ગરુડપુરાણમ્

તતઃ કલેસ્તુ સન્ધ્યાન્તે સમ્મોહાય સુરદ્વિષામ્ 1.

પછી કળિયુગના અંતે, દેવદ્વેષીઓને મોહિત કરવા પ્રભુ અવતર્યા.

અથ સોઽષ્ટમસન્ધ્યાયાં નષ્ટપ્રાયેષુ રાજસુ 1.

આ રીતે, આઠમી સંધ્યાના સમયે, જ્યારે રાજાઓ લગભગ નાશ પામ્યા હતા,

અવતારા હ્યસંખ્યેયા હરેઃ સત્ત્વનિધેર્દ્વિજાઃ 1.

હે દ્વિજો, હરિના અવતારો તો અનંત છે.

તસ્માત્સર્ગાદયો જાતાઃ સંપૂજ્યાશ્ચ વ્રતાદિના 1.

તેમાથી સર્જન અને અન્ય કાર્યો થાય છે, જેનું વ્રતાદિથી પૂજન કરવું જોઈએ.

કથં વ્યાસેન કથિતં પુરાણં ગારુડં તવ 2.

વ્યાસજીએ તમને ગરુડ પુરાણ કેવી રીતે કહ્યુ હતું?

સૂત ઉવાચ તત્ર દૃષ્ટો મયા વ્યાસો ધ્યાયમાનઃ પરેશ્વરમ્ ।। 2.

સૂતાએ કહ્યું: ત્યાં મેં વ્યાસજીને જોયા, જે પરમેશ્વરની ધ્યાનમાં લીન હતા.

તં પ્રણમ્યોપવિષ્ટોઽહં પૃષ્ટવાન્હિ મુનીશ્વરમ્ સૂત ઉવાચ 2.

હું તેમને વંદન કરીને બેસ્યો અને એ મહાન ઋષિજીને પ્રશ્ન કર્યો.

મન્યે ધ્યાયસિ તં યસ્માત્તસ્માજ્જાનાસિ તં વિભુમ્ 2.

મને લાગે છે કે તમે જેમના ધ્યાનમાં રહો છો, એથી જ તમે એ સર્વવ્યાપકને જાણો છો.

શ્રૃણુ સૂત ! પ્રવક્ષ્યામિ પુરાણં ગારુડં તવ 2.

સૂતા, સાંભળ! હું તને ગરુડ પુરાણ કહું છું.

દક્ષનારદમુખ્યૈસ્તુ યુક્તં ત્વાં કથમુક્તવાન્ 2.

તમે દક્ષ, નારદ અને શ્રેષ્ઠ ઋષિઓ સાથે આ ઉપદેશ કેવી રીતે મેળવ્યો હતો?

અહં હિ નારદો દક્ષો ભૃગ્વાદ્યાઃ પ્રણિપત્ય તમ્ 2.

હું, નારદ, દક્ષ, ભૃગુ અને બીજા બધા, અમે તેમને વંદન કર્યા પછી—

પુરાણં ગારુડં સારં રુદ્રં ચ માં યથા 2.

—તેમની પાસેથી ગરુડ પુરાણનો સાર અને રુદ્રનો ઉપદેશ મેળવ્યો હતો, જેમ મેં મેળવ્યો તેમ.

કથં રુદ્રં સુરૈઃ સાર્દ્ધમબ્રવીદ્વૈ હરિઃ પુરા 2.

હરિએ પ્રાચીનકાળે રુદ્રને અને દેવતાઓ સાથે કેવી રીતે ઉપદેશ આપ્યો હતો?

અહં ગતોઽદ્રિં કૈલાસમિન્દ્રાદ્યૈર્દૈવતૈઃ સહ 2.

હું ઇન્દ્ર અને બીજા દેવતાઓ સાથે કૈલાસ પર્વત પર ગયો હતો.

પૃષ્ટો નમસ્કૃતઃ કિં ત્વં દેવં ધ્યાયસિ શઙ્કર ? 2.

નમસ્કાર કરીને મેં પૂછ્યું: 'દેવ, તમે શંકરનું ધ્યાન કરો છો?'

