સમુદ્રોક્તં પ્રવક્ષ્યામિ નરસ્ત્રીલક્ષણં શુભમ્ 65.
હવે હું સમુદ્ર દ્વારા જણાવેલા પુરુષ અને સ્ત્રીના શુભ લક્ષણો કહું છું.
અસ્વેદિનૌ મૃદુતલૌ કમલોદરસન્નિભૌ 65.
જેઓના પગ પરસેવો ન આવે, તળવાં નરમ હોય અને કમળના ગર્ભ જેવા લાગે છે.
કૂર્મોન્નતૌ ગૂઢગુલ્ફૌ સુપાર્ષ્ણો નૃપતેઃ સ્મૃતૌ 65.
જેઓના ઘૂંટણ કાચબાની જેમ ઊંચા હોય, ગુટકા છુપાયેલા હોય અને એના પાંસળી મજબૂત હોય, જેમ રાજાને વર્ણવાય છે.
સંશુષ્કૌ પાણ્ડુરનખૌ નિઃ સ્વસ્ય વિરલાઙ્ગુલી 65.
જેઓના પગ સુકા હોય, નખ પીળા હોય અને આંગળીઓ છૂટછાટવાળી હોય.
વિચ્છિત્તિદૌ ચ વંશસ્ય બ્રહ્મન્ઘૌ શઙ્કુ (પક્ર) સન્નિભૌ 65.
જેઓના પગના હાડકા અસમાન હોય, હાડકાં વાંસ જેવા હોય અને પિંડા શંખ અથવા પખર જેવી આકાર ધરાવે છે.
મૃદુરોમા સમા જઙ્ઘા તથા કરિકરપ્રભા 65.
જેઓના જાંઘ પર નરમ વાળ હોય, જાંઘ સરખી હોય અને હાથી જેવી તેજસ્વી હોય.
નિઃ સ્વસ્ય સૃગાલજઙ્ઘા રૌમૈકૈકં ચકૂપકે 65.
જેઓની જાંઘ શિયાળ જેવી વાળ વિહોણી હોય અને મૂળે એકાદ બે વાળ હોય,
ત્ર્યાદ્યૈર્નિઃ સ્વા માનવાઃ સ્યુર્દુઃ સ્વભાજશ્ચ નિન્દિતાઃ 65.
જે પુરુષોમાં આ લક્ષણો આરંભથી ન હોય, તેઓ દુર્ભાગી અને નિંદનીય ગણાય છે.
નિર્માંસજાનુઃ સૌભાગ્યમલ્પૈર્નિમ્નૈ રતિઃ સ્ત્રિયાઃ 65.
જેના ઘૂંટણમાં માંસ નથી, એવા માણસને ભાગ્ય ઓછું મળે છે અને એવી સાથે સ્ત્રીને આનંદ ઓછો મળે છે.
મહદ્ભિરાયુરાખ્યાતં હ્યલ્પલિઙ્ગો ધની નરઃ 65.
જેના જાંઘો મોટી હોય છે, તેને લાંબું આયુષ્ય મળે છે. અને જે પુરુષનું અંગ નાનું હોય છે, તે ધનિક બને છે.
મેઢ્ર વામનતે ચૈવ સુતાર્થરહિતો ભવેત્ 65.
જો પુરુષનું અંગ નાનું હોય તો તેને સંતાન મળતું નથી.
અલ્પે ત્વતનયો લિઙ્ગેશિરાલેઽથ સુખી નરઃ 65.
જો અંગ નાનું હોય પણ તેમાં શિરા સ્પષ્ટ દેખાય તો એ પુરુષ સુખી રહે છે.
કોશગૂઢે દીર્ઘૈર્ભુગ્નૈશ્ચ ધનવર્જિતઃ 65.
જે પુરુષનું અંગ થેલીમાં છુપાયેલું, લાંબું કે વાંકું હોય, તેને ધન મળતું નથી.
દુર્બલસ્ત્વેકવૃષણો વિષમાભ્યાઞ્ચલઃ સ્ત્રિયામ્ 65.
જે પુરુષ પાસે એક જ વૃશણ હોય છે, તે નબળો હોય છે. અને જેનું અંગ અસમાન હોય, તે સ્ત્રીને ઓછો આનંદ આપે છે.
ઉદ્વૃં (દ્ધ) તાભ્યાં ચ બહ્વાયૂ રૂક્ષૈર્મણિભિરીશ્વરઃ 65.
જેના વૃશણ ઊંચા અને પથ્થર જેવા કઠણ હોય, તે પુરુષ રાજા સમાન અને લાંબું આયુષ્ય ધરાવે છે.
સશબ્દનિઃ શબ્દમૂત્રાઃ સ્યુદંરિદ્રાશ્ચ માનવાઃ 65.
