ગરુડપુરાણમ્

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે વૈદૂર્ય્યપરીક્ષણં નામ ત્રિસપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીગરુડ મહાપુરાણના પૂર્વખંડના પ્રથમ અંશના આચારકાંડમાં વૈદૂર્યની તપાસ નામે ત્રેપનમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

પતિતાયા હિમાદ્રૌ તુ ત્વચસ્તસ્ય સુરદ્વિષઃ 74.

હિમાલય પર દેવોના દુશ્મનની ચામડી પડી ગઈ હતી.

આપીતપાણ્ડુરુચિરઃ પાષાણઃ પદ્મરાગસંજ્ઞસ્તુ 74.

ફિક્કું અને તેજસ્વી રંગ ધરાવતો પથ્થર પદ્મરાગ તરીકે ઓળખાય છે.

આલોહિતસ્તુ પીતઃ સ્વચ્છઃ કાષાયકઃ સ એકોક્તઃ 74.

જે પથ્થર લાલચટ્ટો, પીળો, પારદર્શક અને કાશાય રંગનો હોય, તે એક જ પ્રકારનો ગણાય છે.

અત્યન્તલોહિતો યઃ સ એવ ખલુ પદ્મરાગસંજ્ઞઃ સ્યાત્ 74.

જે પથ્થર બહુ જ લાલ હોય, તેને સાચું પદ્મરાગ કહે છે.

મૂલ્યં વૈદૂર્ય્યમણેરિવ ગદિતં હ્યસ્ય રત્નસારવિદા 74.

જેમ વૈદૂર્યમણિનું મૂલ્ય રત્નવિદો દ્વારા જણાવાયું છે, તેમ આ પદ્મરાગનું મૂલ્ય પણ નિષ્ણાતો કહે છે.

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે પુષ્પરાગપરીક્ષણં નામ ચતુઃ સપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીગરુડ મહાપુરાણના પૂર્વખંડના પ્રથમ અંશના આચારકાંડમાં પદ્મરાગની તપાસ નામે ચૌસઠમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

વાયુર્નખાન્દૈત્યપતેર્ગૃહીત્વા ચિક્ષેપ સત્પદ્મવનેષુ હૃષ્ટઃ 75.

પવનદેવે દૈત્યપતિના નખ લઈ આનંદપૂર્વક તેમને કમળના વનોમાં છટકાવ્યા.

વર્ણેન તદ્રુધિરસોમમધુપ્રકાશમાતામ્રપીતદહનોજ્જ્વલિતં વિભાતિ 75.

તે પથ્થર લોહી, સોમ, મધ, તાંબું, પીળો અને અગ્નિ જેવી તેજસ્વી ઝાંખીથી ચમકે છે.

સ્નિગ્ધા વિશુદ્ધાઃ સમરાગિણશ્ચ આપીતવર્ણા ગુરવો વિચિત્રાઃ 75.

જે પથ્થર ચીકણા, શુદ્ધ, લાલાશયુક્ત, પીળા, ભારે અને વિવિધ રંગના હોય છે.

પાત્રેણ કાઞ્ચનમયેન તુ વેષ્ટયિત્વા તપ્તં યદા હુતવહે ભવતિ પ્રકાશમ્ 75.

જ્યારે તેને સોનાની વાસણમાં રાખીને અગ્નિમાં ગરમ કરવામાં આવે છે, ત્યારે તે વધુ તેજસ્વી બને છે.

એવંવિધં બહુગુણં મણિમાવહન્તિ કર્કેતનં શુભલઙ્કૃતયે નરા યે 75.

આવા અનેક ગુણો ધરાવતો મણિ શુભ શણગાર માટે લોકો લાવે છે.

એકેઽપનહ્ય વિકૃતાકુલનીલભાસઃ પ્રમ્લાનરાગલુલિતાઃ કલુષા વિરૂપાઃ 75.

કેટલાક મણિ પહેરવામાં ન આવતા, વાંકાં, ભાંગેલા, અસ્પષ્ટ, ઘાટા, રંગહીન, અશુદ્ધ અને વિકૃત દેખાય છે.

કર્કેતનં યદિ પરીક્ષિતવર્ણરૂપં પ્રત્યગ્રભાસ્વરદિવાકરસુપ્રકાશમ્ 75.

કર્કેતન રત્ન જો તપાસવામાં આવે અને તેમાં વર્ણ અને આકાર પૂર્વે જણાવ્યા મુજબ હોય, તથા તે તાજી અને તેજસ્વી પ્રકાશથી સૂર્ય જેવી ઝળહળતું હોય, તો તે શ્રેષ્ઠ ગણાય.

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે કર્કેતનપરીક્ષણં નામ પઞ્ચસપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીગરુડ મહાપુરાણના પૂર્વખંડના પ્રથમાંશાખા, આચારકાંડમાં 'કર્કેતન પરીક્ષણ' નામે પચોતેરમો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.

સૂત ઉવાચ સંપ્રાપ્તમુત્તમાનામાકરતાં ભીષ્મરત્નાનામ્ ॥ 76.

