ગરુડપુરાણમ્

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે પદ્મરાગપરીક્ષણં નામ સપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીગરૂડ મહાપુરાણના પૂર્વખંડના આચારકાંડમાં 'પદ્મરાગ રત્નની પરીક્ષા' નામના સિત્તેરમા અધ્યાયનો અંત આવે છે.

દાનવાધિપતેઃ પિત્તમાદાય ભુજગાધિપઃ 71.

ભુજગોના રાજાએ દાનવોના રાજાનું પિત્ત લઈ લીધું.

સ તદા સ્વશિરોરત્નપ્રભાદીપ્તે નભોઽમ્બુધૌ 71.

પછી પોતાના માથાના રત્નના તેજથી ઝગમગતો, તે આકાશ અને દરિયામાં પ્રવેશ્યો.

તતઃ પક્ષનિપાતેન સંહરન્નિવ રોદસી 71.

પછી પાંખના ઝાટકાથી, જાણે આકાશ અને ધરતીને એક સાથે ખેંચી રહ્યો હોય એમ,

સહસૈવ મુમોચ તત્ફણીન્દ્રઃ સુરસાભ્યક્તતુરુષ્ક (રષ્ક) પાદપાયામ્ 71.

અચાનક જ, ભુજગોના રાજાએ એ પિત્ત સુરસા લગાવેલા તુરુષ્ક વૃક્ષની નીચે છોડી દીધું.

તસ્ય પ્રપાતસમનન્તરકાલમેવ તદ્વદ્વરાલયમતીત્ય રમાસમીપે 71.

તે પિત્ત પડ્યા પછી તરત જ, એ વરાળાના નિવાસને પાર કરીને રમા પાસે ગયો.

તત્રૈવ કિઞ્ચિત્પતતસ્તુ પિત્તાદુપેત્ય જગ્રાહ તતો ગરુત્માન્ 71.

જ્યારે એ પિત્ત હજી પડતું હતું, ત્યારે ગરુડએ એમાંથી થોડું પિત્ત પકડી લીધું.

તત્રાકઠોરશુકકણ્ઠશિરીષપુષ્પખદ્યોતપૃષ્ઠચરશાદ્વલશૈવલાનામ્ 71.

ત્યાં, ઘાસ, શેવાળ અને કાદવવાળા સ્થળે, જ્યાં તીક્ષ્ણચાંચ પક્ષીઓ, શિરીષના ફૂલો અને જ્યોત્સ્ના જીવતાં હોય છે,

તદ્યત્ર ભોગીન્દ્રભુજાભિયુક્તં પપાત પિત્તં દિતિજાધિપસ્ય 71.

એ જ જગ્યા છે જ્યાં ભુજગોના રાજાની ભુજાથી વાગેલું દિત્યરાજાનું પિત્ત પડ્યું હતું.

તસ્મિન્મરકતસ્થાને યત્કિઞ્ચિદુપજાયતે 71.

એ મરકતના સ્થાનમાં જે કંઈ ઉગે છે,

સર્વમન્ત્રૌષધિગણૈર્યન્ન શક્યં ચિકિત્સિતુમ્ 71.

એને કોઈ મંત્ર કે ઔષધિથી સારું કરી શકાયું નથી.

અન્યદપ્યાકરે તત્ર યદ્દોષૈરુપવર્જિતમ્ 71.

ત્યાં બીજું પણ એક સ્વરૂપ છે, જેમાં કોઈ ખામી નથી.

અત્યન્તહરિતવર્ણં કોમલમર્ચિર્વિભેદજટિલં ચ 71.

તે ખૂબ જ લીલાં રંગનું, નરમ, તેજસ્વી અને તાંતણાવાળું દેખાય છે.

યુક્તં સંસ્થાનગુણૈઃ સમરાગં ગૌરવેણ ન વિહીનમ્ 71.

તે યોગ્ય આકાર અને ગુણોથી યુક્ત છે, રંગમાં સરખું છે અને ગૌરવથી ભરપૂર છે.

