ગરુડપુરાણમ્

દ્વિસ્વભાવાનિ કર્માણિ કુર્ય્યાદેષુ વિચક્ષણઃ 62.

બુદ્ધિમાન વ્યક્તિએ દ્વિસ્વભાવ રાશિમાં કાર્ય કરવું જોઈએ.

દેવસ્થાપનવૈવાહ્યં દ્વિસ્વભાવેન કારયેત્ 62.

દેવસ્થાપન અને લગ્ન દ્વિસ્વભાવ રાશિમાં કરવું યોગ્ય છે.

દ્વિતીયા સપ્તમી ભદ્રા દ્વાદશી વૃષભધ્વજ 62.

બીજી, સાતમી અને બારમી તિથિઓ શુભ છે, હે વૃષભધ્વજ.

ચતુર્થો નવમી રિક્તા સા વર્જ્યાથ ચતુર્દશી 62.

ચોથું, નવમું, રિક્તા અને ચૌદસ તિથિઓ ટાળવી જોઈએ.

ચરઃ સૌમ્યો ગુરુઃ ક્ષિપ્રો મૃદુઃ શુક્રો રવિર્ધ્રુવઃ 62.

ચાલતી, શુભ, ગુરુ, ઝડપી, નરમ, શુક્ર, સૂર્ય અને સ્થિર — આવી ગુણો ગણાય છે.

ચરક્ષિપ્રૈઃ પ્રયાતવ્યં પ્રવેષ્ટવ્યં મૃદ્રુધ્રુવૈઃ 62.

પ્રયાણ માટે ચાલતી અને ઝડપી, અને પ્રવેશ માટે નરમ તથા સ્થિર ગુણો યોગ્ય છે.

નૃપાભિષેકોઽગ્નિકાર્ય્યં સોમવારે પ્રશસ્યતે 62.

રાજા અભિષેક અને અગ્નિ કાર્ય સોમવારે ખાસ શુભ ગણાય છે.

સૈનાપત્યં શૌર્યયુદ્ધં શસ્ત્રાભ્યાસઃ કુજે સ્મૃતઃ 62.

સેનાપતિપદ, યુદ્ધમાં શૌર્ય અને શસ્ત્રાભ્યાસ મંગળવાર માટે કહેવાયાં છે.

પઠનં દેવપૂજા ચ વસ્ત્રાદ્યાભરણં ગુરૌ 62.

પાઠન, દેવપૂજા અને વસ્ત્ર-આભૂષણ ધારણ ગુરુવાર માટે યોગ્ય છે.

સ્થાપ્યં ગૃહપ્રવેશશ્ચ ગજબન્ધઃ શનૌ શુભઃ ॥ 62.

સ્થાપના, ઘરપ્રવેશ અને હાથી બાંધવું શનિવારે શુભ માનવામાં આવે છે.

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે જ્યોતિઃ શાસ્ત્રે લગ્નઘટિકા પ્રમાણાદિનિરૂપણં નામ દ્વિષષ્ટિતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીગરૂડ મહાપુરાણના પૂર્વખંડના આચારકાંડમાં, જ્યોતિષશાસ્ત્રના લઘ્ન, ઘડિકા અને માપના નિર્ધારણ નામના બાસઠમા અધ્યાયનો અંત થાય છે.

નરસ્ત્રીલક્ષણં વક્ષ્યે સંક્ષપાચ્છૃણુ શઙ્કર 63.

હવે હું પુરુષ અને સ્ત્રીના લક્ષણો સંક્ષિપ્તમાં કહું છું, સાંભળો શંકર.

શ્લિષ્ટાઙ્ગુલી તામ્રનખૌ સુગુલ્ફૌ શિરયોજ્ઝિતૌ 63.

જેઓની આંગળીઓ એકબીજાને અડેલી હોય, નખ તાંબાના રંગના હોય, પગના ગુલ્ફા સુંદર હોય અને શિરાઓ દેખાતી ન હોય—

વિરૂક્ષપાણ્ડુરનખૌ વક્રૌ ચૈવ શિરાનતૌ 63.

