ગરુડપુરાણમ્

હરિરુવાચ દૃશિરૂપમનન્તં ચ સર્વવ્યાપ્યજમવ્યયમ્ ।। 16.

હરિએ કહ્યું: ધ્યાનમાં જે સ્વરૂપ રાખવું તે અનંત છે, સર્વત્ર વ્યાપેલું છે, જન્મ રહિત છે અને ક્યારેય નાશ પામતું નથી.

અક્ષરં સર્વગં નિત્યં મહદ્બ્રહ્માસ્તિ કેવલમ્ 16.

તે અક્ષય, સર્વવ્યાપી, સદા રહેતું અને સર્વોચ્ચ બ્રહ્મ છે, જે એકલુજ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.

સર્વભૂતહૃદિસ્થં વૈ સર્વભૂતમહેશ્વરમ્ 16.

તે સર્વ જીવોના હૃદયમાં વસે છે અને બધા જીવનો મહાન સ્વામી છે.

અલેપકં તથા મુક્તં મુક્તયોગિવિચિન્તિતમ્ 16.

તે કોઈપણ દોષથી અસ્પૃશ્ય છે, મુક્ત છે અને મુક્તિનો અનુભવ કરનારા સાધકોએ તેને ધ્યાનમાં રાખ્યું છે.

વાગિન્દ્રિયવિહીનં ચ પ્રાણિધર્મ્મવિવર્જિતમ્ પાયૂપસ્થવિહીનં ચ સર્વૈંન્દ્રિય વિવર્જિતમ્ ।। 16.

તે બોલી અને ઇન્દ્રિયો વિના છે, શ્વાસના ગુણોથી રહિત છે, પાયુ અને ઉપસ્થ વિના છે અને તમામ ઇન્દ્રિયો થી મુક્ત છે.

મનોવિરહિતં તદ્વન્મનોધર્મ્મવિવર્જિતમ્ 16.

તે મન વિના છે અને મનના તમામ ગુણોથી રહિત છે.

અહંકારવિહીનં વૈ બુદ્ધિધર્મ્મવિવર્જિતમ્ 16.

તે અહંકાર વિના છે અને બુદ્ધિના ગુણોથી પણ રહિત છે.

વ્યાનાખ્યવાયુહીનં વૈ પ્રાણધર્મ્મવિવર્જિતમ્ પુનઃ સૂર્ય્યર્ચ્ચનં વક્ષ્યે યદુક્તં ભૃગવે પુરા ।। 16.

તે વ્યાન નામના વાયુ વિના છે, શ્વાસના ગુણોથી પણ મુક્ત છે; હવે હું ફરીથી સૂર્યની પૂજા કેવી રીતે કરવી તે કહું છું, જે પહેલાં ભૃગુને કહી હતી.

ૐ ખખોલ્કાય નમઃ 16.

ૐ ખખોલ્કાય નમઃ

ૐ ખખોલ્કાય ત્રિદશાય નમઃ ૐ જ્ઞાનિને ઠઠ શિખાયૈ નમઃ 16.

ૐ ખખોલ્કાય ત્રિદશાય નમઃ ૐ જ્ઞાનીને ઠઠ શિખાય નમઃ

ૐ સર્વતેજોઽધિપતયે ઠઠ અસ્ત્રાય નમઃ 16.

ૐ સર્વ તેજના અધિપતિને ઠઠ અસ્રાય નમઃ

અગ્નિપ્રાકારમન્ત્રોઽયં સૂર્ય્યસ્યાઘવિનાશનઃ 16.

આ મંત્ર અગ્નિ જેવી કોટ બનાવે છે અને સૂર્ય સંબંધિત પાપોનો નાશ કરે છે.

સકલીકરણં કુર્ય્યાદ્ગાયત્ર્યા ભાસ્કરસ્ય ચ 16.

ગાયત્રી અને ભાસ્કર દ્વારા સંપૂર્ણ સંસ્કાર કરવો જોઈએ.

દણ્ડનાયકાય તતો દૈવતાયેતિ ચોત્તરે 16.

પછી દંડના મુખ્યને અને પછીની દિશાના દેવતાને અર્પણ કરવું.

વજ્રપાણિં ચ નૈર્ઋત્યાં ભૂર્ભુવઃસ્વશ્ચ વાયવે ૐ અંગારકાય ક્ષિતિસુતાય નમઃ ૐ વાગીશ્વરાય સર્વવિદ્યાધિપતયે નમઃ ૐ શનૈશ્ચરાય સૂર્ય્યાત્મજાય નમઃ ૐ કેતવે નમઃ ।। 16.

દક્ષિણપશ્ચિમમાં વજ્રપાણી, ભૂઃ, ભુવઃ અને સ્વઃમાં વાયુને; ૐ અંગારક, ધરાપુત્રને નમઃ; ૐ વાગીશ્વર, સર્વ વિદ્યા અધિપતિને નમઃ; ૐ શનૈશ્ચર, સૂર્યપુત્રને નમઃ; ૐ કેતુને નમઃ.

