ગરુડપુરાણમ્

નિયમાઃ પઞ્ચ સત્યાદ્યા બાહ્યમાભ્યન્તરં દ્વિધા 49.

સત્યથી શરૂ થતી પાંચ નિયમો છે, જે બાહ્ય અને આંતરિક એમ બે પ્રકારના છે.

સ્વાધ્યાયઃ સ્યાન્મન્ત્રજાપઃ પ્રણિધાનં હરેર્યજિઃ 49.

સ્વાધ્યાય, મંત્રજાપ અને હરિપ્રતિ ભક્તિરૂપ યજ્ઞ — આ બધું કરવું જોઈએ.

મન્ત્રધ્યાન તો ગર્ભો વિપરીતો હ્યગર્ભકઃ 49.

મંત્રનું ધ્યાન 'ગરભ' કહેવાય છે; અને એના વિપરીતને 'અગરભ' કહે છે.

કુમ્ભકો નિશ્ચલત્વાચ્ચ રેચનાદ્રેચકસ્ત્રિધા 49.

કુંભક શાંત રહેવાને કારણે થાય છે; અને રેચકથી ત્રણ પ્રકારની પ્રવૃત્તિ થાય છે.

ષટ્‌ત્રિંશન્માત્રિકઃ શ્રેષ્ઠઃ પ્રત્યાહારશ્ચ રોધનમ્ 49.

છત્રીસ માત્રાવાળો શ્રેષ્ઠ પ્રતિાહાર છે; પ્રતિાહાર એટલે મનને રોકવું.

અહં બ્રહ્મેત્યવસ્થાનં સમાધિર્બ્રહ્મણઃ સ્થિતિઃ 49.

હું બ્રહ્મ છું એવો ભાવ મનમાં સ્થિર થાય, એ જ સમાધિ છે; એ બ્રહ્મનું વાસ્તવિક નિવાસસ્થાન છે.

બ્રહ્મ વિજ્ઞાનમાનન્દઃ સ તત્ત્વમસિ કેવલમ્ 49.

બ્રહ્મ જ્ઞાન અને આનંદરૂપ છે; એ જ સાચું તત્વ છે—તુ એ જ છે.

અહમ્મનોબુદ્ધિમહદહઙ્કારાદિવર્જિતમ્ 49.

એમાં અહંકાર, મન, બુદ્ધિ, મહત્તત્વ અને આવા બધા ભેદ નથી.

નિત્યં શુદ્ધં બુદ્ધમુક્તં સત્યમાનન્દમદ્વયમ્ ઇતિ ધ્યાયન્વિમુચ્યેત્ બ્રાહ્મણો ભવબન્ધનાત્ ।। 49.

જે સતત શુદ્ધ, જાગૃત, મુક્ત, સત્ય, આનંદમય અને અદ્વિતીય છે—એવું ધ્યાન કરીને બ્રાહ્મણ જન્મમરણના બંધનમાંથી છુટકારો પામે છે.

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે વર્ણઆશ્રમધર્મનિરૂપણં નામૈકોનપઞ્ચાશત્તમોધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રી ગરુડ મહાપુરાણના પૂર્વખંડના આચારકાંડમાં વર્ણાશ્રમધર્મના નિરૂપણ નામના ઓગણપચાસમો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.

અહન્યહનિ યઃ કુર્ય્યાત્ક્રિયાં સ જ્ઞાનમાપ્નુયાત્ 50.

જે વ્યક્તિ રોજે રોજ નિયમિત કરમો કરે છે, તે જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરે છે.

ચિન્તયેદ્ધૃદિ પદ્મસ્થમાનન્દમજરં હરિમ્ 50.

હૃદયમાં કમળમાં વસતા, સદા આનંદમય અને વૃદ્ધાવસ્થાથી પર એવા હરિનું ધ્યાન કરવું જોઈએ.

સ્ત્રાયાન્નદીષુ શુદ્ધાસુ શૌચં કૃત્વા યથાવિધિ 50.

નદીઓ કે તળાવના શુદ્ધ પાણીમાં નિયમ મુજબ શરીર શુદ્ધ કરીને,

તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન પ્રાતઃ સ્નાનં સમાચરેત્ 50.

એથી સર્વ પ્રયત્નથી સવારે સ્નાન કરવું જોઈએ.

સુખાત્સુપ્તસ્ય સતતં લાલાદ્યાઃ સંસ્ત્રવન્તિ હિ 50.

