ગરુડપુરાણમ્

કૃત્વા તત્પદમાપ્નોતિ યાત્રા સન્તતશોભના 67.

એવું કરીને મનુષ્ય લક્ષ્ય પામે છે; યાત્રા હંમેશા શુભ બને છે.

યસ્તુ પૃચ્છતિ તત્રસ્થઃ સ સાધુર્જયતિધ્રુવમ્ 67.

પણ જે ત્યાં હાજર રહીને પૂછે છે, એ નિશ્ચિત રીતે સફળ થાય છે.

જાયતે નાત્ર સન્દેહ હન્દ્રો યદ્યગ્રતઃ સ્થિતઃ 67.

જો પ્રશ્નકર્તા સામે ઉભો હોય તો સફળતા અવશ્ય મળે છે, તેમાં કોઈ શંકા નથી.

ચરેસ્થિરે તદ્વિમાર્ગે તાદૃશેતાદૃશે ક્રમાત્ 67.

ચાલતા કે સ્થિર હોય, જેમ યોગ્ય હોય તેમ ક્રમશઃ આગળ વધવું જોઈએ.

પૃચ્છકસ્ય વચઃ શ્રુત્વા ઘણ્ટાકારેણ લક્ષયેત્ 67.

પ્રશ્નકર્તાના શબ્દો સાંભળી ઘંટની ધ્વનિથી તેને ઓળખવું જોઈએ.

ઊર્દ્ધ્વેઽગ્નિરધ આપશ્ચ તિર્ય્યક્સંસ્થઃ પ્રભઞ્જનઃ 67.

ઉપર અગ્નિ છે, નીચે પાણી છે અને આડું વાયુ સ્થિત છે.

ઊર્દ્ધ્વે મૃત્યુરધઃ શાન્તિસ્તિર્ય્યક્ ચોચ્ચાટયેત્સુધીઃ 67.

ઉપર મૃત્યુ છે, નીચે શાંતિ છે અને આડેથી બુદ્ધિમાન વ્યક્તિ વિદાય વિધિ કરે છે.

ઇતિ શ્રીગારુડેમહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે સ્વરોદયે શુભાશુભનિરૂપણં નામ સપ્તષષ્ટિતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રી ગરુડ મહાપુરાણના પૂર્વખંડના પ્રથમ અંશ, આચાર વિભાગમાં, ગ્રહોના ઉદયથી થતા શુભ-અશુભ ફળના નિર્ધારણ નામના સડસઠમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

પરીક્ષાં વચ્મિ રત્નાનાં બલો નામાસુરોઽભવત્ 68.

હવે હું રત્નોની તપાસ વિશે કહું છું. એક બલ નામનો અસુર હતો.

વરવ્યાજેન પશુતાં યાચિતઃ સ સુરૈર્મખે 68.

દેવતાઓએ વરદાનના બહાને તેને યજ્ઞમાં પશુ બનવા વિનંતી કરી.

પશુવત્સ વિશસ્તસ્તૈઃ સ્વવાક્યાશનિયન્ત્રિતઃ 68.

પશુની જેમ, પોતાનાં વચનથી બંધાઈને, તે દેવતાઓ દ્વારા મારવામાં આવ્યો.

તસ્ય સત્ત્વવિશુદ્ધસ્ય વિશુદ્ધેન ચ કર્મણા 68.

તેના શુદ્ધ સ્વભાવ અને સારા કર્મના કારણે,

દેવાનામથ યક્ષાણાં સિદ્ધાનાં પવનાશિનામ્ 68.

તેમાંથી દેવતાઓ, યક્ષો, સિદ્ધો અને વાયુથી જીવતા લોકોના રત્નો ઉત્પન્ન થયા.

તેષાં તુ પતતાં વેગાદ્વિમાનેન વિહાયસા 68.

આ રત્નો જ્યારે વિમાનમાં આકાશમાંથી ઝડપથી પડ્યા,

મહોદધૌ સરિતિ વા પર્વતે કાનનેઽપિ વા 68.

ત્યારે તે મહાસાગર, નદીઓ, પર્વતો કે જંગલોમાં પડ્યા.

તેષુ રક્ષોવિષવ્યાલવ્યાધિઘ્નાન્યઘહાનિ ચ 68.

આ રત્નોમાંથી કેટલાંક રાક્ષસો, ઝેર, જંગલી પ્રાણીઓ અને રોગોનો નાશ કરે છે અને પાપ દૂર કરે છે.

