ગરુડપુરાણમ્

ગોકર્ણં પરમં તીર્થં તીર્થં માહિષ્મતી પુરી 81.

ગોકર્ણ એ સર્વોત્તમ તીર્થ છે અને માહિષ્મતી એ પવિત્ર નગરી છે.

કૃતે શૌચે મુક્તિદં ચ શાર્ઙ્ગધારી તદન્તિકે 81.

કૃતયુગમાં શુદ્ધિ મુક્તિ આપે છે અને ત્યાં શાર્ણ્ગધારી નજીક છે.

નન્દિતીર્થં મુક્તિદં ચ કોટિતીર્થફલપ્રદમ્ 81.

નંદીતીર્થ મુક્તિ આપે છે અને કરોડો તીર્થફળ આપે છે.

કૃષ્ણવેણીં ભીમરથીં ગણ્ડકીં યા ત્વિરાવતી 81.

કૃષ્ણવેણી, ભીમરથી, ગંડકી અને ઇરાવતી પણ છે.

બ્રહ્મધ્યાનં પરં તીર્થં તીર્થમિન્દ્રિયનિગ્રહઃ 81.

બ્રહ્મધ્યાન એ સર્વોચ્ચ તીર્થ છે અને ઇન્દ્રિયનિગ્રહ પણ પવિત્ર સ્થાન છે.

જ્ઞાનહ્રદે ધ્યાનજલે રાગદ્વેષમલાપહે 81.

જ્ઞાનના સરોવર અને ધ્યાનના જળમાં રાગ-દ્વેષની મેલ દૂર થાય છે.

ઇદં તીર્થમિદં નેતિ યે નરા ભેદદર્શિનઃ 81.

જે મનુષ્યો કહે છે કે 'આ તીર્થ છે, આ નથી' અને ભેદ જુએ છે,

સર્વં બ્રહ્મેતિયોઽવેતિ નાતીર્થં તસ્ય કિઞ્ચન 81.

જે સર્વેમાં બ્રહ્મ જ છે એ જાણે છે, તેના માટે કોઈ તીર્થથી વિશેષ કંઈ નથી.

સર્વા નદ્યઃ સર્વશૈલાઃ તીર્થં દેવાદિસેવિતમ્ 81.

બધી નદીઓ, બધા પર્વતો અને દેવો વગેરે દ્વારા પૂજાયેલા બધા તીર્થો—

સપ્તગોદાવરં તીર્થં તીર્થં કોણગિરિઃ પરમ્ 81.

સાત ગોદાવરીના તીર્થો પવિત્ર છે અને કોણગિરિ ઉત્તમ તીર્થસ્થાન છે.

સહ્યાદ્રૌ દેવદેવેશ એકવીરઃ સુરેશ્વરી 81.

સહ્યાદ્રિ પર્વત પર દેવોના દેવ, એકવીર અને સુરેશ્વરી વસે છે.

સ્નાત્વા કનખલે તીર્થે સ ભવેન્ન પુનર્ભવે સૂત ઉવાચ 81.

કનખલ નામના તીર્થમાં જે સ્નાન કરે છે, તેને ફરી જન્મ લેવો પડતો નથી.

શ્રુત્વાઽબ્રવીદ્ધરેર્બ્રહ્મા વ્યાસં દક્ષાદિસંયુતમ્ ગયાખ્યં પ્રાહ સર્વેષામક્ષયં બ્રહ્મલોકદમ્ ॥ 81.

આ સાંભળ્યા પછી બ્રહ્માજીએ વ્યાસજીને, દક્ષ અને અન્ય લોકો સાથે કહ્યું: ગયા સર્વ માટે અક્ષય છે અને બ્રહ્મલોક આપનાર છે.

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે સર્વતીર્થ માહાત્મ્યં નામૈકાશીતિતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીગરૂડ મહાપુરાણના પૂર્વખંડના આચારકાંડમાં સર્વતીર્થ મહાત્મ્ય નામના એક્યાસીમા અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.

