ગરુડપુરાણમ્

દ્રવ્યં બ્રાહ્મણસમ્પત્તિર્વિષુવત્સૂર્ય્યસંક્રમઃ 99.

શ્રાદ્ધ માટે સામગ્રી, બ્રાહ્મણોની સંપત્તિ, વિષ્ણુવત્સવ અને સૂર્ય સંક્રમણ મહત્વપૂર્ણ છે.

શ્રાદ્ધં પ્રતિરુચિશ્ચૈવ શ્રાદ્ધકાલાઃ પ્રકીર્ત્તિતાઃ 99.

શ્રાદ્ધ મનગમતા પ્રમાણે કરવામાં આવે છે અને શ્રાદ્ધના સમય પણ નિર્ધારિત છે.

વેદાર્થવિજ્જ્યેષ્ઠસામા ત્રિમધુસ્ત્રિસુપર્ણિકઃ 99.

વેદના અર્થ જાણનારા, વયમાં મોટા, સામવેદના પંડિત, ત્રણ પ્રકારના મધુ અને ત્રણ સુપર્ણિકા શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.

ત્રિણાચિકેતદૌહિત્રશિષ્યસમ્બન્ધિબાન્ધવાઃ 99.

ત્રણ પેઢીના નચિકેત વંશજ, દૌહિત્રો, શિષ્યો અને સંબંધીઓ શ્રાદ્ધ માટે યોગ્ય ગણાય છે.

પિતૃમાતૃપરાશ્ચૈવ બ્રાહ્મણાઃ શ્રાદ્ધદેવતાઃ 99.

પિતા-માતા પ્રત્યે ભક્તિ ધરાવનારા બ્રાહ્મણો શ્રાદ્ધના દેવતા છે.

અવકીર્ણ્યાદ યો યે ચ યે ચાચારવિવર્જિતાઃ 99.

અનુશાસન વિહોણા અને વિખૂટા રહેનારા લોકોથી શ્રાદ્ધમાં દૂર રહેવું જોઈએ.

નિમન્ત્રયેચ્ચ પૂર્વેદ્યુર્દ્વિજૈર્ભાવ્યં ચ સંયતૈઃ 99.

શ્રાદ્ધ માટે બ્રાહ્મણોને પૂર્વ દિવસે આમંત્રિત કરવા અને તેઓ સંયમી હોવા જોઈએ.

યુગ્માન્દેવે તથા પિત્ર્યે સ્વપ્રદેશેષુ શક્તિતઃ 99.

દૈવ અને પિતૃ કર્મના અંતે, પોતાની શક્તિ પ્રમાણે પોતાના પ્રદેશમાં શ્રાદ્ધ કરવું.

માતામહાનામપ્યેવં તન્ત્રં વા વૈશ્વદેવિકમ્ 99.

માતામહ માટે પણ એ જ રીત લાગુ પડે છે, અથવા વૈશ્વદેવ વિધિ કરી શકાય.

આવાહ્ય તદનુજ્ઞાતો વિશ્વદેવાસઇત્યૃચા 99.

વિશ્વદેવોને આવાહન કરીને અને તેમની મંજૂરી લઈને, વિશ્વદેવ સ્તોત્રનું પાઠ કરવું.

શન્નોદેવ્યા પયઃ ક્ષિપ્ત્વા યવોઽસીતિ યવાંસ્તથા 99.

'શન્નો દેવી' સ્તોત્ર સાથે દૂધ, જૌ અને જૌના દાણા અર્પણ કરવા.

ગન્ધોદકે તથા દીપમાલ્યદામપ્રદીપકમ્ 99.

સુગંધિત પાણી, દીવો, ફૂલમાળા અને દીપદાન કરવું.

દ્વિગુણાંસ્તુ કુશાન્દત્ત્વા ઉશન્તસ્ત્વેત્યૃચા પિતૄન્ 99.

પિતૃઓ માટે દુગણું કુશ આપવું અને 'ઉશંતસ્ત્વ' સ્તોત્રનું પાઠ કરવું.

યવાર્થસ્તુ તિલૈઃ કાર્ય્યઃ કુર્ય્યાદર્ઘ્યાદિ પૂર્વવત્ 99.

