ગરુડપુરાણમ્

બ્રાહ્મણઃ ક્ષત્રિયો વૈશ્યઃ શૂદ્રો વર્ણસ્તથૈવ ચ 15.

તે બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય અને શૂદ્ર varn છે.

મોક્ષોઽધ્યાત્મસમાવિષ્ટઃ સ્તુતિઃ સ્તોતા ચ પૂજકઃ 15.

તે મોક્ષ છે, આત્માથી વ્યાપ્ત છે, સ્તુતિ છે, સ્તુતિ કરનાર છે અને પૂજા કરનાર છે.

વેત્તા વ્યાકરણં ચૈવ વાક્યં ચૈવ ચ વાક્યવિત્ 15.

તે જાણનાર છે, વ્યાકરણ છે, વાક્ય છે અને વાક્ય જાણનાર છે.

તીર્થાદિભૂતઃ સાંખ્યશ્ચ નિરુક્તં ત્વધિદૈવતમ્ 15.

પવિત્ર તીર્થોનું સાર, સાંખ્યનો સ્વરૂપ અને દેવતાઓને લગતું નિરૂક્ત પણ એ જ છે.

પ્રણવેન ચ લક્ષ્યો વૈ ગાયત્રી ચ ગદાધરઃ 15.

ઊંકારથી ઓળખાતા, ગાયત્રીમાં રહેલા અને ગદાધર પણ એ જ છે.

જલશાયી યોગશાયી શેષશાયી કુશેશયઃ 15.

પાણી પર, યોગમાં, શેષનાગ પર અને કુશ પર શયન કરતા એ જ છે.

પ્રજાપતિઃ શાશ્વતશ્ચ કામ્યઃ કામયિતા વિરાટ્ 15.

એ પ્રજાપતિ છે, સદાકાળ રહે છે, સર્વેના ઇચ્છનીય છે, ઇચ્છાઓ પૂરી પાડે છે અને વિરાટ પણ એ જ છે.

ધની ધનપ્રદો ધન્યો યાદવાનાં હિતે રતઃ 15.

એ ધનવાન છે, ધન આપનાર છે, ધન્ય છે અને યાદવોના કલ્યાણમાં તત્પર છે.

પરાક્રમો દુર્વિષહઃ સર્વશાસ્ત્રવિશારદઃ 15.

એ પરાક્રમી છે, જેને કોઈ જીતી શકે નહીં અને સર્વ શાસ્ત્રોમાં નિષ્ણાત છે.

અમૃતસ્ય પ્રદાતા ચ ક્ષીરોદઃ ક્ષીરમેવ ચ 15.

એ અમૃત આપનાર છે, ક્ષીરસાગર છે અને દૂધ પણ એ જ છે.

કંસસ્ય નાશનસ્તદ્વદ્ધસ્તિપો હસ્તિનાશનઃ 15.

એ કંસનો વિનાશક છે, હાથીનો પણ સંહારક છે અને હાથીઓનો નાશક છે.

મુદ્રો મુદ્રા કરશ્ચૈવ સર્વમુદ્રાવિવર્જિતઃ 15.

એ મુદ્રા છે, મુદ્રા કરનાર છે અને સર્વ મુદ્રાથી રહિત છે.

શ્રોત્રા શ્રોત્રનિયન્તા ચ શ્રોતવ્યઃ શ્રવણં તથા 15.

એ કાન છે, કાનનો નિયંત્રણ કરનાર છે, સાંભળવા યોગ્ય છે અને શ્રવણ પણ એ જ છે.

રૂપદ્રષ્ટા ચ ચક્ષુઃ સ્થો નિયન્તા ચક્ષુષસ્તથા 15.

એ રૂપોનો દર્શક છે, આંખમાં વસે છે અને આંખનો નિયંત્રણ કરનાર છે.

ઘ્રાણસ્થો ઘ્રાણકૃદ્‌ ઘ્રાતા ઘ્રાણેન્દ્રિયનિયામકઃ 15.

