક્ષઃ સ્યાન્મધુસારેણ નસ્યાચ્ચ વૃષભધ્વજ ॥ ૧,૧૭૭.
સફેદ અપરાજિતાનું પાન અને નિમના પાનનો રસ નાસિકામાં નાખવાથી ડાકિની, માતૃકા અને બ્રહ્મરક્ષસોનું બાધા દૂર થાય છે, હે વૃષભધ્વજ; અને મધ સાથે નાસ્ય આપવાથી પણ મુક્તિ મળે છે.
મૂલં શ્વેતજયન્ત્યાશ્ચ પુષ્યર્ક્ષે તુ સમાહૃતમ્ । શ્વેતાપરાજિતાર્કસ્ય ચિત્રકસ્ય ચ મૂલકમ્ । કૃત્વા તુ વટિકાં નારી તિલકેન વશી ભવેત્ ॥ ૧,૧૭૭.
પુષ્ય નક્ષત્રમાં લવાયેલું સફેદ જયંતીનું મૂળ, સફેદ અપરાજિતા અને ચિત્રકાનું મૂળ – આ બધું એક સાથે પીસી ગોળી બનાવી, તિલક કરીને સ્ત્રીને વશ કરી શકાય છે.
પિપ્પલીલોહચૂર્ણં તુ શુણ્ઠીશ્ચામલકાનિ ચ । સમાનિ રુદ્ર જાનીયાત્સૈન્ધવં મધુશર્કરા ॥ ૧,૧૭૭.
પિપ્પળી, લોહનું ચૂર્ણ, સુંઠી અને આમળા – હે રુદ્ર, આ બધું સમાન પ્રમાણમાં લો, સાથે સૈંધવ અને મીઠાઈની ખાંડ પણ ભેળવો.
ઉદુમ્બરપ્રમાણેન સપ્તાહં ભક્ષણાત્સમમ્ । પુમાંશ્ચ બલવાન્સ સ્યાજ્જીવેદ્વર્ષશતદ્વયમ્ । ઓં ઠ ઠ ઠ ઇતિ સર્વવશ્યપ્રયોગેષુ પ્રયુક્તઃ સર્વકામકૃત્ ॥ ૧,૧૭૭.
ઉદુમ્બર જેટલી માત્રામાં સાત દિવસ સુધી લેતા પુરુષ બળવાન બને છે અને બે સો વર્ષ જીવે છે; 'ઑમ ઠ ઠ ઠ' – આ સર્વવશીકરણ વિધિમાં બોલવાથી સર્વ ઇચ્છા પૂર્ણ થાય છે.
સંગૃહ્ય વિદ્વાન્કાકસ્ય નિલયં પ્રદહેચ્ચ તત્ । ચિતાગ્નૌ ભસ્મ તચ્છત્રોર્દત્તં શિરસિ શઙ્કર ॥ ૧,૧૭૭.
વિદ્વાન વ્યક્તિએ કાગડો જ્યાં રહે છે એ જગ્યા એકત્ર કરી, તેને ચિતાની આગમાં બળી ભસ્મ બનાવી, એ ભસ્મ છત્રી નીચે માથે મૂકે, હે શંકર,
તમુચ્ચાટયતે રુદ્ર શૃણુ તદ્યોગમુત્તમમ્ । નિઃ ક્ષિપ્તં ચ પુરીષં વૈ વનમૂષિકચર્મણિ ॥ ૧,૧૭૭.
હે રુદ્ર, એ વ્યક્તિને દૂર કરી દે છે; એ શ્રેષ્ઠ ઉપાય સાંભળો: વનના ઉંદરના ચામડાં પર મૂત્ર નાખીને ફેંકી દો.
કટિતન્તુનિબદ્ધં વૈ કુર્યાન્મલનિરોધનમ્ । કૃષ્ણકાકસ્ય રક્તેન યસ્ય નામ પ્રલિપ્ય ચ ॥ ૧,૧૭૭.