(અથ ગયામાહાત્મ્યં પ્રારભ્યતે) સારાત્સારતરં વ્યાસ ગયામાહાત્મ્યમુત્તમમ્ 82.

(હવે ગયાનું મહાત્મ્ય શરૂ થાય છે) વ્યાસજીએ સર્વ શ્રેષ્ઠ એવા ગયાનું મહાત્મ્ય કહ્યુ.

ગયાસુરોઽભવત્પૂર્વં વીર્ય્યવાન્પરમઃ સ ચ 82.

પહેલાં ગયાસુર નામનો અત્યંત શક્તિશાળી દાનવ હતો.

તત્તપસ્તાપિતા દેવાસ્તદ્વધાર્થં હરિં ગતાઃ 82.

તેના તપથી પીડાઈને દેવતાઓએ તેની વિનાશ માટે હરિ પાસે ગયા.

પાત્યતેઽસ્ય મહાદેહો તથેત્યૂચુઃ સુરા હરિમ્ 82.

તેનું વિશાળ દેહ પાતાળમાં નાખવું છે, એમ દેવોએ હરિને કહ્યું.

આનીય કીકટે દેશે શયનં ચાકરોદ્વલી 82.

તેને કીકટ દેશે લાવી ત્યાં સુવડાવાયો.

અતો ગદાધરો વિષ્ણુર્ગયાયાં મુક્તિદઃ સ્થિતઃ 82.

આથી ગદાધર ભગવાન વિષ્ણુ ગયામાં મુક્તિ આપનાર તરીકે સ્થિત છે.

જનાર્દ્દનશ્ચ કાલેશસ્તથાન્યઃ પ્રપિતામહઃ 82.

જનાર્દન, કાલેશ અને પ્રપિતામહ પણ ત્યાં હાજર છે.

યજ્ઞં શ્રાદ્ધં પિણ્ડદાનં સ્નાનાદિ કુરુતે નરઃ 82.

જે મનુષ્ય યજ્ઞ, શ્રાદ્ધ, પિંડદાન, સ્નાન વગેરે કરે છે—

ગયાતીર્થં પરં જ્ઞાત્વા યાગં ચક્રે પિતામહઃ 82.

ગયાતીર્થને સર્વોત્તમ જાણીને પ્રપિતામહે ત્યાં યજ્ઞ કર્યો.

મહાનદીં રસવહાં સૃષ્ટ્વા વાપ્યાદિકં તથા 82.

તેમણે પવિત્ર જળવાળી મહાનદી અને તળાવ વગેરે સર્જ્યા.

પઞ્ચક્રોશં ગયા ક્ષેત્રં બ્રાહ્મણેભ્યો દદૌ પ્રભુઃ 82.

પ્રભુએ પાંચ ક્રોશ જેટલું ગયાક્ષેત્ર બ્રાહ્મણોને આપ્યું.

સ્થિતા વિપ્રાસ્તદા શપ્તા ગયાયાં બ્રાહ્મણાસ્તતઃ 82.

ત્યારે બ્રાહ્મણો ગયામાં શાપિત થઈને ત્યાં જ રહી ગયા.

યુષ્માકં સ્યાદ્વારિવહા નદી પાષાણપર્વતઃ 82.

તમારા માટે ત્યાં એક નદી, પથ્થરના પર્વત અને પાણીની ધારા રહેશે.

લોકાઃ પુણ્યા ગયાયાં હિ શ્રાદ્ધિનો બ્રહ્મલોકગાઃ 82.

ગયામાં શ્રાદ્ધ કરનાર લોકો પુણ્યના લોકોએ બ્રહ્મલોક સુધી પહોંચે છે.

બ્રહ્મજ્ઞાનં ગયાશ્રાદ્ધં ગોગૃહે મરણં તથા 82.

બ્રહ્મજ્ઞાન, ગયામાં શ્રાદ્ધ અને ગાયના વાડામાં મૃત્યુ—