જે પુરુષનું મૂત્ર અવાજ કરે છે કે એકદમ શાંતિથી જાય છે, તેઓ ગરીબ ગણાય છે.
દક્ષિણાવર્ત્તચલિતમૂત્રા ભિશ્ચ નૃપાઃ સ્મૃતાઃ 65.
જે પુરુષનું મૂત્ર જમણી બાજુ વળે છે કે વળાંક લે છે, તેઓ રાજા કહેવાય છે.
એકધારાશ્ચ વનિતાઃ સ્નિગ્ધૈર્મણિભિરુન્નતૈઃ 65.
જે સ્ત્રીનું મૂત્ર એકધારા, મૃદુ અને ઉપર ઉઠતું હોય, તે ભાગ્યશાળી ગણાય છે.
શુષ્કૈર્નિશ્વા વિશુષ્કૈશ્ચ દુર્ભગાઃ પરિકીર્ત્તિતાઃ 65.
જેનું મૂત્ર સુકું, સીટીવાળું કે સૂકાઈ ગયેલું હોય, તેઓ દુર્ભાગી કહેવાય છે.
પુત્રાઃ શુક્રે મત્સ્યગન્ધે તનુશુક્રે ચ કન્યકાઃ 65.
જ્યારે શુક્રમાં માછલી જેવી વાસ આવે ત્યારે પુત્ર થાય છે અને પાતળું શુક્ર હોય ત્યારે પુત્રી જન્મે છે.
દરિદ્રઃ ક્ષારગન્ધે ચ દીર્ઘાયુઃ શીઘ્રમૈથુની 65.
જો શુક્રમાં ક્ષાર જેવી વાસ હોય તો સંતાન ગરીબ થાય છે અને જો સ્ત્રી ઝડપથી મિલન કરે તો દીર્ઘાયુ થાય છે.
માંસલસ્ફિક્ સુખી સ્યાચ્ચ સિંહસ્ફિક્ ભૂપતિઃ સ્મૃતઃ 65.
જે પુરુષના નિતંબ માંસાળ હોય, તે સુખી રહે છે અને જેના નિતંબ સિંહ જેવા હોય, તે રાજા ગણાય છે.
સર્પોદરા દરિદ્રાઃ સ્યુઃ પિઠરૈશ્ચ ઘટૈઃ સમૈઃ 65.
જેનું પેટ સાપ જેવું હોય, તે ગરીબ હોય છે અને જેનું પેટ ચપ્ટું કે ઘડાની જેમ હોય, તે પણ ગરીબ ગણાય છે.
સમકક્ષાશ્ચ ભોગાઢ્યા નિમ્નકક્ષા ધનોજ્ઝિતાઃ 65.
જેઓની કમર સમાન હોય, તેઓ ભોગમાં સમૃદ્ધ હોય છે અને જેમની કમર નીચે ધસી ગયેલી હોય, તેઓ ધનથી વંચિત રહે છે.
મત્સ્યોદરા બહુધના નાભિભિઃ સુખિનઃ સ્મૃતાઃ 65.
જેનું પેટ માછલી જેવું હોય, તેઓ ધનિક હોય છે અને જેમની નાભિ ઉંચી હોય, તેઓ સુખી કહેવાય છે.
બલિમધ્યગતા નાભિઃ શૂલબાધાં કરોતિ હિ 65.
જ્યારે નાભિ પેટના મધ્યમાં હોય, ત્યારે તે ભાલા જેવી પીડા આપે છે.
પાર્શ્વાયતા ચિરાયુર્દા તૂપવિષ્ટા ધનેશ્વરમ્ 65.
જે લોકો બાજુ ફેલાવીને બેસે છે, તેઓ લાંબું આયુષ્ય પામે છે અને ધનની પ્રાપ્તિ કરે છે.
એકબલિઃ શતાયુઃ સ્યાચ્છ્રીભોગી દ્વિવલિઃ સ્મૃતઃ 65.
એક વખત અર્પણ કરનારને સો વર્ષનું આયુષ્ય મળે છે અને બે વખત અર્પણ કરનારને સમૃદ્ધિ અને સુખ મળે છે.
અગમ્યાગામી જિહ્મબલિર્ભૂપાઃ પાર્શ્વૈશ્ચ માંસલૈઃ 65.
જે રાજાઓ અયોગ્ય સ્ત્રીઓ પાસે જાય છે, વાંકું વર્તન કરે છે અને બાજુમાં વધુ માંસ ધરાવે છે, તેઓ પાપી ગણાય છે.
વિપરીતૈઃ પરપ્રેષ્યા નિર્દ્રવ્યાઃ સુખવર્જિતાઃ 65.
જેઓની બાજુઓ ઉલટી હોય છે, તેઓ બીજાના દાસ બને છે, ધન અને સુખથી વંચિત રહે છે.