સુખથી ઊંઘેલા માણસના મોઢામાંથી હંમેશા લાળ અને બીજા દ્રવો વહે છે.

અલક્ષ્મીઃ કાલકર્ણો ચ દુઃ સ્વપ્નં દુર્વિચિન્તિતમ્ 50.

અશુભતા, કાળકર્ણ, ખરાબ સપનાઓ અને દુર્વિચાર—આ બધું થાય છે.

ન ચ સ્નાનં વિના પુંસાં પ્રાશસ્ત્યં કર્મ સંસ્મૃતમ્ 50.

સ્નાન વિના પુરુષોના કોઈ પણ કર્મને શુભ માનવામાં આવતું નથી.

અશક્તાવશિરસ્કં તુ સ્નાનમસ્ય વિધીયતે 50.

જો શક્તિ ન હોય તો માથા પર પાણી ઢાળી સ્નાન કરવું કહેવામાં આવ્યું છે.

બ્રાહ્મમાગ્નેયમુદ્દિષ્ટં વાયવ્યં દિવ્યમેવ ચ 50.

બ્રાહ્મ, આગ્નેય, ઉદ્દિષ્ટ, વાયવ્ય અને દિવ્ય—આ સ્નાનના પ્રકારો છે.

બ્રાહ્મં તુ માર્જનં મન્ત્રૈઃ કુશૈઃ સોદકબિન્દુભિઃ 50.

બ્રાહ્મ સ્નાન એ છે કે કુશ ઘાસ અને મંત્રથી પાણી છાંટવું.

ગવાં હિ રજસા પ્રોક્તં વાયવ્યં સ્નાનમુત્તમમ્ 50.

ગાયના ધૂળથી કરેલું વાયવ્ય સ્નાન ઉત્તમ માનવામાં આવે છે.

વારુણં ચાવગાહં ચ માનસં ત્વાત્મવેદનમ્ 50.

વારુણ સ્નાન એ પાણીમાં ડૂબકી લગાવવી અને માનસિક સ્નાન એ આત્મજ્ઞાન છે.

આત્મતીર્થમિતિ ખ્યાતં સેવિતં બ્રહ્મવાદિભિઃ 50.

આ આત્મતીર્થ તરીકે ઓળખાય છે અને બ્રહ્મમાં તલીન રહેનારા લોકો એનું પાલન કરે છે.

અપામાર્ગં ચ વિલ્વં ચ કરવીરં ચ ધાવને 50.

અપામાર્ગ, બિલ્વ અને કરવીરનો ઉપયોગ શુદ્ધિ માટે કરવો જોઈએ.

પ્રક્ષાલ્ય ભુક્ત્વા તજ્જહ્યાચ્છુચૌ દેશે સમાહિતઃ 50.

હાથ-મુહ ધોઈને અને ભોજન કર્યા પછી, બાકી રહેલું પવિત્ર જગ્યાએ એકાગ્ર મનથી નાખવું જોઈએ.

આચમ્ય વિધિવન્નિત્યં પુનરાચમ્ય વાગ્યતઃ 50.16 આપોહિષ્ઠાવ્યાહૃતિભિઃ સાવિત્ર્યા વારુણૈઃ શુભૈઃ 50.

નિયમ મુજબ આચમન કરીને, ફરીથી મૌન રાખીને પાણી પીવું, અને 'આપો હિષ્ઠા' તથા 'ગાયત્રી' તથા પવિત્ર વરૂણ મંત્રોનું સ્મરણ કરવું.

જપ્ત્વા જલાઞ્જલિં દદ્યાદ્ભારસ્કરં પ્રતિ તન્મનાઃ 50.

યોગ્ય મંત્રોનું જાપ કરીને, મન એકાગ્ર રાખીને, cupped હાથમાં પાણી લઈને ભાસ્કરને અર્પણ કરવું.

પ્રાણાયામં તતઃ કૃત્વા ધ્યાયેત્સન્ધ્યામિતિ શ્રુતિઃ 50.

પછી પ્રાણાયામ કરીને, શાસ્ત્ર મુજબ સંધ્યાનું ધ્યાન કરવું.

ઐશ્વરી કેવલા શક્તિસ્તત્ત્વત્રયસમુદ્ભવા 50.

મૂળ તત્વોના સંયોગથી ઉત્પન્ન થયેલી એશ્વર્યમય શક્તિ એ દિવ્ય છે.