સારાત્સારતરં તત્ત્વં શ્રોતુકામઃ સુરૈઃ સહ રુદ્ર ઉવાચ 2.12 સર્વદં સર્વગં સર્વં સર્વપ્રાણિહૃદિસ્થિતમ્ 2.

હું અને દેવતાઓ, સર્વોત્તમ તત્ત્વ સાંભળવા ઇચ્છતા હતા ત્યારે રુદ્ર બોલ્યા: 'જે સર્વત્ર છે, સર્વમાં વ્યાપેલો છે અને સર્વ જીવના હૃદયમાં વસે છે.'

વિષ્ણોરારાધનાર્થં મે વ્રતચર્ય્યા પિતામહ 2.

વિષ્ણુની આરાધના માટે, પિતામહ, હું ઉપવાસ અને નિયમો પાળું છું.

વિષ્ણું જિષ્ણું પદ્મનાભં હરિં દેહવિવર્જિતમ્ 2.

વિજયી, કમળનાભ, હરિ, જે દેહથી પર છે—એ વિષ્ણુને હું માનું છું.

યુક્તા સર્વાત્મનાત્માનં તં દેવં ચિન્તયામ્યહમ્ 2.

મારા સમગ્ર મનથી અને આત્માથી, હું એ દેવને પોતે જ માનું છું અને તેમનું ધ્યાન કરું છું.

ગુણભૂતાનિ ભૂતેશે સૂત્રે મણિગણા ઇવ 2.17 અણીયસામણીયાંસં સ્થવિષ્ઠં ચ સ્થવીયસામ્ 2.

ભૂતોના સ્વામીમાં ગુણો એ રીતે છે જેમ દોરામાં મણિઓ ગૂંથાયેલા હોય, જે સૂક્ષ્મમાં પણ સૌથી સૂક્ષ્મ અને મોટા માં પણ સૌથી મોટો છે.

યં વાક્યેષ્વનુવાક્યેષુ નિષત્સૂપનિષત્સુ ચ 2.

જેને વેદના મંત્રો, પુનરાવૃત્તિઓ અને ઉપનિષદો વર્ણવે છે—

પુરાણપુરુષઃ પ્રોક્તો બ્રહ્મા પ્રોક્તો દ્વિજાતિષુ 2.

પુરાણોમાં જેમને પ્રાચીન પુરુષ કહે છે અને દ્વિજોમાં જેમને બ્રહ્મા કહે છે.

યસ્મિંલ્લોકાઃ સ્ફુરન્તીમે જલેષુ શકુન્યો યથા 2.

જેમ પાણી પર પક્ષીઓ તરતાં હોય તેમ, આ બધા લોકોએ જેમા પ્રકાશ પામ્યો છે.

અર્ચયન્તિ ચ યં દેવા યક્ષરાક્ષસપન્નગાઃ 2.

દેવતાઓ, યક્ષો, રાક્ષસો અને સાપો જેની પૂજા કરે છે.

ચન્દ્રાદિત્યૌ ચ નયને તં દેવં ચિન્તયામ્યહમ્ 2.

ચાંદ્ર અને સૂર્ય એના નેત્ર છે; હું એ દેવનું સ્મરણ કરું છું.

યસ્યોચ્છ્વાસશ્ચ પવનઃ તં દેવં ચિન્તયામ્યહમ્ 2.

જેના શ્વાસથી પવન થાય છે, એ દેવનું હું સ્મરણ કરું છું.

કુક્ષૌ સમુદ્રાશ્ચત્વારસ્તં દેવં ચિન્તયામ્યહમ્ 2.

જેના પેટમાં ચાર મહાસાગરો છે, એ દેવનું હું સ્મરણ કરું છું.

અનાદિરાદિર્વિશ્વસ્ય તં દેવં ચિન્તયામ્યહમ્ 2.

જે વિશ્વનો આરંભ પણ છે અને અનાદિ પણ છે, એ દેવનું હું સ્મરણ કરું છું.

મુખાદગ્નિશ્ચ સંજજ્ઞે તં દેવં ચિન્તયામ્યહમ્ 2.

જેના મુખમાંથી અગ્નિ જન્મ્યો, એ દેવનું હું સ્મરણ કરું છું.