સૂતજી બોલ્યા: હવે શ્રેષ્ઠ ભીષ્મ રત્નોની વિશેષતાઓ વર્ણવાઈ ગઈ છે.

શુક્લાઃ શઙ્ખાબ્જનિભાઃ સ્યોનાકસન્નિભાઃ પ્રભાવન્તઃ 76.

આ રત્નો સફેદ હોય છે, શંખ અને કમળ જેવી કાંઈક, અથવા સ્યોનાક ફૂલ જેવી છટા ધરાવે છે અને ખૂબ તેજ ધરાવે છે.

હેમાદિપ્રતિબદ્ધાઃ શુદ્ધમપિ શ્રદ્ધયા વિધત્તે યઃ 76.

આ રત્નો સોનાં કે અન્ય ધાતુમાં બાંધવામાં આવે તો પણ, શુદ્ધ હોવા છતાં, શ્રદ્ધાથી ધારણ કરનારને લાભ આપે છે.

નિરીક્ષ્ય પલાયન્તે યં તમરણ્યનિવાસિનઃ સમીપેઽપિ 76.

જે વ્યક્તિ પાસે આવું રત્ન હોય, તેને જોતા જ જંગલમાં રહેતા પ્રાણીઓ પણ નજીક હોય તો ભાગી જાય છે.

તસોયત્કલતષ્ટતરોર્ભવતિ ભયં ન ચાસ્તીશમુપહસન્તિ 76.

તેને વનસ્પતિઓ કે વૃક્ષોથી કોઈ ભય રહેતું નથી અને પ્રદેશના શાસકો પણ તેને ઉપહાસ કરતા નથી.

પિતૄતર્પણે પિતૄણાં તૃપ્તિર્બહુવાર્ષિકી ભવતિ સલિલાગ્નિવૈરિતસ્કરભયાનિ ભીમાનિ નશ્યન્તિ ॥ 76.

પિતૃ તર્પણમાં આ રત્ન અર્પણ કરવાથી પિતૃઓ ઘણા વર્ષો સુધી તૃપ્ત રહે છે; પાણી, અગ્નિ, દુશ્મન અને ચોર જેવા ભયો દૂર થાય છે.

શૈવલબલાહકાભં પુરુષં પીતપ્રભં પ્રભાહીનમ્ 76.

જે મનુષ્ય શૈવળ અથવા મેઘ જેવી કાળી છાયા ધરાવે છે, પીળો પડછાયો હોય અને તેજ વિનાનો હોય—

મૂલ્યં પ્રકલ્પ્યમેષાં વિબુધવરૈર્દૈશકાલવિજ્ઞાનાત્ 76.

આ રત્નોની કિંમત વિદ્વાનોએ પ્રદેશ અને સમય અનુસાર નક્કી કરવી જોઈએ.

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે વૈદૂર્ય્યપરીક્ષણં નામ ષટ્સપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીગરુડ મહાપુરાણના પૂર્વખંડના પ્રથમાંશાખા, આચારકાંડમાં 'વૈદૂર્ય પરીક્ષણ' નામે છહોતેરમો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.

પુણ્યેષુ પર્વતવરેષુ ચ નિમ્નગાસુ સ્થાનાન્તરેષુ ચ તથોત્તરદેશગત્વાત્ 77.

પવિત્ર સ્થળોએ, ઉત્તમ પર્વતો પર, નદીઓમાં અને અન્ય સ્થળોએ તથા ઉત્તર પ્રદેશોમાં—

દાશાર્ણવાગદર (વ) મેકલકાલગાદૌ ગુઞ્જાઞ્જનક્ષૌદ્રમૃણાલવર્ણાઃ 77.

દશાર્ણ, વાગદર, મેકલ, કાળગા અને અન્ય સ્થળોએ, ગુંજાની દાણા, કાજળ, મધ અને મૃણાળ જેવી રંગત ધરાવતાં મળી આવે છે.

શઙ્ખાબ્જભૃઙ્ગાર્કવિચિત્રભઙ્ગા સૂત્રૈરુ (ર્વ્ય) પેતાઃ પરમાઃ પવિત્રાઃ 77.

શંખ, કમળ, ભમરો અને સૂર્ય જેવી વિવિધ આકારવાળા, દોરામાં ગાંઠાયેલા, આ રત્નો સર્વોત્તમ અને પવિત્ર ગણાય છે.

કાકા (ક.) શ્વરાસભસૃગાલવૃકોગ્રરૂપૈર્ગૃધ્રૈઃ સમાંસરુધિરાર્દ્રમુખૈરુપેતાઃ 77.

કાગડા, શ્વાન, સૃગાળ, વાઘ અને ગૃધ્ર જેવા ભયાનક રૂપ ધરાવનારા, માંસ અને લોહીથી ભીના મુખવાળાં પ્રાણીઓ સાથે જોવા મળે છે.

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે પુલકપરીક્ષણં નામ સપ્તસપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીગરુડ મહાપુરાણના પૂર્વખંડના પ્રથમાંશાખા, આચારકાંડમાં 'પુલક પરીક્ષણ' નામે સિત્તેરમો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.