કાંપડાની દોરીથી માળને બાંધી, કાળાં કાગડાની લોહીથી તેને ચોપડી, જેના નામે લખવું હોય તેનું નામ લખવું.
ચ્યુતદલે મધ્યમધ્યે તતો નિઃ ક્ષિપ્યતે હર ! । સ ખાદ્યતે કાકવૃન્દૈર્નારી પુરુષ એવ ચ ॥ ૧,૧૭૭.
હે હર, પછી એ માળને પડી ગયેલા પાનના વચ્ચે મૂકી દેવું. આવું કરવાથી, સ્ત્રી કે પુરુષ જે હોય, કાગડાના ટોળા તેને ખાઈ જાય છે.
શર્કરામધ્વજાક્ષીરં તિલગોક્ષુરકં સમમ્ । સ શત્રું નાશયેદ્રુદ્ર ! ઉચ્ચાટિતમિદં હર ! ॥ ૧,૧૭૭.
શક્કર, મધ, ગાયનું દૂધ, તલ અને ગોકશુર – આ બધું મિક્સ કરવું. હે રુદ્ર, આવું કરવાથી દુશ્મનનો નાશ થાય છે; આ દુશ્મનને દૂર કરવાનું ઉપાય છે, હે હર!
ઉલૂકકૃષ્ણકાકસ્ય બિલ્વસ્યાથ સમિચ્છતમ્ । રુધિરેણ સમાયુક્તં યયોર્નામ્ના તુ હૂયતે । તયોર્મધ્યે મહાવૈરં ભવેન્નાસ્ત્યત્ર સંશયઃ ॥ ૧,૧૭૭.
જ્યારે કોઈને દુશ્મનાવટ કરવી હોય ત્યારે ઘુવડ, કાળો કાગડો અને બિલ્વનું લોહી ભેગું કરવું. એમાં બે જણના નામ લઈને હવનમાં અર્પણ કરવાથી, એ બંને વચ્ચે મોટો ઝઘડો થાય છે – આમાં કોઈ શંકા નથી.
ભાવિતં ઋક્ષદુગ્ધેન મત્સ્યસ્ય રોહિતસ્ય ચ । માંસં તત્સાધિતં તૈલં તદભ્યઙ્ગાચ્ચ રોગનુત્ । ચન્દનોદકનસ્યાત્તુ રોમોત્થાનં ભવેત્પુનઃ ॥ ૧,૧૭૭.
ભાલુના દૂધ અને રોહુ માછલીના માંસને તેલમાં ભેળવીને શરીરે મસાજ કરવાથી રોગ દૂર થાય છે; પણ એમાં ચંદનનું પાણી વાપરવાથી ફરી વાળ ઉગે છે.
હસ્તે લાઙ્ગલિકાકન્દં ગૃહીતં તેન લેપિતમ્ । શરીરં યેન સ પુમાન્વૃદ્ધેર્દર્પં વ્યપોહતિ ॥ ૧,૧૭૭.
જે પુરુષ લાંગળીના મૂળને હાથમાં લઈને શરીરે લગાવે છે, એ વૃદ્ધાવસ્થાનો અહંકાર દૂર કરી દે છે.
મયૂરરુધિરેણૈવ જીવં સંહરતે શિવ । જ્વલતાં તુ ભુજઙ્ગાનાં બિલસ્થાનામપીશ્વર ॥ ૧,૧૭૭.
હે શિવ, મોરના લોહીથી જીવ લઈ શકાય છે—even જો તે જીવતા, અગ્નિ જેવી તીવ્રતા ધરાવતા, બિલમાં રહેલા સાપ હોય તો પણ.
દેહશ્ચિતાગ્નૌ દગ્ધશ્ચ સર્પસ્યાજગરસ્ય હિ । તદ્ભસ્મ સંમુખે ક્ષિપ્તં શત્રણાં ભઙ્ગકૃદ્ભવેત્ ॥ ૧,૧૭૭.