પૂર્વાદીશાનપર્ય્યન્તા એતે પૂજ્યા વૃષધ્વજ ૐ પ્રથમનાથાય નમઃ 16.

પૂર્વથી ઈશાન સુધીના બધા દેવતાઓની પૂજા કરવી જોઈએ, હે વૃષધ્વજ; ૐ પ્રથમનાથને નમઃ.

ૐ ભગવન્નપરિમિતમયૂખમાલિન્ ! સકલજગત્પતે ! સપ્તાશ્વવાહન ! ચતુર્ભુજ ! પરમસિદ્ધિપ્રદ ! વિસ્ફુલિંગપિંગલ ! તત એહ્યેહિ ઇદમર્ઘ્યં મમ શિરસિ ગતં ગૃહ્ણગૃહ્ણ તેજોગ્રરૂપમ્ અનગ્ન ! જ્વલજ્વલ ઠઠ નમઃ ।। 16.

ૐ, હે અનંત કિરણોથી શોભિત ભગવાન! સર્વ જગતના સ્વામી! સાત ઘોડાઓએ ખેંચાતા! ચતુર્ભુજ! પરમ સિદ્ધિ આપનાર! વિસ્ફુલિંગ જેવી પીળાશાળી! આવો, આવો, મારા માથે ધરાયેલું આ અર્ઘ્ય સ્વીકારો, સ્વીકારો, તેજસ્વી અને ભયાનક સ્વરૂપ ધરાવનાર! ઉગ્રતાથી પ્રગટો, પ્રગટો, ઠઠ નમઃ.

અનેનાવાહ્ય મન્ત્રેણ તતઃ સૂર્ય્યં વિસર્જયેત્ 16.

આ મંત્રથી પછી સૂર્યને વિદાય આપવી જોઈએ.

પુનઃ સૂર્ય્યાર્ચનં વક્ષ્યે યદુક્તં ધનદાય હિ 17.

હવે હું ફરીથી સૂર્યની પૂજા કેવી રીતે કરવી તે કહું છું, જે પહેલાં ધનદાને સમજાવ્યું હતું.

આવાહનીં તતો બદ્ધા મુદ્રામાવાહયેદ્ધરિમ્ 17.

પછી આવાહન માટેની મુદ્રા બાંધીને હરિને બોલાવવો જોઈએ.

આગ્નેય્યાં દિશિ દેવસ્ય હૃદયં સ્થાપયેચ્છિવ ! 17.

દક્ષિણપૂર્વ દિશામાં દેવનું હૃદય સ્થાપવું જોઈએ, હે શિવ.

પૌરન્દર્ય્યાં ન્યસેદ્ધર્મ્મમેકાગ્રસ્થિતમાનસઃ 17.

પૌરંદરી દિશામાં, મનને એકાગ્ર રાખીને, ધર્મને સ્થાપવું જોઈએ.

ઐશાન્યાં સ્થાપયેત્સોમં પૌરન્દર્ય્યાં તુ લોહિતમ્ 17.

ઈશાન દિશામાં સોમને અને પૌરંદરી દિશામાં લોહિતને સ્થાપવું જોઈએ.

નૈર્ઋત્યાં દાનવગુરું વારુણ્યાં તુ શનૈશ્ચરમ્ 17.

નૈઋત્ય દિશામાં દાનવોના ગુરુને અને પશ્ચિમ દિશામાં શનિને સ્થાપવું જોઈએ.

દ્વિતીયાયાં તુ કક્ષાયાં સૂર્ય્યાન્દ્વાદશ પૂજયેત્ 17.

બીજી વાડમાં સૂર્યના બાર અવતારોની પૂજા કરવી જોઈએ.

સવિતા ચૈવ ધાતા ચ વિવસ્વાંશ્ચ મહાબલઃ 17.

સવિતા, ધાતા અને મહાબળવાન વિવસ્વાન.

પૂર્વાદાવર્ચયેદ્દેવાનિન્દ્રાદીઞ્છ્રદ્ધયા નરઃ । જયા ચ વિજયા ચૈવ જયન્તિ ચાપરાજિતા 17.

પૂર્વ દિશાથી, શ્રદ્ધાપૂર્વક ઇન્દ્રથી શરૂ થતા દેવતાઓની પૂજા કરવી જોઈએ; જય, વિજય, જયંતી અને અપરાજિતાની પણ પૂજા કરવી જોઈએ.

ગરુડોક્તં કશ્યપાય વક્ષ્યે મૃત્યુઞ્જયાર્ચનમ્ 18.

હવે હું કશ્યપને ગરુડ દ્વારા કહેલી મૃત્યુન્જયની પૂજા સમજાવું છું.

ઓઙ્કારં પૂર્વમુદ્ધૃત્ય જુ(હુ)ઙ્કાઁરં તદનન્તરમ્ 18.

પ્રથમ 'ઓમ' ઉચ્ચારવું, પછી તરત જ 'જુઙ' ઉચ્ચારવું જોઈએ.