એ નાકમાં વસે છે, ઘ્રાણ ઇન્દ્રિય રચે છે, સુગંધનો અનુભવ કરે છે અને ઘ્રાણ ઇન્દ્રિયનો નિયામક છે.

પ્રાણિસ્થઃ શિલ્પ કૃચ્છિલ્પો હસ્તયોશ્ચ નિયામકઃ 15.

એ પ્રાણમાં વસે છે, કળાઓ રચે છે, હસ્તકલા સર્જે છે અને હાથનો નિયંત્રણ કરનાર છે.

નિયન્તા પાદયોશ્ચૈવ પાદ્યભાક્ચ વિસર્ગકૃત્ 15.

એ પગનો નિયંત્રણ કરનાર છે, પગને અર્પણ કરાયેલા પદાર્થનો ગ્રહણ કરનાર છે અને વિસર્જન કરનાર છે.

ઉપસ્થસ્ય નિયંતા ચ તદાનન્દકરશ્ચ હ 15.

એ ઉપસ્થનો નિયંત્રણ કરનાર છે અને એમાંથી આનંદ આપનાર છે.

અલર્કસ્ય હિતશ્ચૈવ કાર્ત્તવીર્ય્યનિકૃન્તનઃ 15.

એ અલર્કના હિતમાં છે અને કાર્તવીર્યનો વિનાશક છે.

અન્નપ્રદોઽન્નરૂપી ચ હ્યન્નાદોઽન્નપ્રવર્તકઃ 15.

એ અન્ન આપનાર છે, અન્નરૂપ છે, અન્ન ભોજન કરનાર છે અને અન્નની પ્રવૃત્તિ શરૂ કરનાર છે.

દેવક્યાનન્દનો નન્દો રોહિણ્યાઃ પ્રિય એવ ચ 15.

એ દેવકીના આનંદ છે, નંદ છે અને રોહિણીના પ્રિય છે.

દુન્દુભિર્હાસરૂપશ્ચ પુષ્પહાસસ્તથૈવ ચ 15.

તેઓ દુન્દુભિ છે, હાસ્યરૂપ છે અને ફૂલોની ખિલાવટ પણ છે.

અચ્યુતશ્ચૈવ સત્યેશઃ સત્યાયાશ્ચ પ્રિયો વરઃ 15.

તેઓ અચ્યૂત છે, સત્યના સ્વામી છે અને સત્યાની પ્રિય પતિ છે.

ગોપીનાં વલ્લભશ્ચૈવ પુણ્યશ્લોકશ્ચ વિશ્રુતઃ 15.

તેઓ ગોપીઓના પ્રિય છે અને પુણ્ય પ્રતિષ્ઠા માટે પ્રસિદ્ધ છે.

રાહુઃ કેતુર્ગ્રહો ગ્રાહો ગજેન્દ્રમુખમેલકઃ 15.

તેઓ રાહુ, કેતુ, ગ્રહ, પકડી લેનાર અને ગજરાજના મુખવાળા છે.

કિન્નરશ્ચૈવ સિદ્ધશ્ચ છન્દઃ સ્વચ્છન્દ એવ ચ 15.

તેઓ કિન્નર છે, સિદ્ધ છે, છંદ છે અને પોતાની ઈચ્છાથી વર્તનારા છે.

અનન્તરૂપો ભૂતસ્થો દેવદાનવસંસ્થિતઃ 15.

તેઓ અનંતરૂપ છે, સર્વ જીવોમાં નિવાસ કરે છે અને દેવ-દાનવોમાં પણ હાજર છે.

જગત્સ્થશ્ચૈવ જાગર્ત્તા સ્થાનં જાગરિતં તથા 15.

તેઓ જગતમાં વસે છે, સદા જાગૃત છે, સ્થાને અને જાગૃતિના અવસ્થામાં પણ છે.

જાગ્રત્સ્વપ્નસુષુપ્તૈશ્ચ વિહીનો વૈ ચતુર્થકઃ 15.

તેઓ જાગૃતિ, સ્વપ્ન અને સુષુપ્તિથી રહિત છે અને ચોથા અવસ્થારૂપે ઓળખાય છે.