ગરુડપુરાણમ્

વ્યાલવહ્નિવિષવ્યાઘ્રતસ્કરામ્બુભયાનિ ચ 68.

એને સાપ, અગ્નિ, ઝેર, વાઘ, ચોર, પાણી અને અન્ય ભયથી બચાવ મળે છે.

યદિ વજ્રમપેતસર્વદોષં બિભૃયાત્તણ્ડુલવિંશતિં ગુરુત્વે 68.

જો કોઈ વ્યક્તિ સર્વ દોષથી રહિત અને વીસ ચોખાના દાણાની તુલા જેટલું વજન ધરાવતું વજ્ર ધારણ કરે,

ત્રિભાગહીનાર્દ્ધતદર્દ્ધશેષં ત્રયોદશં ત્રિંશદતોઽર્દ્ધભાગાઃ 68.

જો એમાં ત્રિભાગ, અડધો કે ચોથો ભાગ ઓછો હોય, તો તે તેર, ત્રીસ કે અડધા ભાગ જેટલું ગણાય છે.

યત્તણ્ડુલૈર્દ્વાદશભિઃ કૃતસ્ય વજ્રસ્ય મૂલ્યં પ્રથમં પ્રદિષ્ટમ્ 68.

વજ્રનું મૂળ મૂલ્ય બાર તાણદોળ જેટલું નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યું છે.

ન ચાપિ તણ્ડુલૈરેવ વજ્રાણાં ધારણક્રમઃ 68.

પણ વજ્ર ધારણ કરવાની રીત માત્ર તાણદોળથી નક્કી થતી નથી.

યત્તુ સર્વગુણૈર્યુક્તં વજ્રં તરતિ વારિણિ 68.

જે વજ્રમાં બધા ગુણો હોય છે, તે પાણીથી પણ શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.

અલ્પેનાપિ હિ દોષેણ લક્ષ્યાલક્ષ્યેણ દ્વષિતમ્ 68.

થોડો પણ દોષ હોય, દેખાય કે ન દેખાય, તો તે વજ્ર ખોટું ગણાય છે.

પ્રકટાનેકદોષસ્ય સ્વલ્પસ્ય મહતોઽપિ વા 68.

દોષ સ્પષ્ટ હોય કે અનેક હોય, નાનો હોય કે મોટો હોય, તે દેખાઈ આવે છે.

સ્પષ્ટદોષમલઙ્કારે વજ્રં યદ્યપિ દૃશ્યતે 68.

વજ્રના આભૂષણમાં જો સ્પષ્ટ દોષ દેખાય, તો પણ તે ખોટું જ ગણાય છે.

પ્રથમં ગુણસમ્પદાભ્યુપેતં પ્રતિબદ્ધં સમુપૈતિ યચ્ચ દોષમ્ 68.

શરૂઆતમાં બધાં ગુણોથી યુક્ત વજ્ર પણ, ગોઠવવામાં આવે ત્યારે તેમાં દોષ આવી શકે છે.

નાર્ય્યા વજ્રમધાર્ય્યં ગુણવદપિ સુતપ્રસૂતિમિચ્છન્ત્યા 68.

સારા પુત્રની ઈચ્છા રાખતી સ્ત્રીએ, ગુણવત્તાવાળું વજ્ર હોય તો પણ, તેને પહેરવું નહીં.

અયસા પુષ્પરાગેણ તથા ગોમેદકેન ચ 68.

લોખંડ, પુષ્પરાગ અને ગોમેદકથી પણ,

પ્રતિરૂપાણિ કુર્વન્તિ વજ્રસ્ય કુશલા જનાઃ 68.

પારખુ લોકો વજ્રની નકલો તૈયાર કરે છે.

ક્ષારોલ્લેખનશાણાભિસ્તેષાં કાર્ય્યં પરીક્ષણમ્ 68.

આ નકલી પથ્થરોની તપાસ કાચ, શાણ અને ઘસવાની પથ્થરથી કરવી જોઈએ.

સર્વાણિ વિલિખેદ્વજ્રં તચ્ચ તૈર્ન વિલિખ્યતે 68.

વજ્ર એ બધાને ઘસી શકે છે, પણ એ પથ્થરો વજ્રને ઘસી શકતા નથી.

વજ્રે તાં વૈપરીત્યેન સૂરયઃ પરિચક્ષતે 68.

ખોટા વજ્રમાં એના વિપરીત ગુણો નિષ્ણાતો જણાવે છે.