સાપ કે અજગરના મૃતદેહને ચિતાની આગમાં બળી જાય અને એ ભસ્મ દુશ્મન સામે ફેંકવામાં આવે તો, એ દુશ્મનનો નાશ કરે છે.
મન્ત્રેણાનેન તત્ક્ષિપ્તં મહાભઙ્ગકરં રિપોઃ । ઓં ઠ ઠ ઠ ચાહીહિચાહીહિ સ્વાહા । ઓં ઉદરં પાહિહિ પાહિહિસ્વાહા ॥ ૧,૧૭૭.
આ ઉપાય સાથે નીચેના મંત્રનો ઉચાર કરીને ફેંકવામાં આવે તો, દુશ્મનનો મોટો વિનાશ થાય છે: 'ૐ ઠ ઠ ઠ, આવો સાપ, આવો! સ્વાહા. ૐ પેટને બચાવો, બચાવો, સ્વાહા.'
સુદર્શનાયા મલં તુ પુષ્યર્ક્ષે તુ સમાહૃતમ્ । નિઃ ક્ષિપ્તં ગૃહમધ્યે તુ ભુજઙ્ગા વર્જયન્તિ તત્ ॥ ૧,૧૭૭.
પુષ્ય નક્ષત્રમાં સુદર્શન પક્ષીના માળને એકઠું કરીને ઘરનાં મધ્યમાં મૂકી દેવામાં આવે તો, ત્યાં સાપ આવતાં ટાળે છે.
અર્કમૂલેન રવિણા અર્કાગ્નિજ્વલિતા શિવ । યુક્તા સિદ્ધાર્થતૈલેન વર્તિર્માર્ગાહિનાશિની ॥ ૧,૧૭૭.
હે શિવ, અર્કના મૂળની વાટકી, રવિના તાપથી સળગાવી અને સિદ્ધાર્થના તેલ સાથે મિક્સ કરીને વાટકી બનાવવામાં આવે તો, એ રસ્તામાં આવતા સાપોને નાશ કરે છે.
માર્જારપલલં વિષ્ઠા હરિતાલં ચ ભાવિતમ્ । છાગ મૂત્રેણ તલ્લિપ્તો મૂષિકો મૂષિકાન્હરેત્ ॥ ૧,૧૭૭.
બિલાડીનું માળ, હરિતાળ અને બકરાનું મૂત્ર ભેળવીને, એ મિશ્રણને લગાડવાથી એક ઉંદર બીજા ઉંદરોને મારી નાખે છે.
મુક્તો હિ મન્દિરે રુદ્ર નાત્ર કાર્યા વિચારણા । વિફલાર્જુનપુષ્પાણિ ભલ્લાતકશિરીષકમ્ ॥ ૧,૧૭૭.
હે રુદ્ર, આ ઉપાય ઘરમાં મૂકવામાં આવે તો, કોઈ શંકા રાખવાની જરૂર નથી; કાચા અર્જુન, ભલ્લાતક અને શિરીષના ફૂલો વપરાય છે.
લાક્ષા સર્જરસશ્ચૈવ વિડઙ્ગશ્ચૈવ ગુગ્ગુલુઃ । એતૈર્ધૂપો મક્ષિકાણાં મશકાણાં વિનાશનઃ ॥ ૧,૧૭૭.
લાખ, સાળનું રેઝિન, વિડંગ અને ગુગ્ગળ – આ બધાનો ધૂપ કરવાથી માખીઓ અને મચ્છરો નાશ પામે છે.
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્ ૧૭૮ હરિરુવાચ । બ્રહ્મદણ્ડીવચાકુષ્ઠં પ્રિયઙ્ગર્નાગકેશરમ્ । દદ્યાત્તામ્બૂલસંયુક્તં સ્ત્રીણાં મન્ત્રેણ તદ્વશમ્ । ઓં નારાયણ્યૈ સ્વાહા ॥ ૧,૧૭૮.
