ગરુડપુરાણમ્

લક્ષ્મણો લક્ષણશ્ચૈવ લમ્બૌષ્ઠો લલિતસ્તથા 15.

તે લક્ષ્મણ છે, લક્ષણ છે, તેના હોઠ લટકતા છે અને તે સુંદર પણ છે.

નાનારસોજ્જવલદ્વક્ત્રો નાનાપુષ્પોપશોભિતઃ 15.

તેનું મુખ અનેક રસોથી તેજસ્વી છે અને વિવિધ ફૂલો વડે શોભાયમાન છે.

રત્નદો રત્નહર્ત્તા ચ રૂપી રૂપવિવર્જિતઃ 15.

તે રત્ન આપનાર છે, રત્ન હરણાર છે, રૂપ ધરાવે છે અને રૂપ વિનાનો પણ છે.

નીલમેઘનિભઃ શુદ્ધઃ કાલમેઘનિભસ્તથા 15.44 વિરૂપો રૂપદશ્ચૈવ શુક્લવર્ણસ્તથૈવ ચ 15.

તે નીલ મેઘ જેવો છે, શુદ્ધ છે, કાળાં મેઘ જેવો પણ છે, રૂપ વિનાનો છે, રૂપ આપનાર છે અને સફેદ વર્ણ ધરાવે છે.

સુવર્ણવર્ણવાંશ્ચૈવ સુવર્ણાખ્યસ્તથૈવ ચ સુવર્ણાવયવશ્ચૈવ સુવર્ણઃ સ્વર્ણમેખલઃ ॥ 15.

તેનું વર્ણ સુવર્ણ છે, તેને સુવર્ણ કહેવાય છે, તેના અંગો સુવર્ણ છે, તે પોતે સુવર્ણ છે અને સુવર્ણ કમરપટ્ટો ધારણ કરે છે.

સુવર્ણસ્ય પ્રદાતા ચ સુવર્ણાંશસ્તથૈવ ચ 15.

તે સુવર્ણ આપનાર છે અને સુવર્ણનો અંશ ધરાવે છે.

સુપર્ણી ચ મહાપર્ણી સુપર્ણસ્ય ચ કારણમ્ 15.

તે સુપર્ણી છે, મહાપર્ણી છે અને સુપર્ણનું કારણ છે.

કારણં મહતશ્ચૈવ પ્રધાનસ્ય ચ કારણમ્ 15.

તે મહાનનું કારણ છે અને મુખ્ય તત્વનું પણ કારણ છે.

કારણં ચૈતસશ્ચૈવ અહંકારસ્ય કારણમ્ 15.

તે ચિત્તનું કારણ છે અને અહંકારનું પણ કારણ છે.

આકાશકારણં તદ્વત્પૃથિવ્યાઃ કારણં પરમ્ 15.

તે આકાશનું કારણ છે અને પૃથ્વીનું પણ પરમ કારણ છે.

દેહસ્ય કારણં ચૈવ ચક્ષુષશ્ચૈવ કારણમ્ 15.

તે શરીરનું કારણ છે અને આંખનું પણ કારણ છે.

જિહ્વાયાઃ કારણં ચૈવ પ્રાણસ્યૈવ ચ કારણમ્ 15.

જીભનું કારણ અને શ્વાસનું કારણ પણ એ જ છે.

વાચશ્ચકારણં તદ્વત્પાયોશ્ચૈવ તુ કારણમ્ 15.

વાણીનું કારણ પણ એ જ છે, અને દૂધનું કારણ પણ એ જ છે.

યમસ્ય કારણં ચૈવ ઈશાનસ્ય ચ કારણમ્ 15.

યમનું કારણ અને ઈશાનનું કારણ પણ એ જ છે.

નૃપાણાં કારણં શ્રેષ્ઠં ધર્મ્‌મસ્યૈવ તુ કારણમ્ 15.

રાજાઓનું શ્રેષ્ઠ કારણ અને ધર્મનું કારણ પણ એ જ છે.

મનૂનાં કારણં ચૈવ પક્ષિણાં કારણં પરમ્ 15.

મનુઓનું કારણ અને પક્ષીઓનું સર્વોચ્ચ કારણ પણ એ જ છે.

સિદ્ધાનાં કારણં ચૈવ યક્ષાણાં કારણં પરમ્ 15.

સિદ્ધોનું કારણ અને યક્ષોનું ઉત્તમ કારણ પણ એ જ છે.

નદાનાં કારણં ચૈવ નદીનાં કારણં પરમ્ 15.

નદીઓનું કારણ અને નદીઓના પ્રવાહનું શ્રેષ્ઠ કારણ પણ એ જ છે.

કારણં વીરુધાં ચૈવ લોકાનાં કારણં તથા 15.

વનસ્પતિઓનું કારણ અને લોકોએનું કારણ પણ એ જ છે.

સર્પાણાં કારણં ચૈવ શ્રેયસાં કારણં તથા 15.

સર્પોનું કારણ અને કલ્યાણનું કારણ પણ એ જ છે.

દેહાત્મા ચેન્દ્રિયાત્મા ચ આત્મા બુદ્ધિસ્તથૈવ ચ 15.

શરીરનો આત્મા, ઇન્દ્રિયનો આત્મા અને બુદ્ધિનો આત્મા પણ એ જ છે.

જાગ્રતઃ સ્વપતશ્ચાત્મા મહદાત્મા પરસ્તથા 15.

જાગૃત અને નિદ્રાવસ્થામાં રહેનારો આત્મા, મહાન આત્મા અને પરમ આત્મા પણ એ જ છે.

પૃથિવ્યાઃ પરમાત્મા ચ રસસ્યાત્મા તથૈવ ચ 15.

પૃથ્વીનો પરમાત્મા અને રસનો આત્મા પણ એ જ છે.

શબ્દાત્મા ચૈવ વાગાત્મા સ્પર્શાત્મા પુરુષસ્તથા 15.

શબ્દનો આત્મા, વાણીનો આત્મા, સ્પર્શનો આત્મા અને પુરુષ પણ એ જ છે.

ઘ્રાણાત્મા ચૈવ હસ્તાત્મા પાદાત્મા પરમસ્તથા 15.

ઘ્રાણનો આત્મા, હાથનો આત્મા, પગનો આત્મા અને પરમ પણ એ જ છે.

ઇન્દ્રાત્મા ચૈવ બ્રહ્માત્મા રુદ્રા(શાન્તા)ત્મા ચ મનોસ્તથા 15.

ઇન્દ્રનો આત્મા, બ્રહ્માનો આત્મા, રુદ્ર (શાંત) નો આત્મા અને મન પણ એ જ છે.

ઈશાત્મા પરમાત્મા ચ રૌદ્રાત્મા મોક્ષવિદ્યતિઃ 15.

ઈશનો આત્મા, પરમાત્મા, રૌદ્રનો આત્મા અને મોક્ષની વિદ્યા પણ એ જ છે.

હ્રીપ્રવર્ત્તનશીલશ્ચ યતીનાં ચ હિતે રતઃ 15.

જેમાં લજ્જા અને પ્રવૃત્તિનું સ્વરૂપ છે, અને જે યતિઓના કલ્યાણમાં આનંદ પામે છે.

સંવિન્મેધા ચ કાલશ્ચ ઉષ્મા વર્ષા મ(ન) તિસ્તથા 15.

જ્ઞાન, બુદ્ધિ, સમય, ઉષ્મા, વરસાદ અને મન પણ એ જ છે.