ગરુડપુરાણમ્

અસ્નેહા અપિ ગોધૂમયવગોરસવિક્રિયાઃ 96.

તેલ ન હોય તો પણ, ઘઉં, જૌ, ગાયનું દૂધ અને એમાંથી બનેલા પદાર્થો ટાળવા યોગ્ય છે.

ક્રવ્યાદપક્ષિદાત્યૂહશુકમાંસાનિ વર્જયેત્ 96.

માણસે માથા ખાવાવાળાં પ્રાણીઓ, પક્ષીઓ, દાત્યુહા પક્ષી અને પોપટનું માંસ ટાળવું જોઈએ.

વૃથા કૃસરસંયાવ પાયસાપૂપશષ્કુલીઃ 96.

જે ખોરાક વ્યર્થ જાય છે, તેમજ કૃસાર, રસ, સમ્યાવ, પાયસ, અપૂપ અને શશ્કુલિ પણ ખાવું નહીં.

ચાષાન્મત્સ્યાત્રક્તપાદઞ્ચગ્દ્ધ્વા વૈ કામતો નરઃ 96.

જે માણસ ઈચ્છાથી ચાષા પક્ષી, માછલી કે લાલ પગવાળા પ્રાણીઓ ખાય છે—

પલાણ્ડુલશુનાદીનિ જગ્દ્ધ્વા ચાન્દ્રાયણં ચરેત્ 96.

અથવા કાંદો, લસણ અને એ જવું ખાય છે, એણે ચાંદ્રાયણ વ્રત કરવું જોઈએ.

વસેત્સ નરકે ઘોર દિનાનિ પશુરોમતઃ માંસં સન્ત્યજ્ય સંપ્રાર્થ્ય કામાન્યાતિ તતો હરિમ્ ॥ 96.

આવો માણસ, ઋષિઓના કહેવા પ્રમાણે, ઘણા દિવસો સુધી ભયાનક નરકમાં રહે છે; પણ માંસ છોડી, ઈચ્છાઓથી દૂર રહી, અંતે હરિનું પ્રાપ્તી કરે છે.

ઇતિ શ્રીગારુજે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે યાજ્ઞવલ્ક્યોક્તશ્રાદ્ધનિરૂપણં નામ ષણ્ણવતિતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીગરૂડ મહાપુરાણના પૂર્વખંડના પ્રથમ અંશના આચારકાંડમાં યાજ્ઞવલ્ક્ય કહે છે તે શ્રાદ્ધના વર્ણન નામે છન્નવ્વો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

દ્રવ્યશુદ્ધિંપ્રવક્ષ્યામિ તન્નિબોધત સત્તમાઃ 97.

હવે હું દ્રવ્યશુદ્ધિ સમજાવું છું, એ તમે શ્રેષ્ઠજનો, ધ્યાનથી સાંભળો.

પાત્રાણાં ચાસનાનાં ચ વારિણા શુદ્ધિરિષ્યતે 97.

પાત્રો અને બેઠકોને પાણીથી શુદ્ધ કરવામાં આવે છે.

તક્ષણાદ્દારુશ્રૃઙ્ગાદેર્યજ્ઞપાત્રસ્ય માર્જનાત્ 97.

કাঠ, શિંગડા વગેરેના યજ્ઞપાત્રને ઘસીને શુદ્ધ કરાય છે.

ભૈક્ષ્યં યોષિન્મુખં પશ્યન્પુનઃ પાકાન્મહીમયમ્ 97.

ભિક્ષા લેતી વખતે જો કોઈ સ્ત્રીનું મોઢું જોઈ જાય, અથવા જમીન પર ફરીથી ખોરાક રાંધવામાં આવે—

ભસ્મક્ષેપાદ્વિશુદ્ધિઃ સ્યાદ્ભૂશુદ્ધિર્માજનાદિના 97.

તો ભસ્મ છાંટવાથી શુદ્ધિ થાય છે; જમીન ધોઈને કે આવાં ઉપાયોથી પણ શુદ્ધ થાય છે.

ભસ્માદ્ભિર્લોહકાંસ્યાનામજ્ઞાતં ચ સદા શુચિ 97.

લોખંડ, કાંસ્ય અને અજ્ઞાત પાત્રો હંમેશા ભસ્મથી શુદ્ધ થાય છે.

શુચિ ગોતૃપ્તિદં તોયં પ્રકૃતિસ્થં મહીગતમ્ 97.

જળ જે સ્વાભાવિક રીતે શુદ્ધ હોય, જમીનને સ્પર્શેલું હોય, એ પિતૃઓને તૃપ્તિ આપે છે અને પવિત્ર ગણાય છે.