હરિ બોલ્યા: બ્રહ્મદંડી, વચા, કુષ્ટ, પ્રિયંગુ અને નાગકેશર – આ બધું પાનમાં ભેળવીને સ્ત્રીઓને મંત્ર સાથે આપવાથી, 'ૐ નારાયણ્યૈ સ્વાહા', તેઓ વશમાં થાય છે.
તામ્બૂલં યસ્ય દીયેત સ વશી સ્યાત્સુમન્ત્રતઃ । ઓં હરિઃ હરિઃ સ્વાહા ॥ ૧,૧૭૮.
જેને આ પાન આપવામાં આવે છે, તે મનુષ્ય મંત્રના બળથી વશમાં થાય છે: 'ૐ હરિ હરિ સ્વાહા.'
ગોદન્તં હરિતાલઞ્ચ સંયુક્તં કાકજિહ્વયા । ચૂર્ણોકૃત્ય યસ્ય શિરે દીયતે સ વશી ભવેત્ । શ્વેતસર્ષપનિર્માલ્યં યદ્ગૃહે તદ્વિનાશકૃત્ ॥ ૧,૧૭૮.
ગોદંત અને હરિતાળ, કાગડાની જીભ સાથે ભેળવીને પીસી, જેના માથે લગાડવામાં આવે, એ વ્યક્તિ વશમાં થાય છે; અને સફેદ રાયડાના અવશેષ ઘરમાં હોય તો, એ ઘરનો નાશ કરે છે.
વૈભી તકં શાખોટકં મૂલં પત્રેણ સંયુતમ્ । સ્થાપ્યતે યદ્ગૃહદ્વારે તત્ર વૈ કલહો ભવેત્ ॥ ૧,૧૭૮.
વૈભીતક, શાખોટક અને તેમનાં મૂળ પાન સાથે ભેળવીને, જો ઘરનાં દરવાજા પાસે મૂકી દેવામાં આવે તો, એ ઘરમાં ઝઘડો થાય છે.
ખઞ્જરીટસ્ય માંસં તુ મધુના સહ પેષયેત્ । ઋતુકાલેયોનિલેપાત્પુરુષો દાસતામિયાત્ ॥ ૧,૧૭૮.
ખંજરિટ નામના પક્ષીનું માંસ મધ સાથે પીસી, યોગ્ય સમયે સ્ત્રીના અંગ પર લગાડવામાં આવે તો પુરુષ દાસ બની જાય છે.
અગુરું ગુગ્ગુલું ચૈવ નીલોત્પલસમન્વિતમ્ । ગુડેન ધૂપયિત્વા તુ રાજદ્વારે પ્રિયો ભવેત્ ॥ ૧,૧૭૮.
અગરૂ, ગુગ્ગળ અને નીલોત્પલને ગોળ સાથે ધૂપ કરવાથી રાજમાર્ગે મનુષ્ય રાજાને પ્રિય બને છે.
શ્વેતાપ રાજિતામૂલં પિષ્ટં રોચનયા યુતમ્ । યં પશ્યેત્તિલકેનૈવ વશી કર્યાન્નૃપાલયે ॥ ૧,૧૭૮.
શ્વેત અપરાજિતા મૂળને પીળા રંગ સાથે પીસી, તે તિલક રૂપે જે કોઈને રાજમહેલમાં દેખાય, તે વ્યક્તિ વશમાં થઈ જાય છે.
કાકજઙ્ઘા વચા કુષ્ઠં નિમ્બપત્રં સુકુઙ્કુમમ્ । આત્મરક્તસમાયુક્તં વશી ભવતિ માનવઃ ॥ ૧,૧૭૮.
કાકજંઘા, વચ, કુષ્ઠ, નીમની પાંદડી અને સુકુંકુમ, આ બધું પોતાના લોહી સાથે મિક્સ કરવાથી મનુષ્યને બીજાને વશ કરવાની શક્તિ મળે છે.