જેના નખ વિકૃત, ફિક્કા, વાંકાં અને શિરાઓ ઊંચી દેખાય છે—

દુઃ ખદારિદ્યદૌ સ્યાતા નાત્ર કાર્ય્યાં વિચારણા 63.

એવી લાક્ષણિકતાઓ ગરીબી અને દુઃખ બતાવે છે; અહીં વધુ વિચાર કરવાની જરૂર નથી.

રોમૈકૈકં કૂપકે સ્યાદ્ભૂપાનાં તુ મહાત્મનામ્ 63.

દરેક રૂમકુપમાં એક-એક વાળ રાજાઓ અને મહાન આત્માઓમાં જોવા મળે છે.

રોમત્રયં દરિદ્રાણાં રોગી નિર્માંસજાનુકઃ 63.

રૂમકુપમાં ત્રણ વાળ ગરીબી બતાવે છે; ઘૂંટણમાં માંસ ન હોવું રોગનું લક્ષણ છે.

સ્થૂલલિઙ્ગો દરિદ્રઃ સ્યાદુખ્યેકવૃષ્ણી ભવેત્ 63.

મોટું લિંગ ગરીબીનું, અને એક વૃશણ દુઃખનું કારણ બને છે.

પ્રલમ્બવૃષણોઽલ્પાયુર્નિર્દ્રવ્યઃ કુમણિર્ભવેત્ 63.

લટકતા વૃશણવાળો માણસ ટૂંકા આયુષ્યનો, ધનવિહિન અને દુર્ભાગ્યશાળી હોય છે.

નિઃ સ્વાઃ સશબ્દમૂત્રાઃ સ્યુર્નૃપા નિશ્શબ્દધારયા 63.

જેનાં મૂત્રમાં અવાજ ન આવે તે રાજા બને છે; અવાજ સાથે હોય તે નથી.

સર્પોદરા દરિદ્રાઃ સ્યૂ રેખાભિસ્ચાયુરુચ્યતે 63.

સર્પ જેવી પેટવાળા ગરીબ હોય છે; રેખાઓથી આયુષ્ય જાણી શકાય છે.

સુખી પુત્રસમાયુક્તઃ સ ષષ્ટિં જીવતે નરઃ 63.

જે પુરુષ સુખી હોય અને પુત્રવંત હોય, તે સાઠ વર્ષ જીવશે.

વિંશત્યબ્દં ત્વેકરેખા આકર્ણાન્તાઃ શતાયુષઃ ॥ 63.

એક રેખા કાન સુધી પહોંચતી હોય તો તે વ્યક્તિને સો વર્ષનું આયુષ્ય મળે છે.

સપ્તત્યાયુર્દ્વિરેખા તુ ષષ્ટ્યાયુસ્તિસૃભિર્ભવેત્ 63.

બે રેખાઓ હોય તો સિત્તેર વર્ષનું આયુષ્ય મળે છે; ત્રણ રેખાઓ હોય તો સાઠ વર્ષનું આયુષ્ય મળે છે.

ચત્વારિંશચ્ચ વર્ષાણિ હીનરેખસ્તુ જીવતિ 63.

જેઓની રેખાઓ ઓછી હોય, તેઓ ચાળીસ વર્ષ જીવે છે.

ત્રિશૂલં પટ્ટિશં વાપિ લલાટે યસ્ય દૃશ્યતે 63.

જેનાં કપાળ પર ત્રિશૂલ કે ભાલા જેવું ચિહ્ન દેખાય,

તર્જન્યા મધ્યમાઙ્ગુલ્યા આયૂરેખા તુ મધ્યતઃ 63.

આયુષ્યની રેખા તर्जની અને મધ્યમા આંગળીની વચ્ચે હોય છે.

પ્રથમા જ્ઞાનરેખા તુ હ્યંગુષ્ઠાદનુવર્ત્તતે 63.

પહેલી, જ્ઞાનરેખા, અંગૂઠાથી શરૂ થાય છે.

કનિષ્ઠિકાં સમાશ્રિત્ય આયૂરેખા સમાવિશેત્ 63.

આયુષ્ય રેખા નાની આંગળી પાસે આરામ પામે છે અને ત્યાં પ્રવેશ કરે છે.