ગરુડપુરાણમ્

કંસસ્ય નાશનસ્તદ્વદ્ધસ્તિપો હસ્તિનાશનઃ 15.

એ કંસનો વિનાશક છે, હાથીનો પણ સંહારક છે અને હાથીઓનો નાશક છે.

મુદ્રો મુદ્રા કરશ્ચૈવ સર્વમુદ્રાવિવર્જિતઃ 15.

એ મુદ્રા છે, મુદ્રા કરનાર છે અને સર્વ મુદ્રાથી રહિત છે.

શ્રોત્રા શ્રોત્રનિયન્તા ચ શ્રોતવ્યઃ શ્રવણં તથા 15.

એ કાન છે, કાનનો નિયંત્રણ કરનાર છે, સાંભળવા યોગ્ય છે અને શ્રવણ પણ એ જ છે.

રૂપદ્રષ્ટા ચ ચક્ષુઃ સ્થો નિયન્તા ચક્ષુષસ્તથા 15.

એ રૂપોનો દર્શક છે, આંખમાં વસે છે અને આંખનો નિયંત્રણ કરનાર છે.

ઘ્રાણસ્થો ઘ્રાણકૃદ્‌ ઘ્રાતા ઘ્રાણેન્દ્રિયનિયામકઃ 15.

એ નાકમાં વસે છે, ઘ્રાણ ઇન્દ્રિય રચે છે, સુગંધનો અનુભવ કરે છે અને ઘ્રાણ ઇન્દ્રિયનો નિયામક છે.

પ્રાણિસ્થઃ શિલ્પ કૃચ્છિલ્પો હસ્તયોશ્ચ નિયામકઃ 15.

એ પ્રાણમાં વસે છે, કળાઓ રચે છે, હસ્તકલા સર્જે છે અને હાથનો નિયંત્રણ કરનાર છે.

નિયન્તા પાદયોશ્ચૈવ પાદ્યભાક્ચ વિસર્ગકૃત્ 15.

એ પગનો નિયંત્રણ કરનાર છે, પગને અર્પણ કરાયેલા પદાર્થનો ગ્રહણ કરનાર છે અને વિસર્જન કરનાર છે.

ઉપસ્થસ્ય નિયંતા ચ તદાનન્દકરશ્ચ હ 15.

એ ઉપસ્થનો નિયંત્રણ કરનાર છે અને એમાંથી આનંદ આપનાર છે.

અલર્કસ્ય હિતશ્ચૈવ કાર્ત્તવીર્ય્યનિકૃન્તનઃ 15.

એ અલર્કના હિતમાં છે અને કાર્તવીર્યનો વિનાશક છે.

અન્નપ્રદોઽન્નરૂપી ચ હ્યન્નાદોઽન્નપ્રવર્તકઃ 15.

એ અન્ન આપનાર છે, અન્નરૂપ છે, અન્ન ભોજન કરનાર છે અને અન્નની પ્રવૃત્તિ શરૂ કરનાર છે.

દેવક્યાનન્દનો નન્દો રોહિણ્યાઃ પ્રિય એવ ચ 15.

એ દેવકીના આનંદ છે, નંદ છે અને રોહિણીના પ્રિય છે.

દુન્દુભિર્હાસરૂપશ્ચ પુષ્પહાસસ્તથૈવ ચ 15.

તેઓ દુન્દુભિ છે, હાસ્યરૂપ છે અને ફૂલોની ખિલાવટ પણ છે.

અચ્યુતશ્ચૈવ સત્યેશઃ સત્યાયાશ્ચ પ્રિયો વરઃ 15.

તેઓ અચ્યૂત છે, સત્યના સ્વામી છે અને સત્યાની પ્રિય પતિ છે.

ગોપીનાં વલ્લભશ્ચૈવ પુણ્યશ્લોકશ્ચ વિશ્રુતઃ 15.

તેઓ ગોપીઓના પ્રિય છે અને પુણ્ય પ્રતિષ્ઠા માટે પ્રસિદ્ધ છે.