જૌના દાણાં તિલ સાથે અર્પણ કરવા અને અર્ઘ્યાદિ વિધિ પૂર્વવત્ કરવી.

પિતૃભ્યઃ સ્થાનમસીતિ ન્યુબ્જં પાત્રં કરોત્યધઃ 99.

પિતૃઓ માટે નિર્ધારિત સ્થાન રાખવું અને પાત્રને નીચે તરફ મૂકવું.

કુરુષ્વેતિ તથોક્તોસૌ હુત્વાગ્નૌ પિતૃયજ્ઞવત્ 99.

જેમ કહેવામાં આવ્યું તેમ, તેણે પિતૃયજ્ઞની રીત પ્રમાણે અગ્નિમાં હવન કરવું જોઈએ.

યથાલાભોપપન્નેષુ રૌપ્યેષુ ચ વિશેષતઃ 99.

ખાસ કરીને જ્યારે ચાંદી મળે, અથવા જે કંઈ પ્રાપ્ત થાય, તે પ્રમાણે કરવું જોઈએ.

કૃત્વે દંવિષ્ણુરિત્યેવં દ્વિજાઙ્ગુષ્ઠં નિવેશયેત્ 99.

દાન આપ્યા પછી, 'આ વિષ્ણુ માટે છે' એમ કહીને દ્વિજના અંગૂઠા રાખવા.

જપ્ત્વા યથાસુખં વાચ્યં ભુઞ્જીરંસ્તેઽપિ વાગ્યતાઃ 99.

જેટલું મનને અનુકૂળ હોય એટલું જપ કર્યા પછી, બોલવું અને તેઓ પણ મૌન રહીને ભોજન કરી શકે.

આતૃપ્તેસ્તુ પવિત્રાણિ જપ્ત્વા પૂર્વજપં તથા 99.

જો સંતોષ ન થાય, તો પવિત્ર મંત્રો અને પહેલાનો જપ ફરી કરવો.

તદન્નં વિકિરેદ્ભૂમૌ દદ્યાચ્ચાપઃ સકૃત્સકૃત્ 99.

એ અન્ન જમીન પર છાંટવું અને પાણી વારંવાર અર્પણ કરવું.

ઉચ્છિષ્ટસન્નિધૌ પિણ્ડાન્પ્રદદ્યાત્પિતૃયજ્ઞવત્ 99.

જ્યાં ઉચ્છિષ્ટ હોય ત્યાં પિતૃયજ્ઞની રીત પ્રમાણે પિંડ અર્પણ કરવા.

સ્વસ્તિ વાચ્યં તતો દદ્યાદક્ષય્યોદકમેવ ચ 99.

પછી 'સ્વસ્તિ' બોલવું અને અક્ષય જળ પણ આપવું.

વાચ્યતામિન્યનુજ્ઞાતઃ પિતૃભ્યશ્ચ સ્વધોચ્યતામ્ 99.

જ્યારે બોલવાની પરવાનગી મળે ત્યારે પિતૃઓ માટે 'સ્વધા' ઉચ્ચારવું.

પ્રીયન્તામિતિ ચાહૈવં વિશ્વેદેવ્યં જલં દદત્ 99.

'તેઓ પ્રસન્ન થાય' એમ કહીને સર્વદેવતાઓને જળ અર્પણ કરવું.

શ્રદ્ધા ચ નો મા વ્યગમદ્વહુ દેયં ચ નોઽસ્ત્વિતિ 99.

અમારી શ્રદ્ધા કદી ન જતી રહે અને અમારે પાસે હમેશાં દાન માટે કંઈક રહે.

વાજેવાજે ઇતિ પ્રીત્યા પિતૃપૂર્વં વિસર્જનમ્ 99.

પ્રેમથી 'દરેક યજ્ઞમાં આવું જ થાય' એમ કહીને પિતૃઓનું વિસર્જન કરવું.

પિતૃપાત્રં તદુત્તાનં કૃત્વા વિપ્રાન્વિસર્જયેત્ 99.

પિતૃપાત્ર ઉંધું પાડી, પછી બ્રાહ્મણોને વિદાય આપવી.

બ્રહ્મચારીં ભવેત્તાં તુ રજનીં ભાર્ય્યયા સહ 99.

એ રાતે પત્ની સાથે બ્રહ્મચારી રહેવું.