ગરુડપુરાણમ્

દેહમધ્યે સ્થિતા નાડ્યો બહુરૂપાઃ સુવિસ્તરાઃ 67.

શરીરના મધ્યમાં આવેલી નાડીઓ અનેક પ્રકારની અને વિશાળ છે.

દ્વિસપ્તતિસહસ્ત્રાણિ નાભિમધ્યે વ્યવસ્થિતે 67.

નાભિમાં બહોતર હજાર બે હજાર નાડીઓ સ્થિર છે.

તાસાં મધ્યે ત્રયઃ શ્રેષ્ઠા વામદક્ષિણમધ્યમાઃ 67.

એમાં ત્રણ મુખ્ય છે – ડાબી, જમણી અને મધ્યમાં આવેલી.

મધ્યમા ચ ભવેદગ્નિઃ ફલંતી કાલપૂરિણી 67.

મધ્યની નાડી અગ્નિસમાન છે, તે ફળદાયી અને સમયથી ભરપૂર છે.

દક્ષિણા રૌદ્રભાગેન જગચ્છોષયતે સદા 67.

જમણી નાડી હંમેશાં ઉગ્ર સ્વરૂપે જગતને સુકવી નાખે છે.

નિર્ગમે તુ ભવેદ્વામા પ્રવેશે દક્ષિણા સ્મૃતા 67.

બહાર જતાં ડાબી નાડી કાર્યરત હોય છે અને અંદર આવતાં જમણી.

કારયેત્ક્રૂર કર્માણિ પ્રાણે પિંગલસંસ્થિતે 67.

જ્યારે પ્રાણ પિંગલા નાડીમાં સ્થિર થાય છે, ત્યારે ક્રૂર કર્મો થાય છે.

ભોજને મૈથુને યુદ્ધે પિંગલા સિદ્ધિદાયિકા 67.

જમવાની, મિલન અને યુદ્ધ સમયે પિંગલા સિદ્ધિ આપે છે.

મૈથુને ચૈવ સંગ્રામે ભોજને સિદ્ધિદાયિકા 67.

મિલન, યુદ્ધ અને જમણમાં તે સિદ્ધિ આપે છે.

શાન્તિમુક્ત્યર્થસિદ્ધ્યૈ ચ ઇડા યોજ્યા નરાધિપૈઃ 67.

શાંતિ, મુક્તિ અને સિદ્ધિ માટે ઇડા નાડીનો ઉપયોગ રાજાઓએ કરવો જોઈએ.

વિષવત્તં તુ જાનીયાત્સંસ્મરેત્તુ વિચક્ષણઃ 67.

તેને વિષ જેવું જાણવું જોઈએ અને બુદ્ધિશાળી એ વાતને હંમેશાં યાદ રાખે.

ગમનાગમને ચૈવ વામા સર્વત્ર પૂજિતા 67.

જતાં-આવતાં દરેક જગ્યાએ ડાબી નાડીનું સન્માન થાય છે.

પ્રશસ્તા દક્ષિણા નાડી પ્રવેશે ક્ષુદ્રકર્મણિ 67.

પ્રવેશ અને નાના કામોમાં જમણી નાડી પ્રશંસનીય છે.

જીવાજીવાય યત્પૃચ્છેન્ન સિધ્યતિ ચ મધ્યમા 67.

જીવન કે મૃત્યુ વિશે પૂછો તો મધ્યની નાડી સફળતા આપતી નથી.

તનુસ્થઃ પૃચ્છતે યસ્તુ તત્ર સિદ્ધિર્ન સંશયઃ 67.

પણ જો શરીરમાં સ્થિર રહીને પૂછાય તો નિશ્ચિત રીતે સિદ્ધિ મળે છે.

તત્ર ભાગે સ્થિતઃ પૃચ્છેત્સિદ્ધિર્ભવતિ નિષ્ફલા 67.

એ ભાગમાં રહીને પૂછવામાં આવે તો એ સિદ્ધિ નિષ્ફળ રહે છે.

ઘોરે ઘોરાણિ કાર્ય્યાણિ સૌમ્યે વૈ મધ્યમાનિ ચ 67.

ભયાનક કાર્યમાં ભયાનક કામ કરવું અને શાંત કાર્યમાં શાંત કામ કરવું.

તદા મૃત્યું વિજાનીયાદ્યોગી યોગવિશારદઃ 67.

પછી યોગમાં પારંગત યોગીએ મૃત્યુને ઓળખવી જોઈએ.

તત્ર તત્ર સમં દિશ્યાદ્વાતસ્યોદયનં સદા 67.

દરેક સમયે વાયુનો પ્રવાહ સમાન રીતે ચલાવવો જોઈએ.

વામેન વામિકા પ્રોક્તા દક્ષિણે દક્ષિણા શુભા 67.

ડાબી તરફની નાડીનું નામ ડાબી છે અને જમણી તરફની નાડી શુભ જમણી કહેવાય છે.

જીવો જીવતિ જીવેન યચ્છૂન્યં તસ્ત્વરો ભવેત્ 67.

જીવ જીવથી જીવિત રહે છે; જ્યાં ખાલીપણું હોય ત્યાં ઉતાવળ થાય છે.

તત્સર્વં પૂર્ણનાડ્યાં તુ જાયતે નિર્વિકલ્પતઃ 67.

આ બધું પૂર્ણ નાડીમાં ભેદ વિના ઉત્પન્ન થાય છે.

યાવત્ષષ્ઠી તુ પૃચ્છાયાં પૂર્ણાયાં પ્રથમો જયેત્ 67.

જ્યાં સુધી ચૌસઠમી પૂછપરછ પૂર્ણ નાડીમાં રહે છે, ત્યાં સુધી પ્રથમ જીતે છે.

વામાચારસમો વાયુર્જાયતે કર્મસિદ્ધિદઃ 67.

ડાબી માર્ગે ચાલતો વાયુ કર્મમાં સફળતા આપે છે.

અન્યત્ર વામવાહે તુ નામ વૈ વિષમાક્ષરમ્ 67.

બીજી જગ્યાએ, જો ડાબી નાડી વહે છે તો અક્ષર અયોગ્ય ગણાય છે.

દક્ષવાતપ્રવાહે તુ યદિ નામ સમાક્ષરમ્ 67.

જમણી નાડીના પ્રવાહમાં જો અક્ષર યોગ્ય હોય તો તે યોગ્ય ગણાય છે.

પિઙ્ગલાન્તર્ગતે પ્રાણે શમનીયાહવં જયેત્ 67.

પિંગલા નાડીમાં શ્વાસ જાય ત્યારે શમન વિધિ કરવી જોઈએ.

ન દાતું જાયતે સોઽપિ નાત્ર કાર્ય્યા વિચારણા 67.

આમાં આપવાનું જન્મતું નથી; અહીં કોઈ વિચાર કરવાની જરૂર નથી.

સા દિશા જયમાપ્નોતિ શૂન્યે ભંગં વિનિર્દિશેત્ 67.

એ દિશા વિજય પામે છે; ખાલીપમાં વિરામ બતાવવો જોઈએ.