ગરુડપુરાણમ્

પુરાણં ધર્મશાસ્ત્રં ચ આયુર્વેદાર્થશાસ્ત્રકમ્ ૮૭.

પુરાણ, ધર્મશાસ્ત્ર, આયુર્વેદ અને અર્થશાસ્ત્ર—આ બધું.

ઇતિ શ્રાગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે મનુતદ્વંશનિરૂપણં નામ સ્પતાશીતિતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રી ગરુડ મહાપુરાણના પૂર્વખંડના આચારકાંડમાં મનુઓના વંશનું વર્ણન કરતો સત્તાસીતમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

હરિર્મન્વન્તરાણ્યાહ બ્રહ્માદિભ્યો હરાય ચ 88.

હરિએ મન્વંતરોની વાત બ્રહ્મા અને અન્ય દેવતાઓને તથા હરાને કહી.

માર્કણ્ડેય ઉવાચ અત્રસ્તોઽમિતમાયી ચ ચચાર પૃથિવીમિમામ્ ॥ 88.

માર્કંડેયે કહ્યું: તે નિર્ભય અને અપરિમિત માયાવાળો પૃથ્વી પર ભમતો હતો.

અનગ્નિમનિકેતં તમેકાહારમનાશ્રમમ્ 88.

તે અગ્નિ વિના, ઘર વિના, એક જ વખત ભોજન કરતો અને આશ્રમ વિના હતો.

પિતર ઊચુઃ સ્વર્ગાપવર્ગહે (સે)તુત્વાદ્વન્ધસ્તેનાનિશં (નિમિષં) વિના ॥ 88.

પિતૃઓએ કહ્યું: સ્વર્ગ અને મુક્તિ તારી પર આધાર રાખે છે, તેથી અમે સતત બંધાયેલા છીએ, એક ક્ષણ પણ મુક્ત થતાં નથી.

ગૃહી સમસ્તદેવાનાં પિતૄણાં ચ તથાર્હણમ્ 88.

ગૃહસ્થ એ છે જે બધા દેવતાઓ અને પિતૃઓને યોગ્ય સન્માન આપે છે.

સ્વાહોચ્ચારણતો દેવાન્સ્વધોચ્ચારણતઃ પિતૃન્ 88.

'સ્વાહા' ઉચ્ચારવાથી દેવતાઓ તૃપ્ત થાય છે અને 'સ્વધા' ઉચ્ચારવાથી પિતૃઓ પ્રસન્ન થાય છે.

સત્ત્વં દૈવાદૃણાદ્વન્ધમિમમસ્મદૃણાદપિ 88.

પ્રાણી દેવ, ઋષિ અને અમારો ઋણ તેમજ પોતાના ઋણથી બંધાયેલું રહે છે.

અનુત્પાદ્ય સુતાન્દેવાનસન્તર્પ્ય પિતૄસ્તથા 88.

પુત્રો ઉત્પન્ન કર્યા વિના અને દેવતાઓ તથા પિતૃઓને યોગ્ય રીતે તૃપ્ત કર્યા વિના,

ક્લેશબોધૈકકં પુત્રં અન્યાયેન ભવેત્તવ 88.

પુત્ર જો દુઃખ, જ્ઞાન કે અયોગ્ય રીતે જન્મે, તો એ તારો ગણાય છે.

પરિગ્રહોઽતિદુઃ ખાય પાપાયા ધોગતેસ્તથા 88.

અતિ ઇચ્છાથી કે પાપભાવથી પત્ની સ્વીકારવી પણ નિંદનીય છે.

આત્મનઃ સંશયોપાયઃ ક્રિયતે ક્ષણમન્ત્રણાત્ 88.

વિચાર વિના, એક ક્ષણ માટે પણ, કરેલી ક્રિયા પોતાને સંશયમાં મૂકે છે.

પ્રક્ષાલ્યતેઽનુદિવસં ય આત્મા નિષ્પરિગ્રહઃ 88.