વજ્રં મુક્તામણયઃ સપદ્મરાગાઃ સમરકતાઃ પ્રોક્તાઃ 68.

વજ્ર, મુક્તા, મણિ, પદ્મરાગ અને પન્ના એ રત્નોમાં ગણાય છે.

કર્કેતનં સપુલકં રુધિરાખ્યસમન્વિતં તથા સ્ફટિકમ્ 68.

કર્કેટન, પુલક, રુધિર નામનું રત્ન અને સ્ફટિક પણ તેમાં આવે છે.

આકારવર્ણૌ પ્રથમં ગુણદોષૌ તત્ફલં પરીક્ષ્ય ચ 68.

પ્રથમ તો રત્નનું આકાર અને રંગ, પછી ગુણ-દોષ અને પછી તેનું ફળ તપાસવું જોઈએ.

કુલગ્નેષૂપજાયન્તે યાનિ ચોપહતેઽહનિ 68.

જે રત્નો નષ્ટ થયેલી વંશોમાં કે અશુભ દિવસે ઉત્પન્ન થાય છે,

પરીક્ષાપરિશુદ્ધાનાં રત્નાનાં પૃથિવીભુજા 68.

તપાસથી શુદ્ધ થયેલા રત્નો પણ, રાજાઓએ

શાસ્ત્રજ્ઞાઃ કુશલાશ્ચાપિ રત્નભાજઃ પરીક્ષકાઃ 68.

શાસ્ત્ર જાણનારા, કુશળ અને અનુભવી રત્ન-parikshako પાસેથી જ ચકાસાવા જોઈએ.

મહા પ્રભાવં વિબુધૈર્યસ્યમાદ્વજ્રમુદાહૃતમ્ 68.

વજ્રને વિદ્વાનો બહુ મહાન માન્યું છે,

તસ્યાસ્થિલેશો નિપપાત યેષુ ભુવઃ પ્રદેશેષુ કથઞ્ચિદેવ 68.

તેનું એક ટુકડો પણ જમીન પર જ્યાં પડ્યું,

હૈમમાતઙ્ગસૌરાષ્ટ્રાઃ પૌણ્ડ્રકાલિઙ્ગકોશલાઃ 68.

એ સ્થળો હેમમાતંગ, સૌરાષ્ટ્ર, પૌંડ્ર, કલિંગ અને કોશલ હતા.

આતામ્રા હિમશૈલજાશ્ચ શશિભા વેણ્વાતટીયાઃ સ્મૃતાઃ સૌવીરે ત્વસિતાબ્જમેઘસદૃશાસ્તામ્રાશ્ચ સૌરાષ્ટ્રજાઃ 68.

હિમાલયમાંથી મળતા વજ્રો તાંબાના રંગ જેવા હોય છે. ચંદ્રમાંથી મળતા વજ્રો ચાંદી જેવા ચમકદાર હોય છે. વેંસીના કાંઠે મળતા વજ્રોને સૌવીર કહેવામાં આવે છે. જે વજ્રો કાળા કમળ કે મેઘ જેવા હોય છે અને તાંબાના રંગના હોય છે, એ સૌરાષ્ટ્રમાંથી મળતા ગણાય છે.

અત્યર્થં લઘુ વર્ણતશ્ચ ગુણવત્પાર્શ્વેષુ સમ્યક્ સમંરેખાબિન્દુકલઙ્કકાકપદકત્રાસાદિભિર્વર્જિતમ્ 68.

વજ્ર ખૂબ જ હલકા રંગ અને ગુણવત્તાવાળું હોવું જોઈએ. તેની બાજુઓ સરસ રીતે ઘડાયેલી હોય, રેખાઓ, બિંદુઓ અને ડાઘો સરખા વિતરણવાળા હોય અને કાગડાની પગની જેમના દોષો કે અન્ય ખામી ન હોય.

વજ્રેષુ વર્ણયુક્ત્યા દેવાનામપિ વિગ્રહઃ પ્રોક્તઃ 68.

વજ્રમાં રંગોની રચના પ્રમાણે દેવતાઓના સ્વરૂપ પણ વર્ણવવામાં આવ્યા છે.

હરિતસિતપીતપિંગશ્યામાસ્તામ્રાઃ સ્વભાવતો રુચિરાઃ 68.

લીલા, સફેદ, પીળા, કાંસાના, કાળા અને તાંબાના રંગના વજ્ર સ્વભાવથી જ મનમોહક હોય છે.