ગરુડપુરાણમ્

આર્જવં ચાન્સૂયા ચ તીર્થાનુસરણં તથા 49.

સરળતા, ઈર્ષ્યા ન હોવી અને તીર્થયાત્રા કરવી — આ બધું મહત્વપૂર્ણ છે.

દેવતાભ્યર્ચનં પૂજા બ્રાહ્મણાનાં વિશેષતઃ 49.

દેવતાઓની પૂજા અને ખાસ કરીને બ્રાહ્મણોની પૂજા કરવી જોઈએ.

એતે આશ્રમિકા ધર્માશ્ચતુર્વર્ણ્યં બ્રવીમ્યતઃ 49.

આ બધા આશ્રમના ધર્મો છે; હવે હું ચાર વર્ણોની વાત કહું છું.

સ્થાનમૈન્દ્રં ક્ષત્ત્રિયાણાં સંગ્રામેષ્વપલાયિનામ્ 49.

યુદ્ધમાં ન ભાગતા ક્ષત્રિયોને ઇન્દ્રનું સ્થાન મળે છે.

ગાન્ધર્વં શૂદ્રજાતીનાં પરિચારે ચ વર્ત્તતામ્ 49.

શૂદ્રો અને સેવા કરનારા લોકો માટે ગાંધર્વ લોક છે.

સ્મૃતં તેષાં તુ યત્સ્થાનં તદેવ વન (ગુરુ) વાસિનામ્ 49.

જેમનું સ્થાન કહેવાયું છે, એ જ સ્થાન વનવાસી (અથવા ગુરુઓ) માટે છે.

યતીનાં યતચિત્તાનાં ન્યાસિનામૂર્દ્ધ્વરેતસામ્ 49.

યમ પર નિયંત્રણ ધરાવનારા યતિઓ અને ઉર્દ્વરેતસ સંન્યાસીઓ માટે પણ એ જ સ્થાન છે.

યોગિનામમૃતસ્થાનં વ્યોમાખ્યં પરમાક્ષરમ્ 49.

યોગીઓ માટે અમર સ્થાન એ છે, જે 'આકાશ' નામનું પરમ અક્ષર છે.

મુક્તિરષ્ટાઙ્ગવિજ્ઞાનાત્સંક્ષેપાત્તદ્વદે શ્રૃણુ 49.

અષ્ટાંગ જ્ઞાનથી મુક્તિ મળે છે; એનું સંક્ષિપ્ત વર્ણન સાંભળો.

સત્યં ભૂતહિતં વાક્યમસ્તેયં સ્વાગ્રહં પરમ્ 49.

સત્ય, સર્વજીવોના હિત માટેનું વચન, ચોરી ન કરવી અને શ્રેષ્ઠ આત્મસંયમ — આ બધું મહત્વપૂર્ણ છે.

નિયમાઃ પઞ્ચ સત્યાદ્યા બાહ્યમાભ્યન્તરં દ્વિધા 49.

સત્યથી શરૂ થતી પાંચ નિયમો છે, જે બાહ્ય અને આંતરિક એમ બે પ્રકારના છે.

સ્વાધ્યાયઃ સ્યાન્મન્ત્રજાપઃ પ્રણિધાનં હરેર્યજિઃ 49.

સ્વાધ્યાય, મંત્રજાપ અને હરિપ્રતિ ભક્તિરૂપ યજ્ઞ — આ બધું કરવું જોઈએ.

મન્ત્રધ્યાન તો ગર્ભો વિપરીતો હ્યગર્ભકઃ 49.

મંત્રનું ધ્યાન 'ગરભ' કહેવાય છે; અને એના વિપરીતને 'અગરભ' કહે છે.

કુમ્ભકો નિશ્ચલત્વાચ્ચ રેચનાદ્રેચકસ્ત્રિધા 49.

કુંભક શાંત રહેવાને કારણે થાય છે; અને રેચકથી ત્રણ પ્રકારની પ્રવૃત્તિ થાય છે.

ષટ્‌ત્રિંશન્માત્રિકઃ શ્રેષ્ઠઃ પ્રત્યાહારશ્ચ રોધનમ્ 49.

છત્રીસ માત્રાવાળો શ્રેષ્ઠ પ્રતિાહાર છે; પ્રતિાહાર એટલે મનને રોકવું.