જે વ્યક્તિ પાસે કોઈ સંપત્તિ નથી, તે દરરોજ પોતાને શુદ્ધ કરે છે.

અનેકભવસંભૂતકર્મપઙ્કાઙ્કિતો બુધૈઃ 88.

અનંત જન્મોમાં કરેલા કર્મોના કાદવથી રંગાયેલા, જેમ બુદ્ધિમાનો કહે છે,

પિતર ઊચુઃ કિં તુ નોપાયમાર્ગોઽયં યતસ્ત્વં પુત્ર વર્ત્તસે ॥ 88.

પિતૃઓએ કહ્યું: પણ, પુત્ર, તું જે રીતે વર્તે છે એ માર્ગ ઉપાય નથી.

પઞ્ચયજ્ઞૈસ્તપોદાનૈરશુભં નુદતસ્તવ 88.

પાંચ યજ્ઞો, તપ અને દાનથી તું અશુભને દૂર કરે છે.

એવં ન બન્ધો ભવતિ કુર્વતઃ કારણાત્મકમ્ 88.

આ રીતે, યોગ્ય કારણથી કરનારને બંધન થતું નથી.

પૂર્વકર્મ કૃતં ભોગૈઃ ક્ષીયતે હ્યનિશન્તથા 88.

પાછળના કર્મો ભોગ દ્વારા, ધીરે ધીરે, સતત ક્ષય પામે છે.

એવં પ્રક્ષાલ્યતે પ્રાજ્ઞૈરાત્મા બન્ધાચ્ચ રક્ષ્યતે 88.

આ રીતે, બુદ્ધિમાન પોતાને શુદ્ધ કરે છે અને બંધનથી બચાવે છે.

રુચિરુવાચ તત્કથં કર્મણો માર્ગે ભવન્તો યોજયન્તિ મામ્ ॥ 88.

રુચીએ પૂછ્યું: તો, મહાનુભાવો, તમે મને કર્મના માર્ગે કેમ લગાડો છો?

પિતર ઉચુઃ કિં તુ વિદ્યાપરિપ્રાપ્તૌ હેતુઃ કર્મ ન સંશયઃ ॥ 88.

પિતૃઓએ કહ્યું: છતાં, વિદ્યા પ્રાપ્ત કરવા માટે કર્મ કારણ છે, તેમાં શંકા નથી.

વિહિતાકરણાનર્થો ન સદ્ભિઃ ક્રિયતે તુ યઃ 88.

નક્કી કરેલા કર્તવ્ય ન કરવાથી જે નુકસાન થાય છે, તે સારા લોકો કરતા નથી.

પ્રક્ષાલયામીતિ ભવાન્યદેતન્મન્યતે વરમ્ 88.

ભવાની માટે એ શ્રેષ્ઠ માન્યું કે, 'હું પોતાને શુદ્ધ કરું.'

અવિદ્યાપ્યુપકારાય વિષવજ્જાયતે નૃણામ્ 88.

અજ્ઞાન પણ, ઝેર જેવું હોય છતાં, ક્યારેક માણસોને લાભ આપે છે.

તસ્માદ્વત્સ કુરુષ્વ ત્વં વિધિવદ્દારસંગ્રહમ્ 88.

એથી, બાલક, તું નિયમ પ્રમાણે પત્ની મેળવવાનો પ્રયાસ કર.

વૃદ્ધોઽહં સામ્પ્રતં કો મે પિતરઃ સમ્પ્રિદાસ્યતિ 88.

હવે હું વૃદ્ધ થયો છું—મને પોતાની દીકરી કોણ આપશે?

અસ્માકં પતનં વત્સ ભવતશ્ચાપ્યધોગતિઃ 88.

બાલક, અમારો પણ પતન છે અને તારો પણ અવગતિ છે.

ઇત્યુક્ત્વા પિતરસ્તસ્ય પશ્યતો મુનિસત્તમ 88.

આ રીતે કહીને, તેના પિતા, મુનિશ્રેષ્ઠ સામે જોઈને,