ગરુડપુરાણમ્

રૂપં દેહિ યશોદેહિ ભાગ્યં ભગવતિ ! દેહિ મે 100.

હે દેવી! મને રૂપ આપ, યશ આપ, અને સૌભાગ્ય આપ.

બ્રાહ્મણાન્ ભોજયેત્પશ્ચાચ્છુક્લવસ્ત્રાનુલેપનૈઃ શ્રેયઃ કર્મફલં વિન્દ્યાત્સૂર્યાર્ચનરતસ્તથા ॥ 100.

પછી બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવવું, સફેદ વસ્ત્ર અને સુગંધિત લપસણ આપવી; અને જે સૂર્યપૂજામાં તત્પર રહે છે, તેને શ્રેષ્ઠ ફળ મળે છે.

ઇતિ શ્રાગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે યાજ્ઞવલ્ક્લોક્તગણપતિકલ્પનિરૂપણં નામ શતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે મહાગરૂડ પુરાણના પૂર્વખંડના આચારકાંડમાં, યાજ્ઞવલ્ક્ય કહે છે તે મુજબ ગણપતિ વિધિનું વર્ણન કરતો સોમો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.

શ્રીકામઃ શાન્તિકામો વા ગ્રહદૃષ્ટ્યભિચારવાન્ 101.

જેને શ્રી, શાંતિ કે ગ્રહદોષ દૂર કરવાની ઇચ્છા હોય—

સૂર્ય્યઃ સોમો મઙ્ગલશ્ચ બુધશ્ચૈવ બૃહસ્પતિઃ 101.

સૂર્ય, ચંદ્ર, મંગળ, બુધ અને ગુરુ—

તામ્રકાંસ્યસ્ફાટિકાદ્રક્તચન્દનાત્સ્વર્ણકાદુભૌ 101.

તામ્બા, કાંસ્ય, સ્ફટિક, લાલ ચંદન અને સોનાના બંને પ્રકાર—

રક્તઃ શુક્લસ્તથા રક્તઃ પીતઃ પીતઃ સિતોસિતઃ 101.

લાલ, સફેદ, ફરી લાલ, પીળો, પીળો, સફેદ અને કાળો રંગ.

સ્થાપયેદ્ગહવર્ણાનિ હોમાર્થં પ્રલિખેત્પટે સુવર્ણાનિ પ્રદેયાનિ વાસાંસિ સુસુમાનિ ચ ॥ 101.

હવન માટે ગ્રહોના આ રંગના પ્રતિમાઓ સ્થાપિત કરવી, અને કપડાં પર દોરવી; સોનાના વસ્ત્રો અને સુંદર ફૂલો અર્પણ કરવું.

ગન્ધાશ્ચ બલયશ્ચૈવ ધૂપો દેયશ્ચગુગ્ગુલુઃ 101.

સુગંધ, કાંગણ, ધૂપ અને ગુગ્ગુલુ પણ અર્પણ કરવું.

આકૃષ્ણેન ઇમંદેવા અગ્નિર્મૂર્દ્ધાદિવઃ કકુત્ 101.

દેવોએ આ અગ્નિને આકાશની ચોટી જેવા ખેંચી બહાર પાડ્યા છે.

બૃહસ્પતેપરિદીયેતિ સર્વે અન્નાત્પરિસુતમ્ 101.

બૃહસ્પતિ, બધું જ અન્નમાંથી થાય છે, તેથી બધું અન્નને અર્પણ કરવું જોઈએ.

અર્કઃ પલાશઃ ખદિરસ્ત્વપામાર્ગોઽથ પિપ્પલઃ 101.

અર્ક, પલાશ, ખડિર, અપામાર्ग અને પિપ્પળ – આ બધાનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ.

હોતવ્યા મધુસર્પિર્ભ્યાં દધ્ના ચૈવ સમન્વિતઃ 101.

હવનમાં મધ, ઘી અને દહીં સાથે ભોજન તૈયાર કરવું જોઈએ.

દધ્યોદનં હવિઃ પૂપાન્માંસં ચિત્રાન્નમેવ ચ 101.

દહીંભાત, પુપ્પા, વિવિધ પ્રકારના માંસ અને અનેક જાતના ભોજન હવન માટે યોગ્ય છે.

ધેનુઃ શઙ્ખસ્તથાનડ્વાન્હેમ વાસો હયસ્તથા ગ્રહાઃ પૂજ્યાઃ સદા યસ્માદ્રજ્યાદિ પ્રાપ્યતે ફલમ્ ॥ 101.

ગાય, શંખ, રથ, સોનુ, કપડાં અને ઘોડો – આ બધાને તથા ગ્રહોને સદા પૂજવા જોઈએ, કારણ કે એમાંથી રાજપદ વગેરે ફળ મળે છે.