અહં બ્રહ્મેત્યવસ્થાનં સમાધિર્બ્રહ્મણઃ સ્થિતિઃ 49.

હું બ્રહ્મ છું એવો ભાવ મનમાં સ્થિર થાય, એ જ સમાધિ છે; એ બ્રહ્મનું વાસ્તવિક નિવાસસ્થાન છે.

બ્રહ્મ વિજ્ઞાનમાનન્દઃ સ તત્ત્વમસિ કેવલમ્ 49.

બ્રહ્મ જ્ઞાન અને આનંદરૂપ છે; એ જ સાચું તત્વ છે—તુ એ જ છે.

અહમ્મનોબુદ્ધિમહદહઙ્કારાદિવર્જિતમ્ 49.

એમાં અહંકાર, મન, બુદ્ધિ, મહત્તત્વ અને આવા બધા ભેદ નથી.

નિત્યં શુદ્ધં બુદ્ધમુક્તં સત્યમાનન્દમદ્વયમ્ ઇતિ ધ્યાયન્વિમુચ્યેત્ બ્રાહ્મણો ભવબન્ધનાત્ ।। 49.

જે સતત શુદ્ધ, જાગૃત, મુક્ત, સત્ય, આનંદમય અને અદ્વિતીય છે—એવું ધ્યાન કરીને બ્રાહ્મણ જન્મમરણના બંધનમાંથી છુટકારો પામે છે.

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે વર્ણઆશ્રમધર્મનિરૂપણં નામૈકોનપઞ્ચાશત્તમોધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રી ગરુડ મહાપુરાણના પૂર્વખંડના આચારકાંડમાં વર્ણાશ્રમધર્મના નિરૂપણ નામના ઓગણપચાસમો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.

અહન્યહનિ યઃ કુર્ય્યાત્ક્રિયાં સ જ્ઞાનમાપ્નુયાત્ 50.

જે વ્યક્તિ રોજે રોજ નિયમિત કરમો કરે છે, તે જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરે છે.

ચિન્તયેદ્ધૃદિ પદ્મસ્થમાનન્દમજરં હરિમ્ 50.

હૃદયમાં કમળમાં વસતા, સદા આનંદમય અને વૃદ્ધાવસ્થાથી પર એવા હરિનું ધ્યાન કરવું જોઈએ.

સ્ત્રાયાન્નદીષુ શુદ્ધાસુ શૌચં કૃત્વા યથાવિધિ 50.

નદીઓ કે તળાવના શુદ્ધ પાણીમાં નિયમ મુજબ શરીર શુદ્ધ કરીને,

તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન પ્રાતઃ સ્નાનં સમાચરેત્ 50.

એથી સર્વ પ્રયત્નથી સવારે સ્નાન કરવું જોઈએ.

સુખાત્સુપ્તસ્ય સતતં લાલાદ્યાઃ સંસ્ત્રવન્તિ હિ 50.

સુખથી ઊંઘેલા માણસના મોઢામાંથી હંમેશા લાળ અને બીજા દ્રવો વહે છે.

અલક્ષ્મીઃ કાલકર્ણો ચ દુઃ સ્વપ્નં દુર્વિચિન્તિતમ્ 50.

અશુભતા, કાળકર્ણ, ખરાબ સપનાઓ અને દુર્વિચાર—આ બધું થાય છે.

ન ચ સ્નાનં વિના પુંસાં પ્રાશસ્ત્યં કર્મ સંસ્મૃતમ્ 50.

સ્નાન વિના પુરુષોના કોઈ પણ કર્મને શુભ માનવામાં આવતું નથી.

અશક્તાવશિરસ્કં તુ સ્નાનમસ્ય વિધીયતે 50.

જો શક્તિ ન હોય તો માથા પર પાણી ઢાળી સ્નાન કરવું કહેવામાં આવ્યું છે.

બ્રાહ્મમાગ્નેયમુદ્દિષ્ટં વાયવ્યં દિવ્યમેવ ચ 50.

બ્રાહ્મ, આગ્નેય, ઉદ્દિષ્ટ, વાયવ્ય અને દિવ્ય—આ સ્નાનના પ્રકારો છે.