દેવર્ષોંસ્તર્પયેદ્ધીમાનુદકાઞ્જલિભિઃ પિતૄન્ 50.
જ્ઞાની વ્યક્તિએ દેવઋષિઓ અને પિતૃઓને પાણીના અંજલિથી તર્પણ કરવું.
પ્રાચીનાવીતી પિત્ર્યે તુ તેન તીર્થેન ભારત 50.
પિતૃકર્મ માટે, એ પવિત્ર પાણીથી પ્રાચીનાવીતી સ્થિતિમાં બેસવું જોઈએ, હે ભારત.
સ્વૈર્મન્ત્રૈરર્ચયેદ્દેવાન્પુષ્પૈઃ પત્રૈસ્તથામ્બુભિઃ 50.
પોતાના મંત્રોથી, ફૂલો, પાંદડા અને પાણીથી દેવતાઓની પૂજા કરવી.
અન્યાંશ્ચાભિમતાન્દેવાન્ ભક્ત્યા ચાક્રોધનો હરઃ ! 50.
બીજા ઇચ્છિત દેવતાઓ અને ક્રોધરહિત હરાની પણ ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરવી.
આપો વા દેવતાઃ સર્વાસ્તેન સમ્યક્ સમર્ચિતાઃ 50.
બધા જલ દેવતાઓ છે; તેથી તેમનું યોગ્ય રીતે પૂજન થાય છે.
નમસ્કારેણ પુષ્પાણિ વિન્યસેદ્વૈ પૃથક્ પૃથક્ 50.
નમસ્કાર કરીને, દરેક માટે ફૂલો અલગ-અલગ અર્પણ કરવા.
તસ્માત્તત્રાદિમધ્યાન્તે ચેતસા ધારયેદ્ધરિમ્ 50.
માટે, શરૂઆત, મધ્ય અને અંતે હૃદયમાં હરિને ધ્યાને રાખવો.
નિવેદયેચ્ચ આત્માનં વિષ્ણવેઽમલતેજસે 50.
પોતાને વિશ્નુ, એ નિર્મળ તેજને અર્પણ કરવું.
અપ્રેતે સશિરા વેતિયજેત્વા પુષ્પકે હરિમ્ માનુષં બ્રહ્મયજ્ઞં ચ પઞ્ચ યજ્ઞાન્સમાચરેત્ ।। 50.
પૂર્વજોનાં અને દેવતાઓનાં કર્મો કરીને, હરિની પુષ્પોથી પૂજા કર્યા પછી, માણસો માટે અને બ્રહ્મયજ્ઞ પણ કરવો જોઈએ, આમ પાંચ યજ્ઞ પૂર્ણ થાય છે.
યદિ સ્યાત્તર્પણાદર્વાગ્બ્રહ્મયજ્ઞં કુતો ભવેત્ 50.
જો પૂર્વજોને પાણી અર્પણ ન કરવામાં આવે, તો બ્રહ્મયજ્ઞ કેવી રીતે શક્ય બને?
વૈશ્વદેવસ્તુ કર્ત્તવ્યો દેવયજ્ઞઃ સ તુ સ્મૃતઃ 50.
વૈશ્વદેવનું કરવું જરૂરી છે; આ દેવતાઓ માટેનું યજ્ઞ કહેવાય છે.
શ્વભ્યશ્ચ શ્વપચેભ્યશ્ચ પતિતાદિભ્ય એવ ચ 50.
કુતરા, કુતરાનું માંસ ખાવાવાળા અને પાપમાં પડેલા લોકોને પણ—
એકં તુ ભોજયેદ્વિપ્રં પિતૄનુદ્દિશ્ય સત્તમાઃ 50.
શ્રેષ્ઠ લોકો એક બ્રાહ્મણને, પૂર્વજોને ઉદ્દેશીને, ભોજન કરાવે.
ઉદ્ધૃત્ય વા યથાશક્તિ કિઞ્ચિદન્નં સમાહિતઃ 50.
અથવા, પોતાની શક્તિ પ્રમાણે, મન એકાગ્ર કરીને, થોડુંક અનાજ અલગ કાઢવું જોઈએ.