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે યાજ્ઞવલ્ક્યોક્તગ્રહશાન્તિનિરૂપણં નામૈકોત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રી ગરુડ મહાપુરાણના પૂર્વખંડના પ્રથમ અંશમાં આચારકાંડમાં યાજ્ઞવલ્ક્ય કહે છે તે ગ્રહશાંતિનું વર્ણન કરતો એકસો પહેલો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

વાનપ્રસ્થાશ્રમં વક્ષ્યે તચ્છૃણ્વન્તુ મહર્ષયઃ 102.

હવે હું વાનપ્રસ્થ આશ્રમનું વર્ણન કરું છું, મહર્ષિઓ, તમે ધ્યાનથી સાંભળો.

વાનપ્રસ્થો બ્રહ્મચારી સાગ્નિઃ સોપાસનઃ ક્ષમી 102.

વાનપ્રસ્થ બ્રહ્મચારી હોય છે, અગ્નિ રાખે છે, ઉપાસનામાં લાગેલો હોય છે અને ક્ષમાશીલ હોય છે.

ભૃત્યાંસ્તુ તર્પયેચ્છ્મશ્રુજટાલોમભૃદાત્મવાન્ 102.

તે પોતાના ભૃત્યોને સંતોષે છે અને આત્મસંયમી રહીને જટાવાળું, દાઢી અને શરીર પર વાળ ધરાવે છે.

સ્વાધ્યાયવાન્ધ્યાનશીલઃ સર્વભૂતહિતેરતઃ (તિઃ) 102.

તે સ્વાધ્યાય કરે છે, ધ્યાનમાં તત્પર રહે છે અને સર્વ પ્રાણીઓના કલ્યાણમાં રત રહે છે.

કૃતં ત્યજેદાશ્વયુજે યુઞ્જેત્કાલં વ્રતાદિના 102.

આશ્વયુજ માસે જે કરવું તે છોડી દેવું અને યોગ્ય સમયે વ્રત વગેરેનું પાલન કરવું જોઈએ.

ચાન્દ્રાયણી સ્વપેદ્ભૂમૌ કર્મ કુર્ય્યાત્ફલાદિના 102.

ચાંદ્રાયણ વ્રત વખતે જમીન પર સુવું અને ફળાદિથી કર્મ કરવું જોઈએ.

આર્દ્રવાસાસ્તુ હેમન્તે યોગાભ્યાસાદ્દિનં નયેત્ અક્રુદ્ધઃ પરિતુષ્ટશ્ચ સમસ્તસ્ય ચ તસ્ય ચ ॥ 102.

હેમંત ઋતુમાં ભીનું વસ્ત્ર પહેરી, દિવસ યોગાભ્યાસમાં વિતાવવો, ક્રોધરહિત અને સર્વેમાં સંતોષ રાખવો.

ઇતિ શ્રીગારુજે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે યાજ્ઞવલ્ક્યોક્તવાનપ્રસ્થધર્મનિરૂપણં નામ દ્વયધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રી ગરુડ મહાપુરાણના પૂર્વખંડના પ્રથમ અંશમાં આચારકાંડમાં યાજ્ઞવલ્ક્ય કહે છે તે વાનપ્રસ્થધર્મનું વર્ણન કરતો એકસો બીજો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

ભિક્ષોર્ધર્મં પ્રવક્ષ્યામિતિનિબોધત સત્તમાઃ 103.

હવે હું ભિક્ષુના ધર્મો કહું છું, શ્રેષ્ઠજનો, તમે ધ્યાનથી સાંભળો.

પ્રાજાપત્યન્તદન્તેઽપિ અગ્નિમારોપ્ય ચાત્મનિ 103.

પ્રજાપત્ય સંસ્કારના અંતે પણ અગ્નિને પોતાના અંદર સ્થિર કરી લે છે.

સર્વારામં પરિવ્રજ્ય ભિક્ષાર્થો ગ્રામમાશ્રયેત્ 103.

બધા આસક્તિઓ ત્યજી, ભિક્ષા માટે ગામમાં જઈ આશ્રય લે છે.

રોહિતે ભિક્ષુકૈર્ગ્રામે યાત્રામાત્ર મલોલુપઃ 103.

ગામમાં કોઈ ભીખારી જો અશુદ્ધ વસ્તુઓ માટે લોભી હોય અને માત્ર ખોરાક જ માગે છે.

સિદ્ધયોગસ્ત્યજન્દેહમમૃતત્વમિહાપ્નુયાત્ 103.

સિદ્ધ યોગી જ્યારે શરીર છોડે છે, ત્યારે એ અહીં અમરત્વ પામે છે.