રાહુઃ કેતુર્ગ્રહો ગ્રાહો ગજેન્દ્રમુખમેલકઃ 15.

તેઓ રાહુ, કેતુ, ગ્રહ, પકડી લેનાર અને ગજરાજના મુખવાળા છે.

કિન્નરશ્ચૈવ સિદ્ધશ્ચ છન્દઃ સ્વચ્છન્દ એવ ચ 15.

તેઓ કિન્નર છે, સિદ્ધ છે, છંદ છે અને પોતાની ઈચ્છાથી વર્તનારા છે.

અનન્તરૂપો ભૂતસ્થો દેવદાનવસંસ્થિતઃ 15.

તેઓ અનંતરૂપ છે, સર્વ જીવોમાં નિવાસ કરે છે અને દેવ-દાનવોમાં પણ હાજર છે.

જગત્સ્થશ્ચૈવ જાગર્ત્તા સ્થાનં જાગરિતં તથા 15.

તેઓ જગતમાં વસે છે, સદા જાગૃત છે, સ્થાને અને જાગૃતિના અવસ્થામાં પણ છે.

જાગ્રત્સ્વપ્નસુષુપ્તૈશ્ચ વિહીનો વૈ ચતુર્થકઃ 15.

તેઓ જાગૃતિ, સ્વપ્ન અને સુષુપ્તિથી રહિત છે અને ચોથા અવસ્થારૂપે ઓળખાય છે.

ભુવનાધિપતિશ્ચૈવ ભુવનાનાં નિયામકઃ 15.

તેઓ સર્વ ભુવનોના અધિપતિ છે અને ભુવનોના નિયમક છે.

પરમાનન્દરૂપી ચ ધર્મ્માણાં ચ પ્રવર્ત્તકઃ 15.

તેઓ પરમાનંદરૂપ છે અને ધર્મનો પ્રવર્તક છે.

પ્રત્યાહારો ધારકશ્ચ પ્રત્યાહારકરસ્તથા 15.

તેઓ પ્રત્યાહાર છે, ધારક છે અને પ્રત્યાહારના કારણ પણ છે.

અગ્રાહશ્ચૈવ ગૌરશ્ચ સર્વઃ શુચિરભિષ્ટુતઃ 15.

તેઓ ગ્રહણ વિના છે, ગોરા છે, સર્વવ્યાપી છે, શુદ્ધ છે અને ખૂબ પ્રશંસિત છે.

પક્તા નન્દયિતા ભોક્તા બોદ્ધા ભાવયિતા તથા 15.

તેઓ પકવનારા છે, આનંદ આપનારા છે, ભોજન કરનારા છે, જાણનારા છે અને ધ્યાન કરનારા પણ છે.

નદી નન્દી ચ નન્દીશો ભારતસ્તરુનાશનઃ 15.

તેઓ નદી છે, આનંદી છે, આનંદના સ્વામી છે અને ભારત વૃક્ષોના નાશક છે.

ઈશશ્ચ સર્વદેવાનાં દ્વારકાસંસ્થિતસ્તથા 15.

તેઓ સર્વ દેવોના ઈશ્વર છે અને દ્વારકામાં નિવાસ કરે છે.

ભરતો જનકો જન્યઃ સર્વાકારવિ વર્જિતઃ 15.

તેઓ ભરત છે, જનક છે, જન્મના કારણ છે અને સર્વ રૂપોથી રહિત છે.

ઇતિ નામસહસ્ત્રં તે વૃષભધ્વજ કીર્ત્તિતમ્ 15.

હે વૃષભધ્વજ, આ રીતે તને હજાર નામોનું પઠન કરવામાં આવ્યું છે.

પઠન્દ્વિજશ્ચ વિષ્ણુત્વં ક્ષત્રિયો જયમાપ્નુયાત્ 15.

આનું પઠન કરવાથી બ્રાહ્મણને વિષ્ણુપદ મળે છે અને ક્ષત્રિયને વિજય પ્રાપ્ત થાય છે.