પૂજયેદતિથિં નિત્યં નમસ્યેદર્ચયોદ્દ્વિજમ્ 50.
મહેમાનની હંમેશા આદરપૂર્વક સેવા કરવી અને દ્વિજનોને વંદન તથા પૂજા કરવી જોઈએ.
ભિક્ષામાહુર્ગ્રાસમાત્રમન્નં તત્સ્યાચ્ચતુર્ગુણમ્ 50.
ભિક્ષા એટલે માત્ર એક ગ્રાસ જેટલું અનાજ; પણ એ ચાર ગણું આપવું જોઈએ.
ગોદોહમાત્રકાલં વૈ પ્રતીક્ષ્યો હ્યતિથિઃ સ્વયમ્ 50.
મહેમાન માટે ગાય દોહાય તેટલો સમય રાહ જોવી જોઈએ.
ભિક્ષાં વૈ ભિક્ષવે દદ્યાદ્વિધિવદ્બ્રહ્યચારિણે 50.
જેમ નિયમ છે તેમ, બ્રહ્મચારી ભિક્ષુકને ભિક્ષા આપવી જોઈએ.
ભુઞ્જતિ બન્ધુભિઃ સાર્દ્ધં વાગ્યતોઽન્નમકુત્સયન્ 50.
પોતાના સગાં-સંબંધીઓ સાથે, અનાજની નિંદા કર્યા વિના ભોજન કરવું જોઈએ.
ભુઞ્જતે ચેત્સ મૂઢાત્મા તિર્ય્યગ્યોનિં ચ ગચ્છતિ 50.
જો કોઈ એકલો જ ભોજન કરે છે, તો એ મૂઢ આત્મા પશુઓમાં જન્મે છે.
નાશયન્ત્યાશુ પાપાનિ દેવાનામર્ચનં તથા 50.
દેવતાઓની પૂજા કરવાથી પાપો ઝડપથી નાશ પામે છે.
ભુઙ્ક્તે સ યાતિ નરકાન્ત્સૂંકરેષ્વેવ જાયતે 50.
જો ખોટી રીતે ભોજન કરે, તો એ નરકમાં જાય છે અને સૂકર તરીકે જન્મે છે.
અશૌચં ચૈવ સંસર્ગાચ્છુદ્ધિઃ સંસર્ગવર્જનાત્ 50.
સંપર્કથી અશુદ્ધિ થાય છે અને સંપર્ક ટાળવાથી શુદ્ધિ થાય છે.
મૃતેષુ વાથ જાતેષુ બ્રાહ્મણાનાં દ્વિજોત્તમ 50.
હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ, મરણ પામેલા કે જન્મેલા બ્રાહ્મણોમાં—
ત્રિરાત્રમૌપનયનાદ્દશરાત્રમતઃ પરમ્ 50.
ઉપનયન પછી ત્રણ દિવસ સુધી અશુદ્ધિ રહે છે; ત્યારબાદ દસ દિવસ સુધી.
શુધ્યેન્માસેન વૈ શૂદ્રો યતીનાં નાસ્તિ પાતકમ્ 50.
શૂદ્ર એક મહિના પછી શુદ્ધ થાય છે; યતિઓને તો કોઈ પાપ લાગતું નથી.
અથાતઃ સંપ્રવક્ષ્યામિ દાનધર્મમનુત્તમમ્ 51.
હવે હું દાનનો શ્રેષ્ઠ ધર્મ સમજાવું છું.
દાનં તુ કથિતં તજ્જ્ઞૈર્ભુક્તિમુક્તિફલપ્રદમ્ 51.
જાણકારો કહે છે કે દાનથી ભોગ અને મુક્તિ બંને ફળ મળે છે.
અધ્યાપનં યાજનં ચ વૃત્તમાહુઃ પ્રતિગ્રહમ્ 51.
શિક્ષણ આપવું, યજ્ઞ કરાવવો, જીવનનિર્વાહ અને દાન સ્વીકારવું — આ બધાનું વર્ણન થયું છે.
યદ્દીયતે તુ પાત્રેભ્યસ્તદ્દાનં પરિકીર્ત્તિતમ્ 51.
યોગ્ય વ્યક્તિને જે આપવું તેને સાચું દાન કહેવાય છે.