રશ્મિરગ્ની રજશ્છાયા ગૌરશ્વો વસુધાનિલાઃ 97.

સૂર્યકિરણ, અગ્નિ, ધૂળ, છાંય, સફેદ ઘોડો, ધરતી અને પવન—

સ્નાત્વા પીત્વા ક્ષુતે સુપ્તે ભુક્ત્વા રથ્યાપ્રસર્પણે 97.

સ્નાન કર્યા પછી, પાણી પીધા પછી, છીંક્યા, ઊંઘ્યા, ખાધા કે રસ્તા પર ચાલ્યા પછી—

ક્ષુતે નિષ્ઠીવિતે સ્વાપે પરિધાનેઽશ્રુપાતને તિષ્ઠન્ત્યગ્ન્યાદયો દેવા વિપ્રકર્ણે તુ દક્ષિણે ॥ 97.

છીંકતા, થૂકતા, ઊંઘતા, કપડા પહેરતા કે આંસુ પડતા સમયે, અગ્નિથી શરૂ થતા દેવતાઓ બ્રાહ્મણના જમણા કાન પાસે રહે છે.

ઇતિ શ્રાગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે યાજ્ઞવલ્ક્યોક્તદ્રવ્યશુદ્ધિનિરૂપણં નામ સપ્તનવતિતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીગરૂડ મહાપુરાણના પૂર્વખંડના પ્રથમ અંશના આચારકાંડમાં યાજ્ઞવલ્ક્ય કહે છે તે દ્રવ્યશુદ્ધિનું વર્ણન નામે સત્તાન્વો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

અથ દાનિવિધિં વક્ષ્યે તન્મે શ્રૃણુત સુવ્રતાઃ 98.

હવે હું દાન આપવાની રીત સમજાવું છું, તમે સૌ સદ્ગુણવંતો, એ ધ્યાનથી સાંભળો.

બ્રહ્મવેત્તા ચ તેભ્યોઽપિ પાત્રં વિદ્યાત્તપોઽન્વિતાઃ (તમ્) 98.

બ્રહ્મને જાણનારા અને તપસ્યાથી યુક્ત વ્યક્તિને પણ સૌથી વધુ યોગ્ય પાત્ર માનવું જોઈએ.

વિદ્યાતપોભ્યાં હીનેન ન તુ ગ્રાહ્યઃ પ્રતિગ્રહઃ 98.

જેનામાં જ્ઞાન અને તપ નથી, તેના પાસેથી દાન લેવું યોગ્ય નથી.

દાતવ્યં પ્રત્યહં પાત્રે નિમિત્તેષુ વિશેષતઃ 98.

દરરોજ યોગ્ય પાત્રને, ખાસ પ્રસંગે તો ખાસ કરીને, દાન આપવું જોઈએ.

હેમશ્રૃઙ્ગી શફૈઃ રૌપ્યૈઃ સુશીલા વસ્ત્રસંયુતા 98.

સોનાના શીંગ અને ચાંદીના ખુરવાળી, સારા સ્વભાવની અને વસ્ત્રોથી સજ્જ ગાય,

દશસૌવર્ણિકં શ્રૃઙ્ગં શફં સપ્તપલૈઃ કૃતમ્ 98.

દસ સોનાના મુદ્રાથી બનેલું શીંગ અને સાત તોલાથી બનેલો ખુર,

સ્વર્ણપિપ્પલપાત્રેણ વત્સો વા વત્સિકાપિ વા 98.

સોનાની વાટકીથી દૂધ પીવડાવવામાં આવે એવી વાછરડી કે વાછરું,

દાતા સ્વર્ગમવાપ્નોતિ વત્સરાન્રોમસંમિતાન્ 98.

દાતા જેટલા વાછરાની રોમ હોય એટલા વર્ષો સુધી સ્વર્ગ પામે છે.

યાવદ્વત્સસ્ય દ્વૌ પાદૌ મુખં યોન્યાં પ્રદૃશ્યતે 98.

જ્યાં સુધી વાછરાના બે પગ અને મોઢું જન્મસ્થાને દેખાય છે,

યથા કથઞ્ચિદ્દત્ત્વા ગાં ધેનું વાઽધેનુમેવ વા 98.

જે રીતે પણ ગાય, દૂધ આપતી ગાય કે વાંઝ ગાય પણ દાનમાં આપે,

શ્રાન્તસંવાહનં રોગિપરિચર્ય્યા સુરાર્ચનમ્ 98.

થાકેલા માણસને દબાવવું, રોગીને સેવા આપવી કે દેવોની પૂજા કરવી,