હિત્વા ચ હરિતભાવં યસ્યાન્તર્વિનિહિતા ભવેદ્દીપ્તિઃ 71.

જ્યારે લીલો રંગ છોડી દેવામાં આવે, ત્યારે અંદર તેજ છુપાયેલું હોય છે.

યચ્ચ મનસઃ પ્રસાદં વિદધાતિ નિરીક્ષ્યમતિમાત્રમ્ 71.

જેને જોતા જ મનમાં વિશેષ આનંદ થાય છે.

વર્ણસ્યાતિ વિભુત્વાદ્યસ્યાન્તઃ સ્વચ્છકિરણપરિધાનમ્ 71.

જેનું રંગ ખૂબ જ તેજસ્વી છે અને અંદરથી સ્વચ્છ કિરણોથી શોભાયમાન છે.

વર્ણોજ્જ્વલયા કાન્ત્યા સાન્દ્રાકારો વિભાસયા ભાતિ 71.

તે તેજસ્વી રંગ, કાંતિ અને ઘનાકારથી ઝળહળે છે.

શબલકઠોરમલિનં રૂક્ષં પાષાણકર્કરોપેતમ્ 71.

જે દાગદાર, કઠણ, અશુદ્ધ, ખડક જેવી ખડબડિયું અને ખડક જેવી સપાટી ધરાવે છે.

યત્સન્ધિશોષિતં રત્નમન્યન્મરકતાદ્ભવેત્ 71.

જે રત્ન સાંધા પાસે સુકાઈ જાય છે, તે બીજું પ્રકારનું પન્નો બને છે.

ભલ્લાતકી પુત્રિકા ચ તદ્વર્ણસમયોગતઃ 71.

ભલ્લાતકી અને પુત્રીકા એના રંગ પ્રમાણે ઓળખાય છે.

ક્ષૌમેણ વાસસા મૃષ્ટા દીપ્તિં ત્યજતિ પુત્રિકા 71.

પુત્રીકા જ્યારે કાપડથી ઘસવામાં આવે ત્યારે તેની કાંતિ ઓછી થઈ જાય છે.

કસ્યચિદનેકરૂપૈર્મરકતમનુગચ્છતોઽપિ ગુણવર્ણૈઃ 71.

કેટલાંક પન્ના અનેક સ્વરૂપ અને ગુણ ધરાવતા હોવા છતાં પન્નાના ગુણોને અનુસરે છે.

વજ્રાણિ મુક્તાઃ સન્ત્યન્યે યે ચ કેચિદ્દ્વિજાતયઃ 71.

વજ્ર, મુક્તા અને અન્ય કેટલાક દ્વિજાતિ રત્નો પણ છે.

ઋજુત્વાચ્ચૈવ કેષાઞ્ચિત્કથઞ્ચિદુપજાયતે 71.

કેટલાંકમાં સીધાઈને કારણે વિશેષ ગુણ ઉત્પન્ન થાય છે.

સ્નાનાચમનજપ્યેષુ રક્ષામન્ત્રક્રિયાવિધૌ 71.

સ્નાન, આચમન, જપ અને રક્ષા મંત્રક્રિયામાં તેનો ઉપયોગ થાય છે.

દૈવપિત્ર્યાતિથેયેષુ ગુરુસંપૂજનેષુ ચ 71.

દેવ, પિતૃ, અતિથિ અને ગુરુની પૂજામાં પણ તેનો ઉપયોગ થાય છે.

દૌષૈર્હોનં ગુણૈર્યુક્તં કાઞ્ચનપ્રતિયોજિતમ્ 71.

જે રત્ન દોષરહિત અને ગુણોથી ભરપૂર હોય, તે સોનામાં જોડી શકાય છે.

તુલયા પદ્મરાગસ્ય યન્મૂલ્યમુપજાયતે 71.

પદ્મરાગનું મૂલ્ય તોળીને નક્કી થાય છે.