વજ્રૈર્વજ્રં વિલિખતિ નાન્યેન વિલિખ્યતે વજ્રમ્ 68.

વજ્રને માત્ર બીજું વજ્ર જ ઘસી શકે છે, બીજું કશું નહીં.

ન તેષાં પ્રતિબદ્ધાનાં ભા ભવત્યૂર્દ્ધ્વગામિની તિર્ય્યગ્વિલિખ્યમાનાનાં સા (સ) પાર્શ્વેષુ વિહન્યતે ॥ 68.

ગોઠવેલા વજ્રની કાંતિ ઉપર જતી નથી; આડેથી ઘસવાથી એ બાજુએ વાગે છે.

યદ્યપિ વિશીર્ણકોટિઃ સ બિન્દુરેખાન્વિતો વિવર્ણો વા 68.

વજ્રની ટોચ તૂટી હોય, દાગ, રેખા કે રંગ ઉડી ગયો હોય તો પણ,

સૌદામિનીવિસ્ફુરિતાભિરામં રાજા યથોક્તં કુલિશં દધાનઃ 68.

વીજળી જેવી તેજસ્વી કાંતિ ધરાવતું વજ્ર રાજાએ પહેરે તો તે મનોહર લાગે છે.

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે રત્નતદ્વિશેષવજ્રપરીક્ષણાદિવર્ણનં નામાષ્ટષષ્ટિતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીગરૂડ મહાપુરાણના પૂર્વખંડના આચારકાંડમાં, રત્ન અને ખાસ કરીને વજ્રની પરીક્ષા વિશે વર્ણવતો અડસઠમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

દ્વિપેન્દ્રજીમૂતવરાહશઙ્ખમત્સ્યાહિશુક્ત્યુદ્ભવવેણુજાનિ 69.

હાથી, મેઘ, વરાહ, શંખ, માછલી, સાપ, શંખ અને વાંસમાંથી મુક્તા ઉત્પન્ન થાય છે.

તત્રૈવ ચૈકસ્ય હિ મૂલમાત્ર નિવિશ્યતે રત્નપદસ્ય જાતુ 69.

આ બધામાંથી, રત્નનું મૂળ કારણ હંમેશા એક જ જગ્યાએ સ્થિર હોય છે.

ત્વક્સારનાગેન્દ્રતિમિપ્રસૂતં યચ્છઙ્ખજં યચ્ચ વરા હજાતમ્ 69.

ચામડી, મીઠું, સાપ અને તિમિથી ઉત્પન્ન થયેલા, તેમજ શંખ અને વરાહમાંથી જન્મેલા મુક્તા—

યા મૌક્તિકાનામિહ જાતયેઽષ્ટૌ પ્રકીર્ત્તિતા રત્નવિનિશ્ચયજ્ઞૈઃ 69.

અહીં મુક્તાનાં આઠ પ્રકાર જણાવવામાં આવ્યા છે, જેને રત્નની ઓળખમાં નિપુણ લોકો જાણે છે.

સ્વયોનિમદ્યચ્છવિતુલ્યવર્ણં શાઙ્ખં બૃહલ્લોલફલપ્રમાણમ્ 69.

શંખમાંથી ઉત્પન્ન મુક્તાનું રંગ તેના મૂળ જેવું જ હોય છે, તે મોટું અને ગોળાકાર, સુંદર દેખાવાળું હોય છે.

યે કમ્બવઃ શાંર્ગમુખાવમર્શપીતસ્ય શઙ્ખપ્રવરસ્ય ગોત્રે 69.

'કંબવ' કહેવાતા મુક્તા એ શ્રેષ્ઠ શંખના વંશજ છે, જેને ધનુષની ડોરીના સ્પર્શથી શંખના મુખે સ્પર્શ થયો હોય છે.

ઉત્પદ્યતે મૌક્તિકમેષુ વૃત્તમાપીતવર્ણં પ્રભયા વિહીનમ્ 69.

આમાંથી એક મુક્તા ઉત્પન્ન થાય છે, જે ગોળ હોય છે, પીળાશ પડતો રંગ ધરાવે છે અને તેજ વગરનો હોય છે.

ઉત્પદ્યતે વારિચરાનનેષુ મત્સ્યાશ્ચે તે મધ્યચરાઃ પયોધેઃ 69.

પાણીમાં રહેતા પ્રાણીઓના મોઢામાં પણ મુક્તા ઉત્પન્ન થાય છે, અને એ માછલીઓ દરિયાના મધ્યભાગમાં વસે છે.